คันเหลือหลาย!!
โดย - ศ.นสพ.ปานเทพ รัตนากร
ความทุกข์ของคุณสมัยทุกวันนี้คือ หมาสุดเลิฟเกิดอาการคันตัวมานมนาน รักษามาหลายหมอก็ไม่หาย จึงอยากทราบว่า ถ้าหมาคัน มีแนวทางหรือวิธีจะหาสาเหตุได้อย่างไร ตามวิธีการตรวจวินิจฉัยของสัตวแพทย์ เผื่อว่านำไปทำนายโรคในหมาตัวอื่นๆต่อไป และเป็นแนวทางการดูแลรักษาเบื้องต้น
คำถามเรื่องหมาคันเช่นนี้ ดูจะมีบ่อยมาก ผมจึงขอนำเสนอวิธีง่ายๆ เป็นพื้นฐานในการคิดเมื่อหมาของคุณแสดงอาการคันขึ้นมา จะได้ตัดสินใจถูกว่าควรทำอย่างไรต่อไปดี ฯลฯ
ในหลายสาเหตุอาการคันของหมานั้น มีตัวต้นเหตุใหญ่ๆอยู่ 2 พวกคือ 1) พยาธิภายนอก เช่น เห็บ หมัด และ 2) การแพ้ เช่น แพ้ปูน แพ้อาหาร ซึ่งเมื่อหมาเกาแล้วก็จะติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนตามมาทำให้เกิดปัญหาลุกลามใหญ่โต
เมื่อหมาแสดงอาการคัน สิ่งที่คุณต้องสังเกตเป็นขั้นเป็นตอน ดังนี้
- หมาคันทั่วร่างกาย เกาเป็นระยะๆ สลับกับการใช้ฟันแทะบริเวณที่คัน ให้สังเกตดูว่ามีสิ่งแปลกปลอมเป็นจุดดำๆบนผิวหรือไม่ ถ้ามีล่ะก็หมาของคุณอาจมี “หมัด” ที่เป็นสาเหตุของอาการคัน จุดดำๆที่เห็นคือขี้หมัด คุณจึงต้องกำจัดหมัดด้วยวิธีการที่เหมาะสม
- หมาคัน และเกาตรงข้อศอกและหู อาจเกิดจากเชื้อไรในผิวหนังที่ทำให้เกิดขี้เรื้อนแห้ง ซึ่งจะมีสะเก็ดผิวหนังปกคลุม คุณควรพาหมาไปพบสัตวแพทย์ เพื่อตรวจยืนยันโดยการขูดเอาผิวหนังตรงตำแหน่งที่คันไปส่องกล้องจุลทรรศน์ก็จะพบไรดังกล่าว ซึ่งรักษาได้ไม่ยาก
- หมาเกาแต่ใบหู หรือหูเพียงแห่งเดียว สันนิฐานได้ 2 ประเภทคือ ไรในหู หรือติดเชื้อในช่องหู อย่างนี้ต้องพาไปให้หมอหมารักษาได้เลย
- หมาเกาคันทั่วตัวโดยที่คุณไม่พบพยาธิบนผิวภายนอกแต่อย่างใด ไม่ว่าจะเป็นเห็บหรือหมัดก็ตาม อย่างนี้อาจเกิดเนื่องจาก “อาการแพ้” ควรปรึกษาสัตวแพทย์ต่อไป
- หมาเกาจำเพาะที่ อาจเกิดเนื่องจากสัมผัสสิ่งระคายเคือง เช่น น้ำยาล้างห้องน้ำ กรด ด่าง ฯลฯ หรือถูกแมลงกัด ควรอาบน้ำให้หมาเพื่อขจัดต้นเหตุเหล่านั้น หากไม่ดีขึ้นจึงพาไปพบสัตวแพทย์
- หมาเกาตรงตำแหน่งที่คัน และมีการบวมมาเป็นปื้นแดงหนาตัวขึ้นของผิวหนัง อาจเกิดจากความไวต่อการตอบสนองเกินกว่าปกติของร่างกาย ควรปรึกษาสัตวแพทย์
- บริเวณที่หมาเกามีน้ำเหลืองเยิ้ม หรือเปียกชื้น พร้อมกับผิวหนังอักเสบ อาจเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย จึงควรตัดขนให้สั้น ทำความสะอาด และใช้ยาปฏิชีวนะทา
- หากหมาของคุณเป็นพันธุ์ที่หูปรก คันหู เกาเป็นประจำ มักเป็นใบหูด้านในที่อับชื้น เหม็นเปรี้ยว สาเหตุมาจากการติดเชื้อราจำพวกยีสต์ ควรปรึกษาสัตวแพทย์ ซึ่งรักษาให้หายได้ ฯลฯ
นอกจากกรณีการคันที่พบบ่อยดังกล่าวข้างต้นแล้ว ควรพาหมาของคุณไปให้คุณหมอตรวจเสียแต่เนิ่นๆ จะทำให้การรักษาง่ายและประสบความสำเร็จมากขึ้นครับ!