สร้างสุขภาพดีด้วยการปรับวิถีชีวิต | คมชัดลึก

     เทรนด์สุขภาพกำลังได้รับความนิยมกันอย่างกว้างขวาง โรงพยาบาลพญาไท 2 จึงจัดกิจกรรม “เคล็ดลับ...สร้างสุขภาพดีด้วยการปรับวิถีชีวิต” โดย นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์ แพทย์ด้านเวชศาสตร์ครอบครัว เพื่อมุ่งให้ความรู้เกี่ยวกับการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตอย่างสิ้นเชิง ป้องกันและลดจำนวนผู้เสียชีวิตด้วย “โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง” ที่มีข้อบ่งชี้ว่ามีจำนวนผู้ป่วยและผู้เสียชีวิตสูงขึ้นทุกปี และมีรายงานสำรวจวิจัยที่ทำกับคนไข้อายุ 50 ปีขึ้นไป พบว่าคนไทย 1 ใน 3 เป็นความดันโลหิตสูง และอีกครึ่งหนึ่งตรวจพบว่ามีไขมันในเลือดสูง

นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์

    “การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิต ทั้งการทำงาน การออกกำลังกาย การนอน การรับประทานอาหาร รวมถึงการจัดการความเครียดอย่างเป็นระบบ เป็นการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังได้ดีที่สุด โดยเฉพาะเรื่องการเลือกรับประทานอาหาร ซึ่งเป็นสาเหตุโรคร้ายโดยไม่รู้ตัว จากงานวิจัยในต่างประเทศหลายชิ้นยืนยันเหมือนกันว่ามีอาหาร 7 ประเภทที่เป็นสาเหตุของโรคติดต่อเรื้อรัง ได้แก่ ไส้กรอก แฮม เนื้อสัตว์ที่เลี้ยงลูกด้วยนม น้ำตาล ไขมันอิ่มตัว ธัญพืชขัดสี เกลือ และไขมันทรานส์” ผู้เชี่ยวชาญแจง

    นพ.สันต์ ยังกล่าวต่อว่า ความดันโลหิต คือดัชนีชี้วัดสุขภาพที่แม่นยำที่สุด สำหรับคนที่มีความดันโลหิตควรหันมาเลือกรับประทานจะช่วยป้องกันดีที่สุด อาหารลดความดัน ได้แก่ เมล็ดธัญพืชจากธรรมชาติ รับประทานวันละ 2 ช้อนโต๊ะ บีทรูท ขึ้นช่าย กระเทียม ถั่ว ผลไม้ตระกูลเบอร์รี่ ส่วนอาหารต้านมะเร็ง เป็นจำพวก หอม กระเทียม บร็อกโคลี่ กะหล่ำปลี คะน้า ถั่ว 3 อย่าง และขมิ้นชัน แนะนำให้รับประทานทุกวันวันละ 2 ท่อนเล็ก โดยสรุปแล้วแนะนำให้รับประทานมังสวิรัติเพราะไม่ต้องกังวลเรื่องการขาดโปรตีน เนื่องจากยังไม่มีรายงานทางการแพทย์ที่ระบุชัดว่าการขาดโปรตีนมีผลต่อคนที่เลยวัยเจริญเติบโตแล้ว ดังนั้นโปรตีนจากผักและผลไม้ถือว่าเพียงพอแล้ว

     "สำหรับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวันที่จะช่วยทำให้สุขภาพดีขึ้น ป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังสามารถทำได้ง่ายๆ เริ่มจากการปรุงอาหารแบบแคลอรี่ต่ำ ได้แก่ การทอดด้วยลมร้อน โดยใช้เครื่องทอดด้วยลมร้อนแทนการทอด ผัดแบบไม่ใช้น้ำมัน ผัดโดยใช้น้ำแทนน้ำมัน เน้นการใช้ผัก ธัญพืชทั้งเมล็ด และถั่วต่างๆ การอบถั่วและนัท น้ำปั่นไม่ทิ้งกาก เพราะส่วนที่มีคุณค่าที่สุดของผลไม้คือเมล็ดและผิวเปลือก และควรมีครบทุกรสชาติ จากหลักฐานวิทยาศาสตร์พบว่าสารในพืชที่ลดอุบัติการณ์ของมะเร็งและโรคหลอดเลือดนั้นล้วนมีรสขม ฉุน และฝาดทั้งสิ้น

     การฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ หรือการเล่นกล้าม คือ การออกกำลังกายที่มุ่งเพิ่มมวลกล้ามเนื้อและเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อกลุ่มต่างๆ ของร่างกาย โดยวิธีให้กล้ามเนื้อได้ออกแรงไปทีละกลุ่มด้วยท่าออกกำลังกายแบบต่างๆ ซึ่งแต่ละท่าใช้ฝึกกล้ามเนื้อแต่ละกลุ่ม แต่ละท่าจะใช้วิธีทำซ้ำๆ หลายๆ ครั้ง โดยอาจมีหรือไม่มีอุปกรณ์ช่วยต่างๆ ส่วนผู้สูงอายุ มีงานวิจัยพบว่า การออกกำลังกายแบบแอโรบิกที่ดีที่สุดคือการเดินเร็ว

     ขั้นตอนติดตาม เป็นระยะหลังจากที่ทุกคนมีทักษะที่จะดูแลตัวเองได้แล้ว และกลับไปใช้ชีวิตปกติที่บ้านแล้ว เป็นการติดตามกระตุ้นไม่ให้หมดแรงกลางคัน ผ่านกลไกการสื่อสารกันทางโทรศัพท์ อีเมลทุกเดือน โดยมีแพทย์ประจำตัวและพยาบาลประจำตัวเป็นศูนย์กลาง มีระบบเพื่อนช่วยเพื่อนเป็นกลไกเสริม มีระบบฐานข้อมูลติดตามตัวชี้วัดรายบุคคล โดยขั้นตอนนี้จะทำไปอย่างต่อเนื่องตลอดไป แม้จะครบกำหนด