ปมขยะล้นประเทศปัญหา-อุปสรรคที่รอรัฐบาลสาง | คมชัดลึก

          7 เม.ย. 60 - มีรายงานสถานการณ์ด้านการจัดขยะมูลฝอยของประเทศไทยจาก “กรมควบคุมมลพิษ” กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้สรุปปริมาณขยะมูลฝอยที่เกิดขึ้นจากชุมชนทั่วประเทศในปี พ.ศ. 2546ว่า  มีปริมาณใกล้เคียงกับปีที่ผ่านมาคือประมาณ 14.4 ล้านต้น หรือ 39,240 ตันต่อวัน โดยอัตราการเพิ่มปริมาณขยะมูลฝอยเมื่อเปรียบเทียบจากปี พ.ศ. 2545 เนื่องจากการส่งเสริมให้ประชาชนคัดแยกขยะมูลฝอยเพื่อลดปริมาณขยะมูลฝอย และขยะมูลฝอยส่วนหนึ่งได้ถูกนำมาใช้ประโยชน์ใหม่มากขึ้น

          ปริมาณขยะมูลฝอยโดยเฉพาะในพื้นที่เขตเมืองอย่าง กรุงเทพมหานครมีปริมาณขยะมูลฝอยลดลงจากเดิมเกือบ 300 ตันต่อวัน ซึ่งเดิมเกิดขึ้นเฉพาะกระบวนการสามล้อรับซื้อตามบ้านมีอัตราการรีไซเคิลร้อยละ 18 ในปี พ.ศ. 2545 เพิ่มขึ้นมาเป็นร้อยละ 19 ในปี พ.ศ. 2546 และวัสดุที่แยก 3 ลำดับแรก คือ เหล็ก กระดาษ และแก้ว การบริหารเก็บขนรวบรวมมูลฝอยทั้งจากบ้านเรือน แหล่งชุมชน และแหล่งสาธารณะยังมีปัญหาด้านประสิทธิภาพการเก็บรวบรวมอันเนื่องมาจากข้อจำกัดในการเก็บค่าบริการทำให้ไม่สามารถพัฒนารูปแบบการให้บริการได้ อย่างไรก็ตามการให้บริการในเขตเมือง มีอัตราการเก็บรวบรวมได้มากขึ้น โดยมีปริมาณขยะมูลฝอยตกค้างลดลง

          ขณะที่การกำจัดขยะมูลฝอยขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเขตปริมณฑลทั้งในเขตเมืองใหญ่ เช่น เทศบาลและเขตเมืองใหญ่ที่เป็นศูนย์กลางความเจริญ ในระดับเทศบาลนคร เทศบาลเมือง จะมีการจัดสร้างสถานที่กำจัดขยะมูลฝอยแบบถูกสุขาภิบาล แต่ยังมีปัญหาในด้านการดำเนินงานการเนื่องจากขาดการบริหารจัดการทั้งในเรื่องงบการดำเนินการและบุคลากร รวมทั้งการเก็บค่าธรรมเนียมขาดประสิทธิภาพ บางแห่งยังมีปัญหามวลชนต่อต้านการแก้ปัญหาไปได้ระดับหนึ่ง แต่ยังมีปัญหาเรื่องการจัดการขยะมูลฝอยอย่างครบวงจร ซึ่งต้องการ การประสานเพื่อการจัดระบบที่สมบูรณ์ และการสนับสนุนจากส่วนกลางด้านวิชาการและบริหารจัดการ

          สำหรับขยะมูลฝอยอุตสาหกรรม ที่มิใช่ของเสียอันตรายจากภาคอุตสาหกรรม มีการนำของเสีย ของเหลือใช้ไปใช้ประโยชน์ใหม่ในอัตราร้อยละ 40 ของปริมาณการบริโภคผลิตภัณฑ์ และของเสียหรือของเหลือใช้ที่นำมาเป็นวัตถุดิบในการผลิต ยังมีอัตราการนำเข้ามาใช้สูงอยู่ ซึ่งหากมีการรวบรวมของเสีย ของเหลือใช้ในประเทศมาแปรรูปใช้ใหม่จะทำให้ปัญหาการนำเข้าวัตถุดิบลดลงได้ ส่วนขยะมูลฝอยทั่วไปที่มิใช่ของเสียอันตรายจากอุตสาหกรรมขนาดเล็กและอุตสาหกรรมขนาดย่อม ยังคงทิ้งรวมกับขยะมูลฝอยชุมชน แต่จากอุตสาหกรรมขนาดใหญ่มีบางแห่งจ้างเอกชนไปทิ้งรวมกับขยะมูลฝอยชุมชน ซึ่งนับเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อม ทั้งดิน น้ำ และอากาศ กรณีมีการเผาเป็นบางครั้งคราว

