
แรงงาน-แรงกรรม
ในร้านหนังสือในกรุงมะนิลา หนังสือกลุ่มหนึ่งที่ได้รับความสนใจเป็นอย่างมากจากคนฟิลิปปินส์ได้แก่ หนังสือคู่มือการทำงานและหนังสือเรียนภาษาต่างประเทศด้วยตนเอง ซึ่งหนังสือคู่มือการทำงานจะจำแนกตามวิชาชีพต่างๆ
เช่น พยาบาล ช่างกล พนักงานประจำเรือ ฯลฯ ส่วนหนังสือเรียนภาษา ก็จะมีตั้งแต่อังกฤษ จีน อาหรับ ญี่ปุ่น และที่กำลังมาแรงที่สุดในตอนนี้ก็คือภาษาเกาหลี ซึ่งจริงๆ แล้ว ก็ไม่ใช่เรื่องแปลกแต่อย่างใด เพราะตามตัวเลขสถิติ จำนวนคนฟิลิปปินส์ที่ออกไปทำงานตามต่างประเทศนั้นมีมากถึง 8 ล้านคน ซึ่งส่วนใหญ่จะประกอบอาชีพเป็นพยาบาล คนทำงานตามบ้านในสหรัฐ และยุโรป ช่างกล ช่างก่อสร้างในตะวันออกกลาง และไต้หวัน รวมทั้งพนักงานประจำเรือสินค้า เป็นต้น
ตัวเลข 8 ล้านของคนฟิลิปปินส์ที่ทำงานอยู่ในต่างประเทศ นับว่ามีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจของประเทศนี้ เพราะคนฟิลิปปินส์ส่วนใหญ่ยังมีความผูกพันกับครอบครัว และมักส่งเงินกลับมาให้ญาติพี่น้องทางบ้านเสมอ มีผู้ประเมินว่า หากคนงานฟิลิปปินส์ 1 คน ส่งเงินกลับมาแค่ปีละ100 ดอลลาร์สหรัฐ ฟิลิปปินส์ก็จะมีรายได้เข้าประเทศอย่างเบาะๆ ปีละ 800 ล้านดอลลาร์ ซึ่งมีคนบอกผมว่า จริงๆ แล้ว เงินที่แรงงานฟิลิปปินส์ส่งกลับกันมานั้น มีจำนวนมากพอๆ กับรายได้จากการท่องเที่ยวในปีที่รุ่งๆ ของไทยเราเลยทีเดียวแหละครับ แต่สิ่งที่ไม่มีใครบอกผมก็คือ การที่คนฟิลิปปินส์จำนวนมากไปอยู่ต่างประเทศนั้น เป็นการลดภาระปัญหาหลายๆ เรื่องของรัฐบาลลงไปด้วยในตัว ซึ่งนอกจากปัญหาคนว่างงานซึ่งเป็นปัญหาโดยตรงแล้ว ก็มีปัญหาสิ่งแวดล้อม ปัญหามลภาวะ ปัญหาอาชญากรรม ปัญหาด้านการบริการสาธารณสุข และอื่นๆ ทั้งนี้ รัฐบาลฟิลิปปินส์เองก็ให้การดูแลคนงานฟิลิปปินส์นอกประเทศเหล่านี้ในระดับที่ดี ทั้งการแสวงหาแหล่งงานให้ การช่วยเหลือในเรื่องต่างๆ แม้กระทั่งการวิ่งเต้นสู้คดีที่คนฟิลิปปินส์ตกเป็นผู้ต้องหา หรือหาทางไถ่ตัวในกรณีที่ถูกคนร้ายจับตัวไปเรียกค่าไถ่
ว่ากันว่าสิ่งที่เป็นความหวังและความฝันของคนฟิลิปปินส์ในเวลานี้ก็คือการได้ออกไปทำงานต่างประเทศ ทั้งนี้เนื่องจากภาวะเศรษฐกิจที่ทรุดลงเรื่อยๆ รวมทั้งภาวะความเป็นอยู่และคุณภาพชีวิตที่เสื่อมโทรมลง และคนฟิลิปปินส์ที่ออกจากประเทศไปแล้ว ส่วนใหญ่ก็ไม่มีความคิดที่จะกลับคืนมา ซึ่งในทำนองเดียวกันรัฐบาลฟิลิปปินส์เองก็คงอยากเห็นคนเหล่านั้นใช้ชีวิตในต่างประเทศและส่งเงินกลับมามากกว่าที่จะเห็นตัวเป็นๆ
อย่างไรก็ตาม ปัญหาวิกฤติเศรษฐกิจในสหรัฐ ส่งผลกระทบต่อการจ้างงานของชาวฟิลิปปินส์ในประเทศนั้น โดยเฉพาะพยาบาลซึ่งในไตรมาสของปีนี้ได้ลดจำนวนลงจาก 1,715 คน เหลือ 750 คน หรือลดลง 56% เมื่อเทียบกับระยะเดียวกันของปีที่แล้ว ซึ่งทำให้พยาบาลฟิลิปปินส์ต้องมองหาตลาดแรงงานใหม่ในยุโรปและตะวันออกกลาง
ย้อนกลับมาที่เมืองไทยของเราบ้าง ซึ่งพี่น้องคนไทยก็เดินทางไปทำงานต่างประเทศกันเป็นจำนวนไม่ใช่น้อยแม้จะไม่มากเท่าฟิลิปปินส์ก็ตาม แต่คอลัมน์นี้ในวันนี้ คงไม่จบที่เรื่องของแรงงานไทยในต่างประเทศ หรือภาระหน้าที่และวิสัยทัศน์ของ กระทรวงแรงงานไทยหรอกครับ แต่จะหักมุมจบตรงที่อยากเห็นสำนักพิมพ์ในเมืองไทยหันมาพิมพ์หนังสือที่เอื้อประโยชน์ต่อการทำงานและเพิ่มพูนความรู้ของแรงงานไทยออกมามากๆ บ้าง ไม่ใช่เอาแต่พิมพ์แต่เรื่องประเภทแก้เวรแก้กรรมกันจนล้นแผงอย่างที่เห็นและเป็นอยู่ในตอนนี้



