ขุดปูนาขายหลังเก็บเกี่ยว | คมชัดลึก

 

          ที่จังหวัดมหาสารคาม นางพงษ์ศรี ขันแข็ง อายุ 63 ปี ชาวบ้านค้อ ตำบลหนอกจิก อำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม พาหลานถือจอบและถัง ออกขุดปูนาขายเสริมรายได้หลังเกี่ยว ช่วงนี้ปูกำลังอร่อยรสชาติดี โดยปูนาที่ขุดได้จะเก็บไว้ทำอาหารกินในครัวเรือน เหลือจึงแบ่งขายให้กับแม่ค้าในหมู่บ้าน 

 

 

          นางพงษ์ศรี เล่าว่า หลังเก็บเกี่ยวข้าวจะพาหลานมาใช้เวลาว่างทำอาชีพเสริมขุดปูนา ซึ่งถือเป็นมรดกดินของชาวอีสาน เป็นอาหารตามวิถีธรรมชาติ ซึ่งในแต่ละวันจะถือเสียมหนึ่งอันถังหนึ่งใบออกจากบ้านลงนากันตั้งแต่ช่วงสาย ๆ ไปขุดปู โดยอาศัยประสบการณ์และความชำนาญในการสังเกตรูไหนจะมีปูนาหรือไม่มีปูนาอาศัยอยู่ ดูได้จากรอยเท้าปูและกองดินเล็กๆ ที่ปูขุดไว้ที่ปากหลุม ซึ่งส่วนใหญ่มักอยู่ใต้ตอซังข้าวหรือตามขอบคันนา ก่อนใช้เสียมค่อยๆ ขุดเซาะโพลงไปเรื่อยๆ ตามความลึกของรูปูเริ่มตั้งแต่ 30 - 50 เซนติเมตร 

 

 

          การขุดไม่ต้องใช้แรงมากเพื่อไม่ให้เสียมถูกตัวปู เพราะจะทำให้ราคาจำหน่ายไม่ดี ซึ่งปูนาตัวผู้จะมีก้ามใหญ่กว่าตัวเมีย แต่ส่วนจับปิ้งหรือบริเวณส่วนท้องเล็กกว่าตัวเมีย ซึ่งตัวเมียจะมีลักษณะกลมกว้างกว่าเพื่อเอาไว้เก็บไข่แพร่พันธุ์ สำหรับปูนาในช่วงนี้เป็นที่นิยมของผู้บริโภคมาก ถือเป็นอาหารโปรตีนสูงราคาถูกเนื่องจากปูในช่วงที่ผ่านมาได้กัดกินต้นข้าวในนา ทำให้ตัวโตสมบูรณ์จนมีมันปูในกระดองเยอะ ซึ่งมันปูนานี้รสชาติจะหอม หวาน มัน โดยเฉพาะปูนาตัวเมียจะมีมันเยอะเป็นที่ต้องการมาก 

          โดยปูนาที่ขุดได้จะเก็บไว้ทำอาหารกินในครัวเรือน เหลือจึงแบ่งขายให้กับแม่ค้าในหมู่บ้านที่มาสั่งซื้อในราคากิโลกรัมละ 30-40 บาท หากจำหน่ายเป็นตัวจะอยู่ที่ตัวละ 1 บาท ในแต่ละวันจะขุดปูนาได้ 100-200 ตัว ทำให้มีรายได้เกือบ 200 บาท แม้รายได้ไม่มากแต่ก็ถือเป็นอาชีพเสริมหลังการเก็บเกี่ยวข้าว นอกจากนี้ยังเป็นการเพิ่มประสบการณ์ให้กับลูกหลาน ให้ใช้เวลาว่างมาเรียนรู้วิถีการทำกินของคนอีสานอีกด้วย ปูนาสามารถนำไปทำอาหารเด็ด ๆ ได้หลายอย่าง เช่น นำไปต้มกับน้ำปลาร้าแล้วนำมาแกะกระดองเอาข้าวเหนียวร้อน ๆ จิ้มลงมันปูเข้าปากรับประทาน หรือจะนำไปดองน้ำปลาไว้ใส่ส้มตำปู ทำเป็นลาบปู แกงอ่อมปู หรือปูปิ้งเกลือจนเหลืองสุก จะกินเล่นหรือกินกับข้าวก็เอร็ดอร่อยไม่แพ้กัน