          สำหรับปัญหาและสาเหตุ “กรมควบคุมมลพิษ” สรุปไว้ ดังนี้ 1. การขาดแคลนที่ดินสำหรับใช้เป็นสถานที่กำจัด 2. การดำเนินการและดูแลรักษาระบบกำจัดไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร3. ขาดบุคลากรระดับปฏิบัติที่มีความรู้ความชำนาญ 4. ข้อจำกัดด้านงบประมาณ 5. แผนการขยะมูลฝอยในระดับท้องถิ่นยังไม่มีการพิจารณาดำเนินการในลักษณะศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยรวม 6. ระเบียบและแนวทางปฏิบัติในเรื่องศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยรวมยังไม่เคยมีการกำหนดขึ้นอย่างชัดเจน 7. ยังมีการนำขยะมูลฝอยกลับมาใช้ประโยชน์น้อย 8. กฎหมายที่เกี่ยวข้องไม่เอื้ออำนวยต่อการจัดการ เช่น ระเบียบให้ท้องถิ่นลงทุนและถิ่นขาดจิตสำนึก ความเข้าใจ และทัศนคติที่มีต่อการจัดการขยะมูลฝอย 9. ประชาชนในท้องถิ่นขาดจิตสำนึก ความเข้าใจ และทัศนคติที่มีต่อการจัดการขยะมูลฝอย 10. ประชาชนที่อยู่ในเขตพื้นที่ใกล้เคียงต่อต้านการก่อสร้างระบบกำจัดขยะมูลฝอย

          ขณะเดียวกันรายงานข่าวแจ้งว่า ทาง “กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น” กระทรวงมหาดไทย  ได้สรุปปัญหาอุปสรรคของ  สถานที่กำจัดขยะมูลฝอยที่ประสบปัญหาไม่สามารถก่อสร้างหรือดำเนินการได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจำนวน 18 แห่ง ที่ใช้เม็ดเงินงบประมาณทั้งหมด 2577.5314 ล้านบาท ดังนี้

          โดยอันดับที่ 1 โครงการโรงคัดแยกขยะและทำปุ๋ยชีวภาพในพื้นที่ จ.เชียงใหม่ มีองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่เป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ สร้างเสร็จสิ้นในปี 2545 ใช้เงินงบประมาณ 465.0000 ล้านบาท ประสบปัญหาประชาชนคัดค้าน เนื่องจากการจัดการขยะมูลฝอยไม่ถูกต้องตามหลักวิชาการ

          อันดับที่ 2 โครงการโรงคัดแยกขยะทำปุ๋ยชีวภาพ จ.เชียงราย สร้างเสร็จสิ้นในปี 2554  มีเทศบาลนครเชียงรายเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ ใช้เงินงบประมาณ 230.9000 ล้านบาท ประสบปัญหาการจัดการขยะมูลฝอยอยู่ในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต่างพื้นที่  

          อันดับที่ 3 โครงการก่อสร้างศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน (SL) ในพื้นที่ จ.ชัยนาท สร้างเสร็จสิ้นในปี 2553 มีเทศบาลเมืองชัยนาทเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ ใช้เงินงบประมาณ 32.5780 ล้านบาท ประสบปัญหาประชาชนคัดค้าน เนื่องจากการจัดการขยะมูลฝอยไม่ถูกต้องตามหลักวิชาการ

          อันดับที่ 4 โครงการก่อสร้างศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน (SL) ในพื้นที่ จ.สมุทรสาคร สร้างเสร็จสิ้นในปี 2540 มีเทศบาลเมืองสมุทรสาครเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ ประสบปัญหาประชาชนคัดค้าน เนื่องจากการจัดการขยะมูลฝอยไม่ถูกต้องตามหลักวิชาการ

          อันดับที่ 5 โครงการก่อสร้างศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน (SL) ในพื้นที่ จ.สมุทรสาคร สร้างเสร็จสิ้นในปี 2540 มีเทศบาลนครอ้อมน้อยเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ ใช้เงินงบประมาณ 54.5000 ล้านบาท ประสบปัญหาประชาชนคัดค้าน ทำให้ไม่สามารถเปิดดำเนินการได้

          อันดับที่ 6 โครงการก่อสร้างศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน (SL) ในพื้นที่ จ.นครนายก สร้างเสร็จสิ้นในปี 2548 มีเทศบาลเมืองนครนายกเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ ใช้เงินงบประมาณ 51.6900 ล้านบาท ประสบปัญหาประชาชนคัดค้าน เนื่องจากการจัดการขยะมูลฝอยไม่ถูกต้องตามหลักวิชาการ

          อันดับที่ 7 โครงการก่อสร้างศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน (SL) ในพื้นที่ จ.สมุทรสงคราม สร้างเสร็จสิ้นในปี 2540 มีเทศบาลเมืองสมุทรสงครามเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ ใช้เงินงบประมาณ 46.8570 ล้านบาท ประสบปัญหาประชาชนคัดค้าน เนื่องจากการจัดการขยะมูลฝอยไม่ถูกต้องตามหลักวิชาการ

