เสาหลักของสื่อแท้... | คมชัดลึก

 และเรื่องอีกเรื่องที่น่าสนใจก็คือ เรื่องของการแทรกแซงสื่อในยุคทักษิณที่กลายเป็นเรื่องราวที่เล่าขานกันมา

 เรื่องเหล่านี้กลายเป็นเรื่องที่เป็นทั้ง "มาตรฐาน" และ "อดีต" ราวกับว่าได้จบลงไปแล้ว และไม่ต้องเป็นที่สงสัยอีกต่อไป

 แต่สิ่งที่เราลืมจับตามองก็คือ การแทรกแซงสื่อในยุคหลังทักษิณนั้นมีลักษณะอย่างไร

 แทนที่จะมองว่าไม่มีการแทรกแซงสื่อในยุคหลังทักษิณ และแทนที่จะมองว่าสื่อที่เกิดมาใหม่ๆ นั้นไม่ใช่สื่อแท้ ซึ่งสะอาดบริสุทธิ์ เราควรจะตั้งคำถามใหม่ว่าการแทรกแซงสื่อนั้นหมดไป หรือมีความสลับซับซ้อนมากขึ้นกันแน่?

 เราพบว่าตำแหน่งรัฐมนตรีประจำสำนักนายกฯ กลายเป็นตำแหน่งที่มีความสำคัญมากในรัฐบาลหลังยุคทักษิณ ทั้งที่ตำแหน่งดังกล่าวนั้น ในอดีตเป็นตำแหน่งที่ทำหน้าที่เสมือนรัฐมนตรีช่วยของกระทรวงที่เรียกว่าสำนักนายกรัฐมนตรี และเมื่อก่อนก็มีการแบ่งแยกกันไปตามโควตาพรรคให้คุมหน่วยงานต่างๆ ที่ขึ้นตรงกับ (สำนัก) นายกรัฐมนตรี

 แต่ตำแหน่งรัฐมนตรีประจำสำนักนายกนั้นเริ่มมีความสำคัญมาขึ้นเรื่อยๆ เฉพาะในส่วนที่ทำหน้าที่คุมสื่อของรัฐและต่อสู้กับสื่อที่เรียกกันว่าสื่อเทียม ซึ่งสิ่งนี้ก็สะท้อนให้เห็นถึงการปฏิรูปสื่อที่ไม่ครบถ้วนกระบวนการ และทำให้มีสื่อที่อยู่ในมือรัฐที่ใช้ประชาสัมพันธ์งานของรัฐ และใช้ในการต่อสู้กับสื่ออื่นๆ

 คำถามที่เรายังไม่ค่อยได้ตั้งก็คือ กระบวนการตัดสินใจสาธารณะที่อยู่ในสื่อในมือของรัฐนั้นยังไม่สามารถได้รับการตรวจสอบได้อย่างเต็มที่ ในแต่ละองค์กร บางองค์กรอาจจะมีบอร์ด บางองค์กรอาจจะไม่มี

 อย่างไรก็ตาม สื่อที่สำคัญที่ทำหน้าที่ตรวจสอบรัฐก็ยังคงเป็นหนังสือพิมพ์และสื่อสิ่งพิมพ์ แต่เมื่อดูรายละเอียดแล้วเราพบว่าในปัจจุบันมีการลงโฆษณาโครงการต่างๆ ลงไปมากขึ้นในสื่อเหล่านี้ซึ่งเป็นสื่อของเอกชน

 คำถามก็คือว่าถ้าการแทรกแซงสื่อในยุคทักษิณ คือการที่บริษัทเอกชนที่มีสายสัมพันธ์กับตัวผู้นำรัฐบาลใช้วิธีลงโฆษณาในสื่อเอกชนเพื่อสร้างบรรยากาศให้เกิดความเกรงอกเกรงใจ เราจะมีวิธีการตรวจสอบอย่างไรไม่ให้การลงโฆษณาประชาสัมพันธ์ในสื่อแท้ที่เกิดขึ้นในปัจจุบันนั้น "ล้ำเส้น" ไปสร้างความเกรงอกเกรงใจระหว่างสื่อแท้กับรัฐบาลในฐานะลูกค้ารายใหญ่ของสื่อแท้ ซึ่งอาจทำให้เกิดการเซ็นเซอร์ตัวเองได้

  ผมไม่แน่ใจว่าโจทย์เหล่านี้มีอยู่ในโครงสร้างกฎหมายควบคุมสื่อไหม เพราะเท่าที่เห็นเราจะพบแต่กระแสการประกาศตัวว่าเป็นสื่อแท้ และก็เป็นสื่อแท้ที่มีสายสัมพันธ์อันดีกับรัฐบาลที่สามารถวัดได้จากปริมาณเงินโฆษณาที่สื่อแท้รับไปจาก "เสาหลักของสื่อแท้" ในทุกๆ วัน