ผลิตภัณฑ์จักสานป่านศรนารายณ์ ยอดหัตถกรรมทำมือ!ชาว“หุบกะพง”
โดย - สุรัตน์ อัตตะ
ถ้าจำกันได้ย้อนไปเมื่อครั้งที่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จแปรพระราชฐานไปประทับ ณ พระราชวังไกลกังวล อ.หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ และเสด็จฯ ไปเยี่ยมราษฎรในพื้นที่ใกล้เคียง จนกระทั่งได้ทราบฝ่าละอองธุลีพระบาทว่า เกษตรกรกลุ่มชาวสวนผักชะอำจำนวน 83 ครอบครัว มีฐานะยากจน ไม่มีที่ทำกินเป็นของตนเอง จึงทรงรับเกษตรกรกลุ่มนี้ไว้ในพระบรมราชูปถัมภ์ และโปรดเกล้าฯ ให้จัดสรรที่ดินบริเวณหุบกะพง ต.เขาใหญ่ อ.ชะอำ จ.เพชรบุรี เนื้อที่ประมาณ 1.2 หมื่นไร่ แก่เกษตรกรที่ได้รับความเดือดร้อนได้มีที่ดินทำกิน และสามารถเข้าทำประโยชน์เพื่อประกอบอาชีพเกษตรกรรม จนเป็นที่มาของโครงการพัฒนาที่ดินตามพระราชประสงค์หุบกะพง โครงการแรกของประเทศไทย ซึ่งเป็นต้นแบบของการส่งเสริมให้ราษฎรได้มาอยู่ร่วมกันในรูปแบบของหมู่บ้านสหกรณ์
ตลอดระยะเวลาของการเสด็จพระราชดำเนินไปเยี่ยมชาวบ้านหุบกะพง ได้พระราชทานความช่วยเหลือแก่ราษฎรในด้านต่างๆ และด้วยสายพระเนตรอันยาวไกลของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ที่ทรงเล็งเห็นว่า ต้นป่านศรนารายณ์มีปลูกมากในเขตพื้นที่หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ เส้นใยจากป่านศรนารายณ์มีคุณสมบัติเส้นใยเหนียว แข็งแรง และทนทาน จึงทรงแนะนำให้แม่บ้านนำป่านศรนารายณ์มาใช้ประโยชน์ในด้านการจักสาน เป็นอุตสาหกรรมในครัวเรือน โดยใช้เวลาว่างหลังจากเลิกงานด้านการเกษตรแล้ว เพื่อเพิ่มรายได้ให้แก่ครอบครัวเกษตรกรอีกทางหนึ่ง พร้อมทั้งส่งครูผู้สอนจากสมาคมสตรีธุรกิจและวิชาชีพแห่งประเทศไทย ร่วมกับกรมส่งเสริมอุตสาหกรรม มาให้ความรู้และฝึกทักษะให้แก่แม่บ้านสหกรณ์ด้วย
วิธีการใช้เส้นใยป่านศรนารายณ์ทำเป็นผลิตภัณฑ์ชนิดต่างๆ เพื่อจำหน่ายที่ศูนย์รวบรวมผลิตภัณฑ์ป่านศรนารายณ์ ในหมู่บ้านสหกรณ์การเกษตรหุบกะพง จนเป็นที่มาของคำพูดที่ว่า “ในหลวงให้ที่ พระราชินีให้อาชีพ”
การรวมกลุ่มแม่บ้านเพื่อทำอาชีพจักสานผลิตภัณฑ์ป่านศรนารายณ์ช่วงเริ่มแรกมีสมาชิกเข้าร่วมกลุ่มแค่ 10 คน โดยเริ่มทำแบบง่ายๆ และได้พัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ป่านศรนารายณ์เป็นสินค้าชนิดต่างๆ อาทิ รองเท้า กระเป๋า หมวก และเข็มขัด ต่อมา ปี 2524 สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงรับงานจักสานป่านศรนารายณ์ของแม่บ้านสหกรณ์หุบกะพง เข้าไว้ในพระบรมราชินูปถัมภ์ ปัจจุบันได้จัดตั้งเป็นกลุ่มสตรีศิลปาชีพ (พิเศษ) ป่านศรนารายณ์ อยู่ในสังกัดสหกรณ์การเกษตรหุบกะพง จำกัด โดยสหกรณ์ให้การสนับสนุนเรื่องจัดหาเงินทุนหมุนเวียนให้แก่สมาชิกนำไปใช้ซื้อป่านศรนารายณ์มาเป็นวัตถุดิบในการจักสาน ตลอดจนพัฒนาผลิตภัณฑ์ป่านศรนารายณ์ให้มีรูปแบบและสีสันที่หลากหลาย จนทำให้เป็นที่รู้จักของคนทั่วไป และเป็นที่ต้องการของตลาดทั้งภายในประเทศและต่างประเทศในปัจจุบัน
ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา หลายหน่วยงานได้ให้การสนับสนุนพาไปออกงาน เพื่อนำสินค้าจากผลิตภัณฑ์ป่านศรนารายณ์ไปจัดแสดงและจำหน่าย เพื่อเป็นการประชาสัมพันธ์ให้สินค้าเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง ทำให้มีการสั่งซื้อสินค้าเข้ามาที่กลุ่มมากขึ้น ขณะเดียวกันชาวบ้านหุบกะพงก็รวมกลุ่มทำอาชีพจักสานป่านศรนารายณ์กันอย่างจริงจัง และยึดเป็นอาชีพอย่างยาวนาน เป็นระยะเวลากว่า 44 ปี จนทำให้ผลิตภัณฑ์ป่านศรนารายณ์กลายเป็นเอกลักษณ์ของหมู่บ้านสหกรณ์หุบกะพง เป็นสินค้าที่สร้างรายได้และสร้างชื่อเสียงให้แก่ชาวหุบกะพงมายาวนานจนถึงปัจจุบัน
และเป็นอีกครั้งที่สหกรณ์การเกษตรหุบกะพง จำกัด ได้นำผลิตภัณฑ์จักสานป่านศรนารายณ์มาจำหน่ายในงาน “สีสรรพรรณไม้ เทิดไท้บรมราชินีนารถ” ครั้งที่ 10 ระหว่างวันที่ 7-14 สิงหาคม 2559 ที่สวนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ จตุจักร กรุงเทพฯ เชิญผู้สนใจมาแวะอุดหนุนกันได้นะครับ!