ข้อมูลติดตามการเลือกตั้งสหรัฐ 2016 | คมชัดลึก

 

          สำนักข่าว CNN  จัดทำข้อมูลเชิงถาม-ตอบฉบับย่อ สำหรับชาวต่างชาติที่สนใจการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐ การเลือกตั้งที่คนให้ความสนใจมากที่สุดในโลกก็ว่าได้ แต่มักจะต้องกลับมาทำความเข้าใจและย้อนข้อมูลกันทุก 4 ปีเช่นกัน เพราะเป็นการเลือกตั้งที่ออกจะซับซ้อน แม้แต่คนอเมริกันเอง 

          เลือกตั้งเมื่อไหร่ 
           อังคาร 8 พฤศจิกายน แต่เมื่อถึงวันนี้ ชาวอเมริกันได้ออกไปใช้สิทธิเลือกตั้งเรียบร้อยแล้วหลายล้านคน ในปีนี้สัดส่วนคนใช้สิทธิล่วงหน้าสูงเป็นประวัติการณ์ที่กว่า 40 % 

.         จำนวนผู้ใช้สิทธิ
          แม้บรรยากาศการหาเสียงเลือกตั้งออกจะคึกคัก ได้รับการเสนอข่าวออกไปทั่วโลก แต่ในความเป็นจริง ตัวเลขผู้ใช้สิทธิไม่สูงนัก สถิติเลือกตั้งปี 2012 ประชากรวัยเลือกตั้งได้ ใช้สิทธิ์แค่ 53.6 % เท่านั้น  บางคนไม่มีสิทธิ์ อย่างผู้ต้องโทษคดีอาญา 6 ล้านคนในประเทศนี้ หรือบางคนก็แค่ไม่สนใจ 

         ทำไมเลือกตั้งในวันทำงาน 
         ครั้งหนึ่งนานมา อเมริกายังเป็นประเทศเกษตรกรรมที่ไปโบสถ์ในวันอาทิตย์ และไปตลาดในวันพุธ การจัดเลือกตั้งวันอังคาร คือให้เวลาแก่เกษตรกรมีเวลามากพอสำหรับเตรียมตัวไปหย่อนบัตร และกลับมาบ้าน เตรียมสินค้าไปขายในตลาดในวันถัดไป  ส่วนที่ต้องจัดในเดือนพฤศจิกายน ก็เพื่อให้ประชาชนสามารถลงคะแนนได้หลังจากฤดูเก็บเกี่ยว และก่อนเข้าฤดูหนาวที่ทำให้การเดินทางยากลำบาก 
        แม้ล่วงถึงปี ค.ศ.2016 แล้ว แต่ก็ไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง มีการเสนอขยับวันเลือกตั้งไปเป็นสุดสัปดาห์ หรือทำให้เป็นวันหยุดไปเลย แต่ก็ได้แค่เสนอ 

 

 

 .       การเลือกตั้งสหรัฐใช้เวลานานมาก
         อังกฤษใช้เวลาจัดเลือกตั้งใน 4 เดือน แคนาดา 2 เดือนครึ่ง และญี่ปุ่น อาจจะแค่ใน 12 วันก็จบได้ แต่สองพรรคหลักในสหรัฐ เดโมแครตและรีพับลิกัน เลือกตัวแทนผ่านการโหวตขั้นต้นในแต่ละรัฐ 50 รัฐ กับดินแดนสหรัฐ เริ่มตั้งแต่ก.พ. เฉพาะขั้นตอนนี้ใช้เวลาถึง 5 เดือนแล้ว ก่อนหน้านั้น ผู้สมัครยังอาจต้องใช้เวลานับปีเตรียมวางแผน หรืออาจเริ่มก่อนหน้านั้นก็ได้ เนื่องจากไม่มีกฎหมายกำหนดระยะเวลาที่ใช้ในการรณรงค์หาเสียง เพราะคำว่า เสรีภาพ 

         ใครลงชิงประธานาธิบดีได้บ้าง 

         เป็นใครก็ได้ แม้กระทั่งนักร้องดังอย่าง เคน เวสต์ หากนึกอยากวางไมค์แล้วมาเล่นการเมือง คุณสมบัติที่รัฐธรรมนูญสหรัฐกำหนดไม่ได้ยุ่งยาก แค่มีอายุ 35 ปีเป็นอย่างน้อย อาศัยในสหรัฐอย่างต่ำ 14 ปี และเป็นพลเมืองอเมริกันโดยกำเนิด 

        เหตุใดประเทศยิ่งใหญ่ในโลกจึงมีแค่ 2 พรรค 
        อันที่จริง สหรัฐอเมริกามีพรรคการเมืองมากมาย พรรคกรีน พรรคลิเบอร์ทาเรียน พรรคแรงงานสังคมนิยม หรือพรรคชื่อ กัญชาถูกกฎหมายแต่บัดนี้ ก็ยังมี แต่ตลอดประวัติศาสตร์ มีเฉพาะสองพรรคนี้เสมอที่ขับเคี่ยวกันครองทำเนียบขาว  เดโมแครต กับ รีพับลิกัน 

