ลาว...แหล่งพันธุกรรมข้าวเหนียวโลก (จบ)
โดย - สมพร อิศวิลานนท์
ต่อจากฉบับที่แล้ว (จบ)
ในอนาคตความต้องการการบริโภคข้าวของประชากรจะต่างไปจากการบริโภคข้าวเพื่อให้อิ่มท้องแต่เพียงอย่างเดียว แต่การบริโภคข้าวในอนาคตจะคำนึงถึงการบริโภคเพื่อการมีสุขภาพที่ดีและแข็งแรงและจะหันมาบริโภคข้าวที่เน้นในเรื่องสารอาหารที่มีอยู่ในเมล็ดข้าวตามมา
การอนุรักษ์พันธุกรรมข้าวเหนียวจึงมีความสำคัญและโดดเด่นไม่ใช่แต่เพียงเพื่อประเด็นด้านความมั่นคงทางอาหารของผู้คนในอนุภาคลุ่มน้ำโขงแต่จะเป็นประเด็นด้านการรักษาไว้ซึ่งความมั่นคงด้านโภชนาการ (nutritional security) ของผู้คนต่างๆ ที่จะปรับเปลี่ยนไปสู่การบริโภคข้าวที่มีสารโภชนาการสูงในอนาคตตามมาอีกด้วย
ในทางโภชนาการได้มีการวิเคราะห์ข้าวเหนียวพันธุ์พื้นเมืองของไทยหลายพันธุ์ และพบว่าข้าวเหนียวนางหก ข้าวเหนียวก่ำใหญ่ ข้าวเหนียวปลาแข็ง ข้าวเหนียวเล้าแตก ต่างก็มีองค์ประกอบของวิตามินอีในระดับที่สูง ข้าวเหนียวก่ำน้อยมีองค์ประกอบของสารต้านอนุมูลอิสระในระดับที่สูง ข้าวเหนียวก่ำน้อยและข้าวเหนียวก่ำใหญ่มีองค์ประกอบของสารลูทีน ที่ป้องกันการเป็นต้อกระจกอยู่ในระดับสูง หรือข้าวเหนียวนางหก ข้าวเหนียวก่ำใหญ่ ข้าวเหนียวก่ำน้อย ต่างก็มีสารเบต้าแคโรทีนในระดับสูง เป็นต้น
การมีสารอาหารด้านโภชนาการอย่างหลากหลาย จะมีส่วนสำคัญต่อการใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตผลิตภัณฑ์ที่เป็นอาหารเสริมและอาหารที่เน้นด้านโภชนาการต่อสุขภาพได้อีกทางหนึ่ง ทั้งนี้อาจจะอาศัยความก้าวหน้าทางด้านเทคโนโลยีชีวภาพมาใช้เป็นหลักในการปรับปรุงพันธุ์ที่มีคุณสมบัติด้านโภชนาการต่างๆ ตามมาได้อีกทางหนึ่ง
ภายใต้โครงการพัฒนาอนุภาคลุ่มน้ำโขงหรือจีเอมเอสของธนาคารเพื่อการพัฒนาเอเชียซึ่งได้เน้นถึงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ ทั้งในด้านการเชื่อมโยงด้านคมนาคม การชลประทาน และรวมถึงด้านการตลาดเพื่อเชื่อมโยงตลาดการค้าของพื้นที่อนุภาคลุ่มน้ำโขงเข้ากับเขตประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนและอาเซียนบวกสาม
โดยมีเป้าหมายเพื่อลดความเหลื่อมล้ำและยกระดับความสามารถในการแข่งขันของการผลิตสินค้าเกษตรในพื้นที่ดังกล่าว แม้การเติบโตขยายตัวทางเศรษฐกิจและสังคมที่จะเกิดขึ้นภายใต้พื้นที่อนุภาคลุ่มน้ำโขงจะเป็นการสร้างโอกาสในทางเศรษฐกิจและการค้า แต่ก็จะตามมาด้วยภัยคุกคามต่อภาวะของความไม่ยั่งยืนของความหลากหลายทางพันธุกรรมต่างๆ ที่มีอยู่อย่างอุดมสมบูรณ์ในพื้นที่นี้
การสร้างความร่วมมือเพื่อการอนุรักษ์พันธุกรรมข้าวเหนียวในพื้นที่อนุภาคลุ่มน้ำโขงจึงมีความจำเป็น เพราะนอกจากจะเป็นการรักษาไว้ซึ่งแหล่งพันธุกรรมอันมั่งคั่งของโลกให้มีความยั่งยืนแล้ว ยังจะนำมาซึ่งประโยชน์และคุณค่าในการปรับปรุงพันธุ์ข้าวให้มีมิติทางด้านสารอาหารที่เป็นประโยชน์ด้านโภชนาการต่อผู้บริโภคข้าวและการสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่ในอนาคตอีกด้วย