ถนนน่ามอง ถนนกินได้ - เอากันให้จริงซะทีเถอะน่า | คมชัดลึก

 โฆษณาเริ่มเรื่องที่ม้าหินใต้ต้นขี้เหล็กในโรงเรียนแห่งหนึ่ง ขณะที่เด็กนักเรียนกำลังนั่งคุยกันอยู่ ก็มีหญิงชาวบ้านคนหนึ่งเดินมาบอกเด็กในโต๊ะว่า อยากจะขอยอดขี้เหล็กไปแกงสักหน่อย เด็กชายคนหนึ่งก็กุลีกุจอปีนขึ้นไปบนต้นขี้เหล็ก แล้วเด็ดยอดโยนให้เพื่อนที่รอรับ นำไปใส่ตระกร้าของหญิงคนนั้น ภาพต่อมาเป็นการจัดงานในโรงเรียนมีเด็กนักเรียน 2-3 คนขึ้นไปบนเวที คนหนึ่งก็พูดขึ้นว่า ทำไมเราต้องให้ชาวบ้านมาขอพืชผักในโรงเรียน ทำไมเราไม่ปลูกผักให้ชาวบ้านกิน...อะไรทำนองนั้น

 จากนั้นจึงปรากฏภาพ นักเรียน ชาวบ้าน ข้าราชการฝ่ายปกครอง และครู ถือต้นกล้าของต้นไม้ที่กินได้คนละต้นเตรียมนำไปปลูกที่ริมถนน ปิดท้ายด้วยภาพของอธิบดีกรมการปกครองออกมาประกาศว่า นี่คือโครงการถนนกินได้ ผมดูโฆษณาชิ้นนั้นด้วยการจำไม่ใช่การจด ข้อความและรายละเอียดบางอย่างอาจไม่ครบถ้วน ก็ขออภัยกรมการปกครองด้วยนะครับ แม้ว่าค่ำวันต่อมาพยายามไล่ดูโฆษณาชิ้นนี้จากทีวีช่องต่าง ๆ ก็หาไม่พบ พยายามหาข้อมูลจากเว็บไซต์กรมการปกครองก็ไม่ได้เรื่อง แต่ไม่เป็นไรครับ หลักใหญ่ใจความอยู่ที่ชื่อโครงการถนนกินได้ ที่ผมบอกว่าสะดุดหูสะดุดตานั่นต่างหาก

 ปี 2540 นายชวน หลีกภัย เป็นนายกรัฐมนตรีครั้งที่ 2 รัฐบาลผสมชุดนั้น จัดให้มีโครงการชื่อคล้ายๆ กันนี้ คือ “โครงการผักสวนครัวรั้วกินได้” โดยมีกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในโควตาของพรรคชาติไทยที่ถูกยุบไปแล้วเป็นเจ้าของโครงการ จัดสรรงบประมาณ 500 ล้านบาท ให้รัฐมนตรีของพรรคนั้นไปจัดซื้อเมล็ดพันธุ์พืชประเภท มะเขือเปราะ พริกขี้หนู บวบ ถั่วฝักยาว อะไรพวกนี้ไปปลูกตามริมรั้วจะได้เก็บกิน เป็นการประหยัดอีกทางหนึ่ง แต่แทนที่รัฐมนตรีคนนั้นจะจัดงบประมาณไปให้ชาวบ้านซื้อกันเอง ทะลึ่งจัดซื้อด้วยวิธีพิเศษ ซึ่งแพงกว่าราคาปกติถึง 2 เท่า ทำให้ต้องลาออกจากตำแหน่งเพราะจำนนต่อหลักฐานและข้อเท็จจริง

 แต่ “โครงการถนนกินได้” ยุคใหม่นี่ เป็นโครงการที่กรมการปกครองสนับสนุนให้เยาวชนแต่ละหมู่บ้านเสนอขึ้นมาในลักษณะประกวดชิงรางวัล ผมไม่อยากให้จบลงเพียงว่าใครได้รางวัลเท่านั้นนะครับ แต่อยากให้รัฐบาลรับเรื่องนี้ไปขยายเป็น “โครงการระดับชาติ” ปรับและเลือกพันธุ์ไม้ให้เหมาะกับสถานที่แต่ละพื้นที่ เช่น ริมถนนหลวงผมเสนอให้ปลูกไม้ดอกชนิดใดชนิดหนึ่ง เช่น ต้นหางนกยูง หรือต้นคูน ให้เหมือนกันทั้งสองฟากถนน เมื่อถึงเวลาออกดอกถนนสายนั้นก็จะเป็นถนนน่ามองเหมือนใครๆ ต้องไปดูดอกซากุระในญี่ปุ่น

 โดยให้องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ที่มีถนนหลวงพาดผ่านรับผิดชอบเป็นช่วงๆ ตั้งแต่การจัดซื้อต้นกล้า การจ้างแรงงานในท้องถิ่นปลูก รวมไปถึง การให้น้ำ ให้ปุ๋ย พรวนดิน แต่งกิ่ง ผมเชื่อว่าอีก 20 ปีข้างหน้า ถนนหลวงทุกสายในเมืองไทยจะกลายเป็นถนนชาวต่างชาติอยากมาดูน่ะครับ ถัดจากถนนหลวงเข้าไปในหมู่บ้าน ก็จัดโครงการถนนกินได้ต่อเนื่องไปเลย แต่ทั้งหลายทั้งปวงนี้ ต้องทำอย่างโปร่งใส มีการตรวจสอบได้จากบนลงล่าง จากล่างขึ้นบน คืองบฯ ได้มาเท่าไหร่ชาวบ้านต้องรู้ว่าซื้ออะไรบ้าง ไม่งั้นจะกลายเป็น ถนนกินได้ในความหมายของนักการเมืองไปนะสิ - ฮา

ภาณุมาศ ทักษณา