ไก่โคราช
โดย - พีรเดช ทองอำไพ
การเลี้ยงไก่ที่เราคุ้นเคยกันอยู่ก็คือไก่เนื้อที่เป็นพันธุ์ลูกผสมของบริษัทยักษ์ใหญ่ต่างๆ ซึ่งปกติต้องเลี้ยงในคอกเป็นปริมาณมาก และมีสัญญาผูกมัดซื้อขายกันเป็นระบบ ที่เรียกกันว่าเกษตรพันธะสัญญา โดยเกษตรกรเลี้ยงไก่ตามข้อผูกพันของบริษัทเอกชน ดังนั้นไม่ว่าจะเป็นพันธุ์ไก่ อาหารที่ใช้เลี้ยง ยาต่างๆ หรือวิธีการเลี้ยง ก็เป็นไปตามข้อตกลงกับบริษัท ดูเสมือนว่าเกษตรกรทำหน้าที่รับจ้างเลี้ยงเพื่อส่งบริษัทเท่านั้น แต่ก็มีเกษตรกรหลายรายที่อยากเลี้ยงไก่ โดยหลุดพ้นจากข้อจำกัดของเกษตรพันธะสัญญานี้ จึงต้องมีทางเลือกอื่นที่ให้เกษตรกรกลุ่มนี้ได้เลือก ซึ่งทางเลือกที่เหมาะสมก็คือการเลี้ยงไก่พื้นเมือง
ไก่พื้นเมืองของไทยมีอยู่หลายพันธุ์ ซึ่งมีลักษณะแตกต่างกันมองดูจากภายนอกก็เห็น พันธุ์ที่เด่นๆ ก็ได้แก่ ประดู่หางดำ เหลืองหางขาว ไก่แดง ไก่ชี เป็นต้น ชื่อพันธุ์ของไก่เหล่านี้ก็คงขอกลักษณะเด่นๆ ของไก่เหล่านี้ได้ ซึ่งไก่ทั้งสี่พันธุ์นี้ ทางกรมปศุสัตว์ก็ได้มีการรวบรวมและปรับปรุงสายพันธุ์ กระทั่งได้สายพันธุ์ที่นิ่งจนสามารถจัดได้ว่าเป็นสายพันธุ์แท้ และได้มีการรวบรวมไว้ที่สถานีวิจัยต่างๆของกรม พ่อแม่พันธุ์เหล่านี้ เป็นแหล่งสำคัญที่จะนำไปใช้ในการปรับปรุงพันธุ์ไก่ต่างๆต่อไป ซึี่งก็รวมถึงไก่โคราชที่กำลังจะเล่าให้ฟังนี้ด้วย
จากเดิมการเลี้ยงไก่พื้นเมืองไม่ค่อยมีโอกาสทำเป็นการค้าได้มากนัก เพราะว่าไก่เหล่านี้มักจะเติบโตช้า และที่สำคัญคืออัตราการเปลี่ยนอาหารให้เป็นเนื้อ ค่อนข้างต่ำ หมายความว่ากินมาก แต่ได้เนื้อน้อย จึงไม่ค่อยคุ้มค่าในการเลี้ยงเป็นการค้า ส่วนใหญ่จึงเลี้ยงไว้กินเอง โดยจัดว่าเป็นแหล่งโปรตีนชั้นดีประจำบ้านที่ราคาไม่แพง เพราะว่าการเลี้ยงทั่วไปมักจะเลี้ยงปล่อยแล้วให้หาอาหารกินเองรอบๆ บ้าน ปัญหาอีกข้อหนึ่งก็คือการวางไข่ก็ค่อนข้างน้อยมาก ทำให้ลูกไก่พื้นเมืองมีน้อย จึงเป็นปัญหาเรื่องการขยายพันธุ์
ทั้งหมดนี้ทำให้การเลี้ยงไก่พื้นเมืองอยู่ในวงจำกัด ทั้งๆ ที่คุณภาพของเนื้อไก่พื้นเมืองดีกว่าไก่เนื้อที่เลี้ยงตามระบบโรงเรือนเป็นการค้าทั่วไป เนื้อไก่พื้นเมืองจะต่างจากเนื้อไก่เลี้ยงทั่วไป เพราะว่าจะมีความเหนียวนุ่ม แต่ไม่นุ่มเกินไปจนเกือบละลายได้เหมือนเนื้อไก่กระทง และที่สำคัญคือมีไขมันประเภทคอเลสเตอรอลต่ำกว่าไก่กระทง รสชาติต่างๆ ก็ดีกว่า ดังนั้นราคาของไก่พื้นเมืองจึงแพงกว่าไก่กระทงมาก แต่ก็ยังมีคนต้องการหาซื้อเพราะคุณภาพดังกล่าว
เมื่อทราบว่าการเลี้ยงไก่พื้นเมืองสายพันธุ์แท้จะต้องพบกับปัญหาต่างๆ มากมายดังที่กล่าวมา ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการหาลูกไก่มาเลี้ยง เพราะว่าไก่พื้นเมืองให้ไข่น้อยมาก การหาอาหารให้กิน และการเติบโตช้า ดังนั้นช่องทางในการพัฒนาการเลี้ยงไก่พื้นเมืองที่น่าจะเป็นไปได้คือการพัฒนาเป็นไก่พื้นเมืองลูกผสม โดยอาศัยพ่อพันธุ์เป็นไก่พื้นเมือง แล้วมีการพัฒนาแม่พันธุ์ที่เหมาะสมที่เติบโตเร็ว ให้ไข่ดก เพื่อทำให้ได้เนื้อไก่ลูกผสมที่อยู่กึ่งกลางระหว่างไก่พื้นเมืองกับไก่กระทงทั่วไป
ตัวอย่างความสำเร็จก็มีมาแล้ว คือการพัฒนาไก่ประดู่หางดำเชียงใหม่ ซึี่งใช้พ่อพันธุ์เป็นประดู่หางดำ ของกรมปศุสัตว์ที่ได้คัดสายพันธุ์แท้ไว้แล้ว ผลที่ได้คือไก่พื้นเมืองลูกผสมที่มีรสชาติดี เนื้อเหนียวนุ่ม สู้ฟัน คอเลสเตอรอลต่ำ คือได้ลักษณะของไก่ประดู่หางดำมาค่อนข้างครบ จนกระทั่งชื่อประดู่หางดำเชียงใหม่เป็นที่รู้จักกันทั่วไป และมีตลาดประจำและแน่นอน
ดังนั้น ทีมงานจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารีที่จังหวัดนครราชสีมา จึงได้พัฒนาไก่พื้นเมืองลูกผสมขึ้นมาเช่นเดียวกัน กลายเป็น “ไก่โคราช” โดยใช้พ่อพันธุ์เหลืองหางขาวของกรมปศุสัตว์เช่นเดียวกัน และนำมาผสมกับแม่พันธุ์กลายเป็นไก่ลูกผสมที่มีคุณสมบัติดีเด่นหลายอย่าง ปัจจุบันมีการเลี้ยงเป็นล่ำเป็นสัน และมีตลาดที่แน่นอน ส่วนวิธีการและรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับไก่โคราช มีอะไรบ้างนั้น
ไว้คราวหน้าจะมาเล่าให้ฟังต่อครับ