ปัญหาของเพื่อน
เมื่อถูกถามถึงปัญหาใหญ่ของประเทศ คนฟิลิปปินส์ที่ผมได้ไปพบจะตอบเป็นเสียงเดียวกันว่าปัญหาที่ใหญ่ที่สุดของฟิลิปปินส์ในเวลานี้ก็คือปัญหาประชากร ซึ่งมีจำนวนสูงถึง 90 ล้านคน และมีการเพิ่มในอัตรา 2% ติดต่อกันมาเป็นเวลาหลายปี ทั้งที่ในอดีตฟิลิปปินส์กับไทยเคยมีจำ
ศ.ดร.โซซิโม อี.ลี แห่งมหาวิทยาลัยฟิลิปปินส์ พูดเล่นๆ กับผมว่า เพราะประเทศของเขาไม่มีคนอย่าง คุณมีชัย วีระไวทยะ แต่ตามความเป็นจริงแล้ว การที่มีประชากรกว่าร้อยละ 80 ที่นับถือคริสต์ศาสนา นิกายแคทอลิกอย่างเคร่งครัดคือปัจจัยสำคัญของปัญหาดังกล่าว
ทั้งนี้ เพราะศาสนาปฏิเสธการคุมกำเนิดอย่างแข็งขัน ทำให้แต่ละครอบครัวมีลูกกันไม่จำกัดจำนวน ส่งผลถึงปัญหาเศรษฐกิจ สังคม การศึกษา สาธารณสุข และสิ่งแวดล้อม เป็นลูกโซ่ แต่หากถามศาสนคุณทุกท่าน ก็จะได้รับการปฏิเสธว่าการไม่คุมกำเนิดหาใช่ปัญหา แต่ต้นตอของเรื่องทั้งหมดอยู่ที่การคอรัปชั่นของนักการเมืองและเจ้าหน้าที่ของรัฐต่างหาก
แน่นอนว่าการคอรัปชั่นคือปัญหาใหญ่อีกเรื่องหนึ่งของฟิลิปปินส์ แต่ก็เป็นสิ่งที่คนฟิลิปปินส์เคยชินจนเห็นเป็นเรื่องปกติ มีคนเล่าให้ผมฟังว่าไม่ว่าจะแตะไปตรงไหนก็เป็นต้องเจอเรื่องคอรัปชั่นทั้งนั้น ตั้งแต่โครงการอภิมหาโปรเจกท์ การก่อสร้างหรือประมูลจัดซื้อจัดจ้างต่างๆ ไปจนเรื่องเล็กๆ น้อยๆ ว่ากันว่าไม่มีงานใดที่โปร่งใส และผู้ที่อยู่เบื้องหลังเรื่องเหล่านี้ก็ล้วนแต่คนระดับบิ๊กๆ หรือผู้ใกล้ชิดผู้มีอำนาจวาสนาทั้งนั้น
จนมีข่าวว่า ประธานาธิบดีอาร์โรโย กับอดีตประธานาธิบดีคอราซอน อาคีโน นั้น โกรธกันขนาดไม่เผาผี เพราะคอรี่ เคยเตือน อาร์โรโย เรื่องการคอรัปชั่นของคนใกล้ตัว และแนะนำให้ อาร์โรโย ลงจากตำแหน่ง ข่าวบางกระแสก็ว่า คอรี่ เสียใจเพราะว่าตนเป็นผู้นำประชาธิปไตยมาให้ประชาชนฟิลิปปินส์ แต่ อาร์โรโย นำมันกลับไปให้พรรคพวกที่คอรัปชั่นและกำลังจะสร้างระบอบเผด็จการยุคใหม่ เรื่องนี้เท็จจริงอย่างไรไม่ทราบ แต่ที่ทราบก็คือลูกสาวของ คอรี่ ฝากบอกถึง อาร์โรโย ว่าหากเป็นไปได้ก็ไม่ต้องมาร่วมพิธีศพมารดาของเธอจะดีกว่า
การที่ นางคอราซอน อาคีโน ได้รับความรักจากประชาชนอย่างมากมายนั้น ดร.ออกุสโต เดเวียนา แห่งมหาวิทยาลัยซานโตโทมัส กล่าวด้วยความชื่นชมว่า เพราะ คอรี่ ไม่คอรัปชั่น ใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และรักษาคำพูด เธอเป็นประธานาธิบดีคนแรกที่ไม่พำนักอยู่ที่ทำเนียบมาลากันยัง
นอกจากนี้เธอยังปฏิบัติตามกฎจราจรอย่างเคร่งครัดโดยไม่ใช้อภิสิทธิ์แม้แต่เวลารถที่นั่งไปติดไฟแดง และเมื่อประกาศไปแล้วว่าจะเป็นประธานาธิบดีเพียงสมัยเดียว แม้จะมีเสียงเรียกร้องสนับสนุนให้เป็นต่อ ก็ไม่ยอมเลิกล้มความตั้งใจ
ฟิลิปปินส์เคยเป็นหนึ่งในเอเชีย จะเป็นรองก็แต่ญี่ปุ่นเท่านั้น แต่วันนี้ สภาพบ้านเมืองและความเป็นอยู่ของประชาชนฟิลิปปินส์ ล้าหลังกว่าหลายๆ ประเทศในเอเชีย ซึ่งถ้าจะพูดกันตามความเป็นจริงแล้ว ปัญหาประชากร และคอรัปชั่น เป็นปัญหาที่ใหญ่และหนักหนาสาหัสสำหรับฟิลิปปินส์ และยังคงเป็นปัญหาที่ดูเหมือนว่าจะหาทางออกไม่พบเลยครับ