อาหารตามสั่ง เนเวอร์ดาย | คมชัดลึก

 

        คนไทยกับ “ข้าวแกง” เป็นของคู่กันมานานมากกว่าห้าสิบปีแล้ว เดินทางขึ้นเหนือล่องใต้ไปที่ไหนๆ เมื่อหิวอยากรัปบระทานอาหารขึ้นมา เราก็สามารถหา “ร้านข้าวแกง” เข้าไปสั่ง “ข้าวราดแกง” มากินได้อย่างไม่ยากเย็น นิยามของร้านข้าวแกงก็คือเป็นร้านอาหารที่ทำกับข้าวสำเร็จรูปใส่หม้อ ใส่ถาด ฯลฯ หลายๆ อย่างทั้งเผ็ด จืด ผัด แกง น้ำพริก ฯลฯ วางเรียงรายโชว์ให้ลูกค้าเห็น เมื่อลูกค้าเดินไปเลือกแล้วก็ชี้นิ้วสั่งให้เอากับข้าวที่ตนเองชอบราดลงไปบนข้าวที่ตักไว้ในจาน

        ร้านข้าวแกงในลักษณะนี้มีทั้งที่ตั้งอยู่ถาวรตามอาคารบ้านเรือนหรือห้องแถวอาคารพาณิชย์ต่างๆ และที่ขายกันตามเพิงข้างทางหรือตามตรอกซอกซอย และมีทั้งแบบที่เข็นรถไปขายตามริมทางเดินเฉพาะบางเวลาในย่านชุมชนเท่านั้น ต่อมาในช่วงราวปี 2521 มีกลุ่มนักธุรกิจรุ่นใหม่หัวทันสมัยได้คิดที่จะทำให้ร้านข้าวแกงแบบไทยๆ กลายเป็นร้านฟาสต์ฟู้ดที่ทันสมัย จึงร่วมมือกันก่อตั้งร้านข้าวแกงติดแอร์ทันสมัยชื่อว่า “ข้าวแกงรามา” แต่ด้วยความที่มาก่อนเวลาและทันสมัยมากจนทำให้ลูกค้าข้าวแกงแบบไทยๆ กลัว หมายถึงกลัวสถานที่และกลัวว่าราคาจะแพงเกินกว่าจะใช้บริการบ่อยครั้งได้ ข้าวแกงรามาจึงต้องเลิกราไปในเวลาอันรวดเร็ว

        เมื่อไม่นานมานี้มีข่าวว่าบริษัทในเครือซีพี กำลังจะทำอาหารไทยลักษณะข้าวแกงกึ่งสำเร็จรูปมาให้บริการในรูปแบบของตู้หยอดเหรียญอัตโนมัติ คล้ายกับที่มีให้บริการในต่างประเทศ แต่ข่าวการให้บริการหรือจำหน่ายด้วยตู้หยอดเหรียญกลับทำให้เกิดแรงกระเพื่อมอย่างรุนแรงเกิดขึ้นในสังคม เพราะมีการตั้งข้อสังเกตว่าการให้บริการหรือจำหน่ายตลอด 24 ชั่วโมงในรูปแบบของการหยอดเหรียญนี้ จะเป็นการทำลายการค้าขนาดเล็กของคนไทยแท้ๆ ที่เรียกกันว่าร้านข้าวแกงและร้านอาหารตามสั่งให้หมดสิ้นลงไป

        แต่หากพิจารณากันถึงพฤติกรรมของผู้บริโภคชาวไทยแล้ว ย่อมรู้ว่าไม่มีทางเป็นไปได้ หรือโอกาสที่จะเป็นไปได้ยังต้องใช้เวลาอีกนานมาก ทั้งนี้ไม่ใช่มีเพียงประเด็นเรื่องราคาเพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่เรื่องพฤติกรรมการบริโภคของคนไทยเองจะเป็นตัวชี้ให้เห็นว่า ร้านอาหารแบบไทยๆ หรือที่เรียกกันว่าร้านข้าวแกงหรือร้านอาหารตามสั่ง ยังจะคงอยู่คู่กับคนไทยไปอีกนานหลายสิบปี

        พูดง่ายๆ ก็คือตราบใดที่คนไทยยังสั่งอาหารด้วยคำสั่งประเภท “ผัดกะเพราไม่ใส่พริก” “ไข่ดาวเอาไข่แดงสุกๆ นะ” “ส้มตำไม่ใส่ถั่วลิสง” “ข้าวราดพะแนงหมูใส่ไข่พะโล้เอาน้ำราดเยอะๆ” ฯลฯ ซึ่งการสั่งเฉพาะด้านเฉพาะจานเฉพาะบุคคลเช่นนี้ เครื่องจำหน่ายอัตโนมัติไม่สามารถสนองตอบความต้องการของผู้บริโภคได้ แต่ผู้ให้บริการร้านอาหารตามสั่งสามารถสนองตอบได้ทุกความประสงค์ที่ลูกค้าต้องการ ซึ่งเป็นไปตามหลักการค้าสากล ที่ผู้ค้าต้องสามารถให้สินค้าหรือบริการตรงกับความต้องการของลูกค้าได้จึงจะสามารถดำเนินธุรกิจไปได้อย่างยั่งยืนนั่นเอง

        แต่ไม่ใช่ว่าเมื่อเป็นเช่นนี้แล้วผู้ค้าจะลำพองใจไม่ยอมรับรู้ความเปลี่ยนแปลง ซึ่งนั่นจะเป็นทางหายนะที่แท้จริง สิ่งที่ผู้ค้าอาหารตามสั่งหรือร้านข้าวแกงแบบไทยๆ ต้องปรับปรุงก็คือ นอกจากรสชาติต้องคงที่แล้ววัตถุดิบต้องเป็นไปตามมาตรฐานของตนเองด้วย ความสะอาดก็เป็นสิ่งสำคัญที่คนรุ่นใหม่เริ่มให้ความสำคัญกันมากขึ้น ท้ายที่สุดต้องคำนึงถึงภาชนะหรือบรรจุภัณฑ์ ทำได้ครบถ้วนเช่นนี้ร้านข้าวแกงและร้านอาหารตามสั่งจึงจะไม่มีวันตาย เนฟเวอร์ดาย แน่นอนครับ