สะท้อนมุมมองจากสายพระเนตร “สมเด็จพระเทพรัตน์”
สะท้อนมุมมองจากสายพระเนตรที่ทรงประสบพบเห็นสิ่งต่างๆ ที่ทรงสนพระราชหฤทัยถ่ายทอดเรื่องราวผ่านภาพถ่าย
ติดต่อกันมาทุกปีนับตั้งแต่ปี 2550 กับนิทรรศการภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ เพื่อนำมาจัดแสดงนิทรรศการอย่างต่อเนื่อง ล่าสุดเมื่อวันก่อนเสด็จฯ ไปทรงเปิดนิทรรศการภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ประจำปี 2559 ในห้อข้อ “ทัศนียมรรคา” ณ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร โดยมี ภัทรุฒน์ ทรรทรานนท์ ปลัดกรุงเทพมหานคร รวมทั้งแฟนคลับภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ อาทิ ม.ร.ว.จักรรถ-ม.ร.ว.พิศพัฒน์ จัตรพงศ์, คุณหญิงวรรณา-ฐาปน-ปภัชญา สิริวัฒนภักดี, ดร.สุเมธ-จินตนา ตันติเวชกุล, “เล็ก” สุรพล เศวตเศรนี, “ไก่” พาสินี ลิ่มอติบูลย์, นิติกร กรัยวิเชียร, ลักขณา คุณาวิชยานนท์ ฯลฯ
ทั้งนี้ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงบรรยายถึงภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ต่างๆ ที่พระราชทานมาจัดแสดงว่า “ปีที่แล้วว่าเป็นหนังสือและนิทรรศการที่ด่วนมากแล้ว แต่ปีนี้ด่วนกว่า เพราะเพิ่งเขียนบทนำในขณะที่นั่งรถกลับจากการพระราชพิธีบำเพ็ญพระราชกุศลพระบรมศพเมื่อ 2 วันที่ผ่าน ตอนสองทุ่มกว่าๆ กลับมาถึงก็ทำเขียนๆ ให้เสร็จแล้วส่งต่อเจ้าหน้าที่ทันที ทำให้รู้ว่าเวลาทำงานเร่งด่วนมากๆ ก็ดูจะมีสามารถและเข้าใจเนื้อแท้ของนิทรรศการมากขึ้น (ทรงสรวล)
และทรงบรรยายที่มาของภาพฝีพระหัตถ์ต่างๆ อย่างภาพแมวทรงเลี้ยง คุณบ็อบ แมวสีน้ำตาลที่ทรงเล่าว่า มาครั้งแรกก็ร้องหง่าวๆ อยู่ ก็สงสัยกันว่าทำไมใบตอง (แมวทรงเลี้ยงอีกตัว) ทำไมไม่ไล่ไป จึงเดากันว่าคงมาจีบใบตอง จึงพยายามที่จะจับกันไว้แต่จับอย่างไรก็จับไม่ได้สักที ขนาดใส่กรงไว้ยังปีนกรงหนีได้ แต่เมื่อจับกันไปมารู้สึกว่าเขาป่วยจึงพาไปหาหมอ หมอก็รักษาด้วยการผ่าตัด จากนั้นกลายเป็นแมวเชื่องเลย จับได้ทุกคน หรืออย่างภาพดร.สุเมธ ที่ถ่ายกันมาหลายปี ปีนี้เลยตั้งใจเอากล้องใหญ่ กล้องโปร มาจัดถ่ายรูปกันเลยทีเดียวเพื่อให้ออกมามี 5 มิติ 6 มิติ และจะต้องถ่ายกันไปอีกหลายปี ภาพน้ำตกอีกวาซู ในประเทศบราซิล ถือว่าเป็นน้ำตกที่ใหญ่ที่สุดและสามารถดูได้จาก 2 ประเทศคือ บราซิลและอาร์เจนตินา ซึ่งที่ไปคือไปถ่ายจากบราซิล พอนั่งเรือเข้าไปใกล้ก็ยกกล้องสูงกดๆ ไปแล้ว นึกว่าแล้วแต่พระเจ้าจะเมตตาว่าจะได้ภาพอะไร ไม่กล้าลืมตาเพราะช่วงที่ไปน้ำเยอะและเป็นสีโคลน เกรงจะกระเด็นเข้าตาทำให้ตาแดงได้ แต่เมื่อดูภาพแล้วภาพออกมาดีมาก แสดงว่าพระเจ้าเมตตา (ทรงสรวล)"
โดยทรงใช้เวลาในการบรรยายภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ต่างๆ เกือบทุกภาพ จากนั้นเสด็จพรดำเนินไปทรงเปิดนิทรรศการทัศนียมรรคาอย่างเป็นทางการ ก่อนจะเสด็จพระดำเนินทอดพระเนตรภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ และทรงจำหน่ายหนังสือภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ทัศนียมรรคาด้วย สำหรับนิทรรศการภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ประจำปี 2559 หัวข้อ “ทัศนียมรรคา” นั้นเพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนทั่วไปได้มีโอกาสได้ร่วมตามรอยเสด็จฯ และชื่นชมพระอัจฉริยภาพด้านการถ่ายภาพของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ ทรงบันทึกไว้ระหว่างการเสด็จพระราชดำเนินไปยังสถานที่ต่าง ๆ ทั้งในและต่างประเทศ ในช่วงปี 2558-25559 เพื่อจัดแสดงในนิทรรศการครั้งนี้ จำนวน 168 ภาพ โดยแต่ละภาพที่นำมาจัดแสดง นอกจากเป็นภาพที่สวยงามทรงคุณค่าทางศิลปะการถ่ายภาพแล้ว ยังสะท้อนให้เห็นถึงมุมมองจากสายพระเนตรที่ทรงประสบพบเห็นสิ่งต่างๆ ที่ทรงสนพระราชหฤทัยถ่ายทอดเรื่องราวผ่านภาพถ่าย
ปภัชญา - ฐาปน - คุณหญิงวรรณา สิริวัฒนภักดี
อีกทั้งยังให้ข้อคิดเตือนใจในแง่มุมต่างๆ เพื่อให้คนไทยทุกคนได้มาชมภาพที่เปรียบเสมือนการเล่าเรื่องผ่านภาพถ่ายของพระองค์ท่านในทุกแห่งหน ซึ่งตั้งแต่วันนี้ถึงวันที่ 29 มกราคม 2560 (หยุดทุกวันจันทร์) เวลา 10.00–21.00 น. และมีการจำหน่ายหนังสือภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ “ทัศนียมรรคา” ในราคาเล่มละ 900 บาท ณ ห้องนิทรรศการ ชั้น 8 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (สี่แยกปทุมวัน) และศูนย์หนังสือแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทั้งนี้รายได้ทั้งหมด นำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวาย มูลนิธิมหาจักรีสิรินธร เพื่อคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ม.ร.ว.พิศพัฒน์-ม.ร.ว.จักรรถ จิตรพงศ์
นิติกร กรัยวิเชียร สุรพล เศวตเศรนี
ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล-นพ สกาวรัตนานนท์-จินตนา ตันติเวชกุล-วินรัตน์ สกาวรัตนานนท์