แนะสปส.เชื่อมข้อมูล ลดขั้นตอน‘ออนไลน์’ | คมชัดลึก

 นายพิภพ อุดร คณบดีคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวถึงการให้บริการผ่านระบบออนไลน์ของสำนักงานประกันสังคม (สปส.) ว่าแนวคิดเริ่มต้นมาถูกทาง เพราะหลักการทำธุรกิจสมัยใหม่ ไม่ได้มีแค่การอำนวยความสะดวกในการทำธุรกิจอย่างเดียว แต่เป็นเรื่องการลดภาระในด้านเวลา บุคลากร ต้นทุน ซึ่งจะทำให้ธุรกิจสามารถโฟกัสที่กลยุทธ์การแข่งขันทางการค้าได้ ฉะนั้นในทางปฏิบัติหากกระบวนการในการติดต่อทำให้ง่ายขึ้น ก็จะทำให้ธุรกิจไทยสามารถแข่งขันกับต่างประเทศได้ดีขึ้น

ประเด็นต่อมาในการที่เราต้องทำงานในโครงสร้างเชิงราชการแบบนี้ ปกติแต่ละหน่วยจะคิดแยกกัน แต่ถ้าเราสามารถทำให้แต่ละส่วนงานเชื่อมต่อกัน คืออะไรก็ตามที่รัฐมีข้อมูลแล้ว ไม่ควรให้ต้องกรอกข้อมูลนั้นซ้ำอีก ซึ่งแนวคิดนี้ถือเป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะจะลดต้นทุนทั้งภาคธุรกิจและภาครัฐในการ reply section cost ซึ่งมันสูงมาก

ทั้งนี้ เมื่อรัฐมองแยกเป็นส่วนๆ รัฐต้องมองไปที่กระบวนการทางธุรกิจ(Businese Process) ว่าตอนเริ่มต้นในการจดทะเบียน ภาระอยู่ที่อะไรบ้างซึ่งในการจดทะเบียนต้องดำเนินการจดแจ้งหลายอย่าง เช่น จดทะเบียนการค้า จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ส่งเอกสารมากมายหลายหน่วยงาน แต่โดยหลักสามารถทำให้อยู่ในที่เดียว แล้วอาจมีแบบฟอร์มเพียงขีดเครื่องหมายถูกเพื่อยืนยันข้อมูลเดิม แบบนี้จะดีที่สุด

ในสิ่งที่เกี่ยวข้องกับสำนักงานประกันสังคม เป็นภาระที่เกิดขึ้นกับธุรกิจ สิ่งที่ สปส.กำลังพยายามทำ ได้ทดลองเข้าไปดูในเว็บไซต์ของพบว่าในทางปฏิบัติ สิ่งที่พยายามอำนวยความสะดวกก็ยังมีความยุ่งยากพอสมควรที่ยังต้องกรอกข้อมูลอยู่มาก ซึ่งโดยหลักแล้วถ้ามีระบบฐานข้อมูลที่ดี ควรกรอกข้อมูลเฉพาะเลขทะเบียนของตัวเองแล้วจบ แต่ในความเป็นจริงยังถือว่าเป็นภาระในเรื่องการติดต่อ

“ประเด็นอยู่ที่ว่าถ้าระบบฐานข้อมูลของรัฐดีจะต้องไม่มีการคีย์ข้อมูลซ้ำ ต้องทำให้ข้อมูลทุกหน่วยงานเชื่อมโยง”

นายพิภพ ยังเสนอ สปส.ถึงรูปแบบการตัดระบบบัญชี 2 วิธี โดยวิธีแรกนายจ้างอาจติดต่อผ่าน สปส.แล้วแจ้งเลขบัญชีโดยมีแบบฟอร์มเซ็นเรียบร้อย แล้วระบบจะวิ่งไปตัดบัญชีที่นายจ้างแจ้งไว้ได้เลย วิธีที่ 2 ให้ธนาคารรับไปดำเนินการ ซึ่งง่ายกว่าแต่ สปส.อาจต้องจ่ายค่าธรรมเนียมให้กับธนาคาร

นอกจากนี้โดยหลักการแล้ว วันสต๊อปเซอร์วิส จะต้องติดต่อเพียงจุดเดียว แต่ในการติดต่องานราชการ เราจะพบฟอร์มกว่า 10 แบบที่ประชาชนจะต้องกรอกข้อมูลแยกกันไปในแต่ละเรื่อง และส่วนใหญ่เป็นข้อมูลเดิมๆ ที่ต้องกรอกซ้ำตลอดเวลา เราจึงต้องการตั้งหลักให้ได้ว่าคนที่มาติดต่อสามารถใช้บัตรเพียงใบเดียว แบบฟอร์มเดียว ติดต่องานได้ทุกเรื่อง

นายพิภพ กล่าวว่าเมื่อมองไปที่ สปส. หน้าที่หลักเขาคือการเก็บเงินและการกระจายเงิน ซึ่งธนาคารจะเป็นหน่วยงานสำคัญที่เกี่ยวข้องมากที่สุด ฉะนั้น สปส.จะต้องลงมือในรายละเอียดความร่วมมือกับสถาบันการเงิน แนะนำให้ใช้สถาบันการเงินเสมือนเป็นจุดให้บริการ เพราะปัจจุบันนายจ้างเกือบทั้งหมดสามารถจ่ายเงินเดือนให้พนักงานผ่านระบบธนาคารอยู่แล้ว หากมีการต่อยอด เงินส่วนหนึ่งก็จะวิ่งไปที่ สปส.ได้ทันที

ทั้งนี้ แต่ละหน่วยงานอาจมีความกังวลในเรื่องความปลอดภัยของข้อมูล ว่าส่วนใดจะมีการเชื่อมโยง การเปิดเผยการเข้าถึงข้อมูลจะสามารถทำได้มากน้อยเพียงใด ซึ่งประเด็นนี้ หน่วยงานต่างๆ จำเป็นต้องไปทำความตกลงกันให้ดี หากสามารถนำไปเชื่อมโยงกันได้ก็จะเป็นเรื่องที่ดีที่สุด และยังลดภาระของทุกๆ ฝ่าย

นอกจากนี้สิ่งที่ สปส.่อาจต้องคำนึงถึงคือลูกจ้างต่างชาติ ที่ประเทศไทยมีแนวโน้มขาดแคลนแรงงานจนต้องนำเข้าแรงงานจากประเทศเพื่อนบ้านมากขึ้น รวมถึงขนาดของกิจการที่มีความใหญ่-เล็กแตกต่างกัน เพราะต้นทุนในการดำเนินการบางรายการอาจจะไม่เท่ากันด้วย

“ไม่ว่าจะเป็นอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ เอสเอ็มอี หรือเป็นกลุ่มสตาร์ทอัพ เมื่อพูดถึงแอพลิเคชั่น โดยหลักการแล้ว เป็นเพียงช่องทางหนึ่งเท่านั้น แต่ไม่ว่าจะเป็นช่องทางใด สิ่งเดียวที่จะเกิดจะขึ้นคือ ข้อมูลจะต้องวิ่งไปยังฐานข้อมูลหลักเดียวกัน ฉะนั้นระบบที่ดีควรจะมีการจัดการที่ดีและสามารถเปิดให้เข้าถึงหลายช่องทางได้อย่างเหมาะสม”