        เป็นความจริงที่อเมริกาไม่ได้เลือกตั้งประธานาธิบดีโดยตรง 

        ผลเลือกตั้งถูกตัดสินจากสิ่งซับซ้อนที่เรียกว่า อิเล็กโทรัล คอลเลจ ที่แต่ละพรรคแต่งตั้งมา โดยมีจำนวน 538 เสียง เท่ากับจำนวนสมาชิกรัฐสภา ที่ประกอบด้วย ส.ส. 435 เสียง ส.ว. 100 เสียง บวกกับอีก 3 เสียง ในดิสทริค ออฟ โคลัมเบีย หรือกรุงวอชิงตัน ดีซี. เมืองหลวงของสหรัฐ 

        คนอเมริกันออกไปเลือก อิเล็กโทรัล คอลเลจ ที่จะออกมาเป็น อิเล็กโทรัล โหวต หรือคะแนนจากคณะผู้เลือกตั้ง แต่ละรัฐมีไม่เท่ากัน ต่ำสุด 3 เสียง มากสุดคือ 55  เสียง เส้นชัยคือการได้คะแนนคณะผู้เลือกตั้ง 270 จาก 538 และด้วยระบบผู้ชนะได้ไปหมด คือผู้สมัครที่ได้คะแนนเสียงจากประชาชน หรือป็อปปูลาร์ โหวตเหนือกว่าคู่แข่งในแต่จะรัฐ จะได้คะแนนผู้เลือกตั้งไปทั้งหมดนี้เอง  ทำให้ในทางทฤษฎี สหรัฐอาจได้ประธานาธิบดีที่ไม่ได้คะแนนคณะผู้เลือกตั้งสักเสียงเดียวใน 39 รัฐกับที่ดี.ซี. 

        มีใครที่เคยแพ้ป็อปปูลาร์ โหวต คือได้คะแนนเสียงจากคนทั้งประเทศน้อยกว่าคู่แข่ง แต่ชนะเป็นประธานาธิบดี คำตอบคือ มี ..หลังสุดคือ ประธานาธิบดีอัล กอร์ จากพรรคเดโมแครต พ่ายจอร์จ ดับเบิลยู บุช เมื่อปี 2000 

( อดีตรองประธานาธิบดีอัล กอร์ ) 

 

        538 เป็นเลขคู่ หากเสมอกันจะทำอย่างไร 

         เกิดขึ้นน้อยมากจริงๆ แต่ก็มีอย่างน้อย 2 ครั้ง  หากเจอสถานการณ์นี้ สภาผู้แทนราษฎรจะเลือกประธานาธิบดี ส่วนวุฒิสภาจะเลือกรองประธานาธิบดี สำหรับในปีนี้ หากคะแนนคณะผู้เลือกตั้ง ออกมาเท่ากัน และเก็งกันว่ารีพับลิกันจะคุมสภาผู้แทน แต่เดโมแครตกลับมาคุมวุฒิสภา ก็เป็นไปได้ว่าสหรัฐจะได้รัฐบาลโดนัลด์ ทรัมป์ กับ ทิม เคน คู่หูรองประธานาธิบดีของฮิลลารี คลินตัน 

      แบทเทิลกราวนด์ สเตท หรือ สวิง สเตท 
       รัฐส่วนใหญ่ในสหรัฐมีประวัติมาอย่างยาวนานว่าสนับสนุนผู้สมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีจากพรรคหนึ่งพรคใดอย่างเหนียวแน่น แต่มีรัฐอยู่กลุ่มหนึ่ง ที่การเลือกตั้งมีความคู่คี่สูสีอย่างมาก จนยากที่จะทำนายได้ว่าฝ่ายใดจะเป็นฝ่ายชนะ รัฐเหล่านี้ถูกเรียกว่า รัฐ “สวิงสเตท” หรือ แบทเทิลกราวน์ สเตท ที่จะมีบทบาทอย่างมากในการกำหนดผลลัพธ์ของการเลือกตั้ง 
        สำหรับปี 2016 ฟลอริดา เป็นรัฐที่พลิกไปพลิกมามากที่สุด ในปี 2008 และ 2012 ฟลอริดาเลือกประธานาธิบดีโอบามา แต่ก่อนหน้านั้น ในปี 2000 กับ 2004 เทคะแนนให้กับบุช จากรีพับลิกัน ที่สำคัญ ฮิลลารี คลินตัน กับโดนัลด์ ทรัมป์ หายใจรดต้นคอในรัฐนี้ 

 

( อ่านต่อ ..จับตา 12 รัฐ ชี้ชะตาเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐ ) 

