รับลมหนาว!
โดย - ศ.นสพ.ปานเทพ รัตนากร
ปีนี้ดูถ้าจะมีความหนาวเย็นของอากาศในบ้านเราค่อนข้างจะเข้าขั้นต้องควักเอาเสื้อกันหนาวมาใส่กันบ้าง บางท่านคงเก็บไว้นานจนเป็นอาหารของมด ปลวก ไปหมดแล้ว
เช่นเดียวกับอุปกรณ์ให้ความอบอุ่นสำหรับสัตว์เลี้ยง แม้เป็นของเดิมที่เคยซื้อหาเก็บไว้ให้เจ้าตูบแสนรัก ก็จะถูกปัดฝุ่นเอามาใช้เสียที ซึ่งนับเป็นความจำเป็น มิใช่เพียงแค่แฟชั่น ดูเท่ดูหรู เท่านั้น
สัตว์เลี้ยงของเราก็รู้สึกหนาวเย็นเป็นเหมือนเจ้าของ เช่น หมาใส่เสื้อหนาวทำให้อบอุ่นขึ้น เจ้าเหมียวมีเบาะหรือฟูกให้เข้าไปซุกนอน นกก็ต้องจัดหารัง โพรง หรือบ้านให้หลบนอนกับลมหนาว หรือแม้แต่ปลาก็ยังหนาวได้จึงต้องใช้เครื่องทำความร้อนเพื่อปรับอุณหภูมิของน้ำ ฯลฯ
หากสัตว์เลี้ยงทั้งหลายไม่ได้รับการดูแล ถูกทอดทิ้งละเลยให้ตากลมหนาวอยู่ตลอดเวลา รับรองว่าเจ็บไข้ได้ป่วยแน่นอน ลำพังเจ้าของหลายรายยังแทบเอาตัวไม่รอด ทั้งไอ จาม ปวดหัว ตัวร้อน นอนซม ฯลฯ
สำหรับสัตว์เลี้ยงแล้วความเจ็บป่วยเหล่านี้ อาจรุนแรงจนถึงเสียชีวิต เช่น โรคหลอดลมอักเสบติดต่อในลูกหมา ทำให้เกิดอาการไออย่างเอาเป็นเอาตายไม่เป็นอันกินอันนอนและแพร่กระจายในฟาร์มหมา ผลก็คือลูกหมาอาจแคระแกร็นหรือติดเชื้อแทรกซ้อนด้วยไวรัสอื่นๆ แต่สิ่งนี้ป้องกันได้ด้วยการฉีดวัคซีน
ส่วนนกเลี้ยงก็ป่วยด้วยโรคติดเชื้อของทางเดินหายใจ น้ำมูกไหล ไอจาม ฯลฯ ซึ่งป้องกันเนิ่นๆ ได้ด้วยการใช้วิตามินและอิเลคโตรไลท์ให้กินล่วงหน้า รวมถึงปิดผ้ากันลมโกรก
ท่านที่เลี้ยงสัตว์เลื้อยคลานจำพวกเต่า งู กิ้งก่า ซึ่งเป็นสัตว์เลือดเย็น (มิได้ชอบความเย็นไปด้วยหรอก) เขาต้องการความอบอุ่นจากแหล่งภายนอก เช่น แสงแดด ไฟกก หรือแผ่นให้ความร้อน ฯลฯ สัตว์ตระกูลนี้จะมีภูมิต้านทานที่แปรไปตามอุณหภูมิ คือถ้าอุณหภูมิต่ำภูมิต้านทานจะลด ถ้าอุณหภูมิสูง ภูมิต้านทานจะสูงขึ้น
ฉะนั้น ยามฤดูหนาวสัตว์เลื้อยคลานมักเจ็บป่วยด้วยโรคติดเชื้อ เช่น ผิวหนังอักเสบ ปอดบวม ฯลฯ ดังนั้นเจ้าของควรป้องกันด้วยการทำให้อุณหภูมิพอเหมาะประมาณ 31 ถึง 32 องศาเซลเซียส
ปลาตู้ในยามนี้ก็ป่วยด้วยโรคติดเชื้อ เช่น จุดแดง เลือดออกเหงือก และแผลบนผิวหนัง ฯลฯ ซึ่งก็ด้วยเหตุผลเดียวกับของสัตว์เลื้อยคลานนั้นคือ ภูมิต้านทานลดลงเพราะน้ำเย็น
ทางที่ดีท่านที่เลี้ยงปลาตู้สวยงามควรจัดหาอุปกรณ์ทำความร้อนในตู้ปลา (ฮีทเตอร์) ใส่ไว้จะช่วยได้มาก รวมถึงการให้อาหารที่มีโปรตีนและไขมันสูงขึ้น เพื่อสร้างภูมิต้านทานและพลังงาน ในการต่อสู้กับความหนาวเย็นที่มาเยือนยามนี้
นี่คงเป็นเพียงคำแนะนำคร่าวๆ สำหรับการดูแลสัตว์เลี้ยงที่รักของท่าน ส่วนตัวเจ้าของก็อย่าลืมเอาใจใส่ด้วยนะครับ!