วัฒนธรรมนักเลงในโลกอาชญากรรม | คมชัดลึก

 ไม่เพียงแต่บุหรี่-เหล้าเท่านั้นที่หาซื้อได้ง่ายในชุมชน แม้กระทั่งยาบ้าก็สามารถซื้อได้บริเวณริมถนนหน้าร้านสะดวกซื้อที่เปิดตลอด 24 ชั่วโมงในชุมชนเช่นกัน

 เด็กวัยรุ่นรวมกลุ่มตั้งแก๊งสร้างอัตลักษณ์กลุ่มของตน วิถีชีวิตกลุ่มแก๊งเกี่ยวพันกับพฤติกรรมการยกพวกตีกัน การก่อคดีอาชญากรรม ลักเล็กขโมยน้อย ใช้ยาเสพติด มีเพศสัมพันธ์ฉาบฉวย การศึกษาวิจัยอย่างต่อเนื่องทำให้ดิฉันเข้าใจถึง ความยุ่งยากซับซ้อนของระบบตำรวจที่เกี่ยวพันกับระบบการเมือง ระบบสังคมวัฒนธรรมที่เอื้อให้ตำรวจทำในสิ่งที่มิชอบและมีผลกระทบต่อเยาวชน

 “โอ้โหพี่ ไอ้พวกนี้มันห้าว มันไม่ธรรมดานะ อายุสิบสี่ สิบห้ามันพกปืนแล้ว มันขี่รถไล่ยิงกันกลางถนน” เด็กหนุ่มผู้มีฉายาว่าเป็น "ตัวเปิด" ของแก๊งเล่าถึงเด็กรุ่นใหม่ที่กำลังขึ้นมาแทนรุ่นเขา ในขณะที่กลุ่มเด็กที่เขาเอ่ยถึงนั้นขี่รถจักรยานยนต์ผ่านบริเวณที่พวกเรานั่งไปด้วยความเร็วสูง เร่งเครื่องเสียงดัง (ตัวเปิด หมายถึงการเข้าไปทำร้ายกลุ่มคู่อริเป็นคนแรก)

 เยาวชนเหล่านี้คือเด็กรุ่นใหม่ที่เลือกเดินตามรอยรุ่นพี่ หัวหน้ากลุ่มเป็นลูกชายของทนายความมีชื่อในจังหวัด เป็นที่โจษขานในชุมชนว่าทนายความผู้เป็นพ่อมักจะเข้าข้างและช่วยเหลือลูกรวมถึงกลุ่มพวกพ้องของลูกเมื่อกระทำผิดมาโดยตลอด ตั้งแต่รุ่นลูกชายคนโตจนกระทั่งถึงลูกชายคนเล็ก กลุ่มแก๊งของเยาวชนเหล่านี้ก่อคดีมากมาย อย่างเช่น ทำร้ายร่างกาย ลักทรัพย์ ปล้น พยายามฆ่า แต่จนแล้วจนรอดเด็กวัยรุ่นเหล่านี้ก็ก้าวพ้นการถูกลงโทษด้วยกฎหมาย

 “ผมว่าผมเลวแล้ว ไอ้พวกนี้มันสุดๆ กว่าพวกผมหลายเท่า มันถือว่ามีพ่อมีพี่มันคุ้มกะลาหัว” เด็กหนุ่มคนเดิมกล่าวย้ำ ถึงแม้ว่าบทเรียนของวิถีการดำเนินชีวิตของรุ่นพี่ในรูปแบบของนักเลงจะเป็นสิ่งที่สะท้อนให้เห็นว่า สุดท้ายปลายทางคือไม่ตายก็ติดคุก แต่ดูเหมือนว่าเส้นทางอาชญากรรมจะไม่เลือนหายไปจากวัฒนธรรมชุมชน เด็กวัยรุ่นระดับหัวแถวประกาศตนเป็นนักเลงรุ่นโต และใช้ชีวิตอยู่ในบ่อนการพนันร่วมกับคนโตที่ส่งเสริม ช่วยเหลือ และสนับสนุนทั้งการให้ยืมเงินและให้ปืนไว้พกพา

 “ช่วงนี้ไอ้โก๋มันไม่สนใจใคร มันอยู่แต่ในบ่อน ตกเย็นก็พกปืน ควงสาว” เปี๊ยกพูดถึงชีวิตของโก๋หลังจากที่เคลียร์คดีความที่เขายิงคนตายจบลง

 เมื่อกลุ่มแก๊งคลายความแน่นแฟ้นของความสัมพันธ์ระหว่างสมาชิกลง ซึ่งโดยมากมีสาเหตุมาจากเรื่องเงินและผลประโยชน์นั้น เด็กรุ่นใหม่ที่เลียนแบบวิถีชีวิตของรุ่นพี่ก็เกิดขึ้น โดยมีวิถีการใช้ชีวิตที่ห้าว เสี่ยง และรุนแรงยิ่งกว่ารุ่นที่ผ่านมา

 เส้นทางเดินสายอาชญากรรมของเยาวชนเกิดขึ้นหลังจากผ่านประสบการณ์การกระทำผิดแต่ได้รับการยกเว้นโทษด้วยกรรมวิธีการช่วยเหลือของกลุ่มคนต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง ระบบเคลียร์ การใช้เงินเป็นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยนกับอิสรภาพโดยที่เจ้าหน้าที่รัฐให้การช่วยเหลือ ส่งเสริม สนับสนุนจะด้วยความจำยอม จำใจต้องทำตามนายสั่ง หรือด้วยความโลภนั้นก็ล้วนแล้วแต่ส่งผลให้วัฒนธรรมนักเลงบนระบบอุปถัมภ์ก่อร่างแทรกซ่านอยู่ในสังคมไทยและนับวันยิ่งทวีความรุนแรงมากขึ้น...อย่าลืมว่าเด็กในวันนี้คือผู้ใหญ่ในวันหน้า

 ผศ.ดร.ปนัดดา ชำนาญสุข