       ประเด็นหาเสียงสำคัญ 

       หากเป็นการเลือกตั้งปกติ  ประเด็นจะไม่หนีจากความมั่นคงแห่งชาติ การประกันสุขภาพ และเศรษฐกิจ  แต่คราวนี้ เรื่องอื้อฉาวของฮิลลารี กรณีใช้เซิรฟ์เวอร์อีเมล์ส่วนตัวทำงานสมัยเป็นรัฐมนตรีต่างประเทศ กับคลิปวิดีโอและคลิปเสียงดูถูกผู้หญิงของทรัมป์ มาบดบังเรื่องใหญ่ไปมากพอสมควร
       นโยบายต่างประเทศ 
        ทรัมป์ - ยุทธศาสตร์อเมริกาต้องมาก่อน (  America-first ) พร้อมทำงานกับผู้นำโลกที่รัฐบาลก่อนๆไม่พร้อมจะร่วมมือ ลดภาระความช่วยเหลือประเทศพันธมิตรในเอเชียอย่างญี่ปุ่นหรือเกาหลีใต้ และเพื่อนสมาชิกนาโต
        คลินตัน -ต้องการใช้การทูตและการพัฒนาแก้ปัญหาในต่างประเทศ ยืนเคียงข้างพันธมิตรสหรัฐอเมริกา และไม่เปลี่ยนจุดยืนกับจีนหรือรัสเซีย 
        การค้า 
       ทรัมป์ - ข้อตกลงหุ้นส่วนการค้าทรานส์-แปซิฟิค เป็นข้อตกลงที่ทำให้สหรัฐเสียเปรียบ อาจจะเริ่มเจรจาใหม่ หรือยกเลิกข้อตกลงการค้าเสรีอเมริกาเหนือ ทั้งยังตีตราจีน ว่าเป็นนักปั่นค่าเงิน 
       คลินตัน - เคยเรียก ทีพีพี เป็นมาตรฐานชั้นดีของข้อตกลงการค้า กระทั่งเปลี่ยนจุดยืน ซึ่งคาดว่าเพราะจะทำให้เสียเปรียบทางการเมือง  
       การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโลก 
       ทรัมป์- ภาวะโลกร้อน และ ไคลเมท เช้นต์ เป็นเรื่องลวงโลก ทรัมป์บอกคนงานเหมืองว่าจะช่วยรักษาตำแหน่งงาน ด้วยการล้มเลิกมาตรการที่ประธานาธิบดีโอบามา ใช้อำนาจบริหารบังคับใช้ และลดเงินสนับสนุนสำนักงานคุ้มครองสภาพแวดล้อม 
       คลินตัน-จะพยายามยับยั้งการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศโลก กระตุ้นส่งเสริมพลังงานหมุนเวียน ลดความสิ้นเปลืองและการพึ่งพาน้ำมันของสหรัฐอเมริกา 

 

       8 พ.ย. คนอเมริกันไม่ได้โหวตเลือกแต่ประธานาธิบดี

        พวกเขายังต้องเลือก ส.ส.ทั้งหมด 435 คน  ส.ว. จำนวน 1 ใน 3  และ ผู้ว่าการรัฐอีก 12 รัฐ 
         มี 8 รัฐ ที่จะลงประชามติตัดสินว่า จะให้กัญชาถูกกฎหมายหรือไม่  อีก 4 รัฐโหวตเพิ่มค่าแรงขั้นต่ำ กับมีรัฐแคลิฟอร์เนีย ที่จะลงคะแนนตัดสินประเด็นไม่เหมือนใครอย่าง ให้อุตสาหกรรมหนังผู้ใหญ่ ใช้ถุงยางอนามัยและมาตรการป้องกันอื่นๆระหว่างถ่ายทำหรือไม่ 

        รู้ผลเลือกตั้งเมื่อไหร่

        มักจะรู้ผลภาพรวมประมาณ 20.00 น. ตามเวลาฝั่งตะวันออก หรือช่วงสายพรุ่งนี้ 9 พ.ย. ตามเวลาบ้านเรา  โดยเมื่อนั้น คูหาส่วนใหญ่ทางฝั่งตะวันออกและเขตเวลากลาง เสร็จสิ้นการลงคะแนนแล้ว การเลือกตั้งคราวนี้น่าจะคู่คี่สูสีอย่างมาก ดังนั้น อย่างเร็ว จะรู้ว่าใครชนะ ต้องรอถึงเที่ยงคืนเป็นอย่างน้อย  

.      คำถามสุดท้าย ใครจะชนะ

       ซีเอ็นระบุว่าหากรู้คำตอบ คงใช้ความสามารถพิเศษหยั่งรู้อนาคตไปทำอย่างอื่นที่คุ้มค่ากว่านี้ อย่างเช่น ทำนายเลขรางวัลล็อตเตอรี การคาดการณ์ส่วนใหญ่มาจากผลสำรวจความคิดเห็น แต่ในปีนี้คงได้เห็นผลพลิกล็อคกันแล้วที่สหราชอาณาจักร หรือโคลอมเบีย  ชาวสหราชอาณาจักรช็อกโลก ด้วยการเลือกเบร็กซิท หรืออกจากสหภาพยุโรป ส่วนโคลอมเบีย ก็ลงประชามติคว่ำข้อตกลงสันติภาพกับกบฎฟาร์กปิดฉากสงครามกลางเมืองถาวรแบบงงไปตามๆกัน ดังนั้น รอดูผลเลือกตั้งพร้อมกันจะดีที่สุด