
“ช้าง”ปลอดพันธนาการ!...ที่ศูนย์บริบาล“บุญรอด”
โดย - เม่นแคระ
จากโครงการ Wildlife. Not Entertainers. โดยองค์กรพิทักษ์สัตว์แห่งโลก (World Animal Protection -WAP) ที่มีจุดประสงค์เพื่อให้สัตว์ป่าได้ดำรงชีวิตอยู่ตามวิถีธรรมชาติ ไม่ถูกล่ามาเพื่อผลประโยชน์ของมนุษย์ ที่ปัจจุบันพวกมันถูกนำมาใช้ในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว บันเทิง ถูกพรากจากอกแม่ตั้งแต่ยังเล็ก ชีวิตต้องทนทุกข์ทรมานในทุกขั้นตอนของการฝึกฝน อดอาหาร ถูกจำกัดพื้นที่ด้วยการล่ามโซ่ หรืออยู่ในกรงที่พอดีตัว
WAP จึงได้วิจัยศึกษาปัญหาของช้างตามสถานที่ท่องเที่ยวในบ้านเรา 118 แห่ง พบว่ามีถึง 1,688 ตัว ให้บริการขี่และการแสดง,53% ไม่สามารถตอบรับความต้องการของช้างได้,41% ของสถานที่ท่องเที่ยว ปรับปรุงสถานที่เพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อยซึ่งยังไม่ตอบรับกับความต้องการของพวกมัน
บวกกับความทุกข์ทรมาน จากการถูกล่ามโซ่ทั้งวันคืน การปิดกั้นโอกาสการเข้าสังคมตามธรรมชาติของช้าง อีกทั้ง สัตวแพทย์ไม่เพียงพอดูแล การโภชนาการและอาหารที่ไม่ถูกหลัก เหล่านี้ ทำให้องค์กรฯ เกิดความคิดปรับปรุงคุณภาพชีวิตของช้างในศูนย์ต่างๆให้ดีขึ้น หลุดพ้นจากการทรมานทั้งปวง จึงร่วมกับปางช้างหรือศูนย์บริบาลช้างบุญรอด (Boon Loot’s Elephant Sanctuary,BLES) จ.สุโขทัย ซึ่งมีจุดมุ่งหมายเดียวกัน ให้เป็นปางช้างต้นแบบที่เป็นมิตรกับช้าง (Elephant Friendly Venue)
ศูนย์บริบาลช้างบุญรอด (BLES) พื้นที่ 750 เอเคอร์ (กว่า 2 พันไร่) ตั้งอยู่ที่บ้านนาต้นจั่น ต.บ้านตึก อ.ศรีสัชนาลัย จ.สุโขทัย โดยสาวชาวอังกฤษ แคทเธอรีน คอร์เนอร์ วัย 37 ปี ซึ่งมาตั้งรกรากในเมืองไทยเมื่อกว่า 10 ปีที่ผ่านมา จากนักท่องเที่ยวที่มีความรักต่อช้างและควาญช้างหนุ่มไทยเป็นชีวิตจิตใจ ได้กลายเป็นครอบครัวที่มีความสุขลูกชาย 3 คน ดำเนินการในรูปปางช้างมานาน 9 ปี ช่วยเหลือช้างให้มีวิถีชีวิตที่ปลอดพันธนาการทั้งปวงหลายสิบเชือก
ปัจจุบัน BLES ดูแลช้าง 18 เชือก ส่วนใหญ่เป็นช้างชราที่ถูกจำกัดเสรีภาพมานานนับทศวรรษ และได้มาอาศัยอยู่ที่ปางแห่งนี้ โดยปราศจากการล่ามโซ่ การใช้ตะขอสับ ฯลฯ พวกมันสามารถเคลื่อนไหวได้อย่างเป็นอิสระ โดยมีควาญช้างคอยดูแล 1 เชือกต่อหนึ่งควาญช้าง
“ช้างจะใช้ชีวิตอย่างอิสระ สามารถเดิน กิน พักผ่อนได้ตามธรรมชาติ” แคทเธอรีน อธิบาย พร้อมบอกว่า ที่ปางของเธอจะมีพนักงานรวมควาญช้างเกือบ 30 คน นั่นหมายถึง ในแต่ละเดือนเธอจะต้องมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยเดือนละกว่า 3 แสนบาทเลยทีเดียว
“ที่ปางเราจะได้รับการช่วยเหลือจากชาวต่างชาติเป็นส่วนใหญ่ คนไทยจะน้อยมาก หรือหากครั้งใดเราลำบากก็จะโทรศัพท์ไปขอความช่วยเหลือจากพ่อแม่ ญาติพี่น้องที่อยู่ทางอังกฤษ ซึ่งทุกคนก็ให้การสนับสนุนเป็นอย่างดี”
ล่าสุด การสร้างรั้วไฟฟ้า เพื่อใช้ทดแทนการล่ามโซ่ช้าง และเปลี่ยนรูปแบบการจำกัดบริเวณ เป็นอีกหนึ่งการคืนความสุขให้ช้างอยู่อย่างปลอดพันธนาการ
โดย WAP ได้รับการสนับสนุนเงินทุนช่วยเหลือจากบริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน) นิตยสารแพรว เซ็นทรัล เอมบาสซี่ ในงานนิทรรศการภาพถ่าย“คิดถึงปอ”เมื่อ เม.ย.-พ.ค.ที่ผ่านมา วัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือช้างให้ได้รับสวัสดิภาพที่ดี ในโครงการ “Wildlife. Not Entertainers” องค์กรฯ จึงจัดสรรงบส่วนหนึ่งเพื่อช่วยสร้างรั้วไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ให้กับปางช้างบุญรอด เพื่อป้องกันไม่ให้ช้างเดินออกนอกเขต อันอาจได้รับอันตราย โดยเฉพาะในช่วงกลางคืน
ทั้งนี้ พื้นที่พักพิงของช้างช่วงกลางคืน ล้อมด้วยรั้วไฟฟ้าแบ่งเป็น 3 พื้นที่ๆละ 3.8 ไร่ และพื้นที่ปิดเพื่อช้างพักพิงช่วงกลางวัน 2.53 ไร่ จำนวน 1 พื้นที่ โดยทองใจช้างวัย 70 ปี และช้างรุ่นหลานมีโชค วัย 7 ปี ต่างมีสัมพันธภาพทีดีต่อกัน นับแต่วันที่พวกมันได้เข้ามาอยู่ภายใต้รั้วพลังงานแสงอาทิตย์แห่งนี้



