ปลาทับทิมไม่คลุกฟอร์มาลีน?
โดบ -ดลมนัส กาเจ
ในยุคโลกไร้พรมแดนในด้านการสื่อสาร โดยเฉพาะผ่านสื่อออนไลน์ บางครั้งก็เป็นเรื่องที่ดี แต่ก็มีการข่าวลือ ข่าวลวง เยอะเหมือนกัน ฉะนั้นการอ่านผ่านสื่อออนไลน์ต้องรอบคอบครับ อย่างช่วงที่ผ่านมามีการปล่อยข่าวว่า ปลาทับทิมที่เกษตรกรเลี้ยงนั้น มีการใช้สารฟอร์มาลิน เพื่อให้ปลาสดก่อนส่งขายในท้องตลาด สร้างความเสียหายให้แก่เกษตรกรอย่างไม่เป็นธรรม
ล่าสุด สมาน พิชิตบัญชรชัย นายกสมาคมผู้เพาะเลี้ยงปลาไทย ต้องออกมายืนยันว่า ข้อมูลที่มีการส่งต่อกันทางโซเชียลว่ามีการนำปลาทับทิมที่เกษตรกรเลี้ยงมีการคลุกเคล้าฟอร์มาลินก่อนส่งตลาด เพื่อฆ่าเชื้อแบคทีเรียให้ดูสดเสมอ และอยู่ได้นานๆ นั้น เป็นข้อมูลความคลาดเคลื่อนครับ ทำให้เกิดความเข้าใจผิดว่าเป็นเรื่องจริงได้ ที่สำคัญจะส่งผลกระทบเป็นอย่างมากต่อภาพลักษณ์ปลาทับทิม และต่อผู้บริโภค
ที่สำคัญคือ กระทบต่อเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาทับทิมที่ทำดีทั่วประเทศ จึงขอวอนให้ชาวเน็ตหยุดส่งต่อข้อมูลดังกล่าว เพราะการเลี้ยงปลานั้น ต้องอยู่ภายใต้มาตรฐานการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่ดีของกรมประมง หรือแกป (GAP) ที่สามารถยืนยันความปลอดภัยได้
ที่จริงการใช้สารเคมีบางชนิด อาทิ ฟอร์มาลิน ดร.จูอะดี พงศ์มณีรัตน์ รองอธิบดีกรมประมง ยืนยันว่าใช้ได้ครับ เพราะการเลี้ยงสัตว์น้ำทุกชนิดทั้งในบ่อดิน อ่างซีเมนต์ หรือกระชังในแม่น้ำ มีโอกาสเกิดการติดเชื้อปรสิตชนิดต่างๆ เช่น ปลิงใส เห็บระฆัง นักวิชาการประมงจะแนะนำให้เกษตรกรแช่ปลาในสารเคมีบางชนิด เช่น ฟอร์มาลิน ซึ่งเป็นสารที่ได้รับอนุญาตให้ใช้ได้ในปริมาณที่เหมาะสมไม่เป็นอันตรายหรือตกค้างในตัวปลา
ทั้งนี้ ฟอร์มาลินไม่ใช่สารต้องห้าม แต่เป็นสารที่มีประโยชน์ในการรักษาโรคผิวหนังของสัตว์น้ำ ช่วยกำจัดเชื้อ หรือปรสิตของปลาด้วยความเข้มข้นต่ำมากเพียง 100 พีพีเอ็ม (100 ส่วนในล้านส่วน) หรือเท่ากับฟอร์มาลิน 100 ซีซีต่อน้ำ 1 ตัน ก็เพียงพอในการรักษาอาการได้แล้ว และสารฟอร์มาลินเป็นสารที่ระเหยง่ายมาก จะสลายไปในระยะเวลาสั้นๆ ไม่ตกค้างในตัวปลา ไม่ต้องกังวล ฉะนั้นไม่มีความจำเป็นที่เกษตรกรจะฉีดหรือคลุกเคล้าฟอร์มาลินกับปลาก่อนขาย
ขณะที่ อดิศร์ กฤษณวงศ์ รองกรรมการผู้จัดการอาวุโสด้านพัฒนาธุรกิจสัตว์น้ำ บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) หรือซีพีเอฟ ยืนยันเช่นกันว่า การเลี้ยงปลานั้น หากไม่ป่วยก็จะไม่มีการใช้ยาหรือสารใดๆ แก่ปลา แต่หากจำเป็นจะรักษาแผลที่ผิวหนังของปลาด้วยการแช่ปลาในฟอร์มาลิน ซึ่งสามารถทำได้ตามสัดส่วนที่กำหนดเพื่อกำจัดเชื้อปรสิตภายนอก
แต่การคลุกเคล้าฟอร์มาลินกับตัวปลาก่อนส่งตลาดเพื่อฆ่าแบคทีเรียให้ดูสดเสมอ และอยู่ได้นานๆ นั้น ตามที่ถูกกล่าวอ้างนั้นไม่มีใครเขาทำกันเพราะจะทำให้เนื้อเยื่ออวัยวะถูกทำลาย โปรตีนจะเปลี่ยนสภาพเนื้อปลาจะมีลักษณะแข็งไม่สดไม่น่ารับประทานด้วย
เช่นเดียวกับ รศ.ดร.เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก็อธิบายข้อสงสัยเรื่องนี้เช่นกัน โดยระบุถึงภาพที่อ้างว่าเป็นการฉีดฟอร์มาลินให้ปลาว่าไม่ใช่ความจริง ภาพดังกล่าวเป็นเพียงการฉีดวัคซีนให้ปลาขนาดเล็กราว 30-50-100 กรัม เพื่อสร้างภูมิต้านทานโรคก่อนเกษตรกรจะนำไปเลี้ยงต่อให้ได้ขนาดที่ตลาดต้องการต่อไป
เคลียร์นะครับ ว่า การเลี้ยงปลาทับทิมไม่มีการใช้สารฟอร์มาลิน หรือถ้าใช้ นักวิชาการยืนยันว่า สามารถใช้ได้ในปริมาณที่เหมาะสม ไม่มีอันตรายครับ