          อันดับที่ 8 โครงการก่อสร้างศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน (SL) ในพื้นที่ จ.อุดรธานี สร้างเสร็จสิ้นในปี 2557 มีเทศบาลตำบลบ้านเชียงเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ ใช้เงินงบประมาณ 7.0370 ล้านบาท ประสบปัญหาประชาชนคัดค้าน ทำให้ไม่สามารถเปิดดำเนินการได้

          อันดับที่ 9 โครงการก่อสร้างศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน (SL) ในพื้นที่ จ.อุบลราชธานี สร้างเสร็จสิ้นในปี 2539 มีเทศบาลนครอุบลราชธานีเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ ใช้เงินงบประมาณ 72.2900 ล้านบาท  ประสบปัญหาประชาชนคัดค้าน ทำให้ไม่สามารถเปิดดำเนินการได้

          อันดับที่ 10 โครงการก่อสร้างศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน (SL) ในพื้นที่ จ.อุบลราชธานี สร้างเสร็จสิ้นในปี 2552 มีเทศบาลเมืองเดชอุดมเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ ใช้เงินงบประมาณ 78.8000 ล้านบาท ประสบปัญหาประชาชนคัดค้าน ทำให้ไม่สามารถเปิดดำเนินการได้

          อันดับที่ 11 โครงการก่อสร้างศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน (SL) ในพื้นที่ จ.ชลบุรี สร้างเสร็จสิ้นในปี 2548 มีองค์การบริหารส่วนจังหวัดชลบุรีเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ ใช้เงินงบประมาณ 808.5364 ล้านบาท ประสบปัญหาประชาชนคัดค้าน เนื่องจากการจัดการขยะมูลฝอยไม่ถูกต้องตามหลักวิชาการ

          อันดับที่ 12 โครงการก่อสร้างศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน (SL) ในพื้นที่ จ.ฉะเชิงเทรา สร้างเสร็จสิ้นในปี 2541 มีเทศบาลเมืองฉะเชิงเทราเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ ใช้เงินงบประมาณ 55.0640 ล้านบาท ประสบปัญหาประชาชนคัดค้าน ทำให้ไม่สามารถเปิดดำเนินการได้

          อันดับที่ 13 โครงการก่อสร้างศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน (SL) ในพื้นที่ จ.นครศรีธรรมราช สร้างเสร็จสิ้นในปี 2550 มีเทศบาลเมืองทุ่งสงเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ ใช้เงินงบประมาณ 138.5590 ล้านบาท ประสบปัญหาประชาชนคัดค้าน ทำให้ไม่สามารถเปิดดำเนินการได้

          อันดับที่ 14 โครงการก่อสร้างศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน (SL) ในพื้นที่ จ.ปทุมธานี สร้างเสร็จสิ้นในปี 2540 มีเทศบาลเมืองคูคตเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ ใช้เงินงบประมาณ 343.8700 ล้านบาท ประสบปัญหาประชาชนคัดค้าน เนื่องจากการจัดการขยะมูลฝอยไม่ถูกต้องตามหลักวิชาการ

          อันดับที่ 15 โครงการก่อสร้างศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน (SL) ในพื้นที่ จ.ปทุมธานี สร้างเสร็จสิ้นในปี 2538 มีเทศบาลเมืองปทุมธานีเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ ใช้เงินงบประมาณ 110.0000 ล้านบาท ประสบปัญหาประชาชนคัดค้าน ทำให้ไม่สามารถเปิดดำเนินการได้

          อันดับที่ 16 โครงการก่อสร้างศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน (SL) ในพื้นที่ จ.กาญจนบุรี สร้างเสร็จสิ้นในปี 2540 มีเทศบาลเมืองกาญจนบุรีเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ ใช้เงินงบประมาณ 18.8500 ล้านบาท ประสบปัญหาประชาชนคัดค้าน ทำให้ไม่สามารถเปิดดำเนินการได้

          อันดับที่ 17 โครงการก่อสร้างศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน (SL) ในพื้นที่ จ.บุรีรัมย์ ปีงบประมาณ 2546 มีเทศบาลเมืองนางรองเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ ใช้เงินงบประมาณ 32.0000 ล้านบาท ประสบปัญหาประชาชนคัดค้าน ทำให้ไม่สามารถก่อสร้างได้  แต่ก่อนหน้านี้ได้มีการดำเนินการใช้เงินก่อสร้างไปแล้วจำนวน 23 ล้านบาท

          อันดับที่ 18 โครงการก่อสร้างศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยแบบผสมผสาน (SL) ในพื้นที่ จ.ตาก ปีงบประมาณ 2541 ประสบปัญหาประชาชนคัดค้าน ทำให้ไม่สามารถก่อสร้างได้.