
ยูเอ็นเริ่มติดดาบเพื่อเด็ก
ถือเป็นแนวคิดที่สร้างสรรค์ไม่ใช่น้อยเมื่อคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (ยูเอ็น) ได้ลงมติเอกฉันท์เห็นชอบที่จะประจานชื่อประเทศและกลุ่มติดอาวุธต่างๆ ในพื้นที่ที่เกิดสงครามหรือความขัดแย้ง จนทำให้เด็กผู้ใสซื่อบริสุทธิ์ต้องตกเป็นเหยื่อในรูปแบบต่างๆ กันออกไ
มติของคณะมนตรีความมั่นคงนี้ซึ่งคลุมไปถึงการห้ามถล่มโรงเรียนและโรงพยาบาลด้วย ถือเป็นมาตรการใหม่และเป็นก้าวสำคัญที่เห็นได้ชัดของยูเอ็นที่จะคุ้มครองเด็กให้พ้นจากอันตราย หรือถูกละเมิดสิทธิ์จนทำให้เด็กเสียชีวิตหรือพิการหรือถูกข่มขืน เพิ่มเติมจากรายชื่อประเทศและกลุ่มติดอาวุธกว่า 60 กลุ่มที่เคยถูกขึ้นบัญชีดำมาก่อนหน้าในเรื่องที่เกณฑ์เด็กมาเป็นทหาร
แต่ที่ดีกว่านั้นก็คือมตินี้ไม่ใช่แค่การเขียนเสือให้วัวกลัว หากแต่ระบุโทษของผู้ที่ละเมิดมตินี้อย่างเป็นรูปธรรมเป็นครั้งแรก เมื่อมีการส่งสัญญาณทางการเมืองที่ชัดเจนที่สุดว่าความปลอดภัยของเด็กจะต้องได้รับการปฏิบัติตามโดยไม่มีการบิดพลิ้วไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตาม และคณะมนตรีความมั่นคงก็พร้อมจะลงมือลงโทษอย่างจริงจัง ซึ่งอาจจะรวมไปถึงการแซงชั่นรัฐบาลหรือกลุ่มติดอาวุธ หากยังคงละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศในเรื่องของสิทธิและการคุ้มครองเด็กท่ามกลางภาวะขัดแย้งด้านอาวุธ
"แต่เราก็ตระหนักดีว่ายังมีเรื่องที่ต้องทำอยู่อีกมาก ถ้าหากเราต้องการคุ้มครองเด็กไม่ให้ตกเป็นเหยื่อความรุนแรงจากสงคราม" โฆษกของคณะมนตรีความมั่นคงให้ความเห็น
เมื่อปี 2548 คณะมนตรีความมั่นคงได้ลงมติที่ถือเป็นก้าวสำคัญในการป้องกันเด็กและเยาวชนไม่ให้ตกเป็นเหยื่อของสงครามด้วยการประณามประเทศหรือกลุ่มประเทศที่เกณฑ์เด็กไปเป็นทหาร นอกจากนี้ยังมีการตั้งคณะกรรมการเฉพาะกิจขึ้นมาชุดหนึ่งเพื่อตรวจสอบและนำเสนอรายงานว่ามีที่ใดบ้างที่มีการใช้ทหารเด็ก ซึ่งขณะนี้ทั่วโลกมีทหารเด็กอยู่ราว 2.5 แสนคน
และหลังจากพยายามมานาน 4 ปี ในที่สุดประเทศและกลุ่มติดอาวุธในหลายประเทศก็ค่อยๆ เพลาการเกณฑ์เด็กมาเป็นทหารลง อย่างเช่นที่ฟิลิปปินส์ เนปาล สาธารณรัฐแอฟริกากลาง ไอเวอรี โคสต์ ซูดานหรือกลุ่มติดอาวุธในศรีลังกา บุรุนดีและอูกานดา ส่วนพม่านั้นกำลังอยู่ในกระบวนการเจรจาต่อรองเช่นเดียวกับกลุ่มติดอาวุธอีก 6 กลุ่ม
อย่างไรก็ดี ยังมีกลุ่มติดอาวุธที่ยังคงบังคับเด็กให้มาเป็นทหารอีกราว 25-30 กลุ่มที่ยังไม่ได้เริ่มดำเนินการใดๆ และอีก 19 กลุ่มที่ยังคงละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศโดยไม่ยี่หระ โดยยูเอ็นก็ไม่สามารถกดดันได้ ได้แต่อ้างเพียงว่าทุกอย่างกำลังดำเนินไปอย่างช้าๆ ทีละคืบๆ
บุญรัตน์ อภิชาติไตรสรณ์



