อาเซียนเลี่ยงกดดันจีนปม ทะเลจีนใต้ ตามคาด | คมชัดลึก

               25 ก.ค. 59  ที่ประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน ที่กรุงเวียงจันทน์ สปป.ลาว ซึ่งใช้เวลาหลายวันหารือว่าจะแสดงท่าทีต่อคำตัดสินประวัติศาสตร์กรณีพิพาท ทะเลจีนใต้ ของศาลประจำคณะอนุญาโตตุลาการ ที่นครเฮกอย่างไร ในที่สุดได้ออกแถลงการณ์วันนี้ (25 ก.ค.) เพียงย้ำความวิตกเรื่องการถมทะเล ความสำคัญของการดำรงรักษาความมั่นคงและเสรีภาพในการเดินเรือ และการดำเนินกิจกรรมใดๆ ในน่านน้ำพิพาทจะต้องมีความยับยั้งชั่งใจ หลีกเลี่ยงการกระทำที่อาจทำให้สถานการณ์ทวีความยุ่งยากซับซ้อน โดยไม่มีเอ่ยถึงคดีที่ฟิลิปปินส์ยื่นฟ้อง และศาลประจำคณะอนุญาโตตุลาการ ภายใต้อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทางทะเล มีคำตัดสินเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม ว่า การอ้างอธิปไตยและทรัพยากรเหนือน่านน้ำพิพาทกว้างใหญ่ โดยใช้สิทธิ์ทางประวัติศาสตร์ของจีน ไม่มีกฎหมายรองรับ

               จีนปฏิเสธคำตัดสินว่าเป็นโมฆะ โดยอ้างว่าไม่ใช่กลไกที่มีอำนาจพิจารณาคำร้องมาตั้งแต่ต้น และกดดันพันธมิตรบางชาติในอาเซียนไม่ให้บรรลุฉันทามติร่วมกันในประเด็นนี้ ซึ่งเป็นเหตุการณ์ซ้ำรอยคล้ายกับการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน-จีน ที่เมืองคุนหมิงเมื่อเดือนที่แล้ว ที่มีการออกแถลงการณ์ ก่อนถอนกลับในภายหลัง โดยมีรายงานว่าจีนกดดันผ่านลาว และกัมพูชา

               ในที่ประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศที่ลาวเป็นเจ้าภาพครั้งนี้ กัมพูชาถูกกล่าวหาว่าคัดค้านหัวชนฝาไม่ให้อาเซียน ที่มี 4 ประเทศเป็นคู่พิพาทกับจีน ออกแถลงการณ์เรียกร้องรัฐบาลปักกิ่งให้ยึดคำตัดสินของศาลอนุญาโตตุลาการ ขณะมีรายงานว่าสมาชิกส่วนใหญ่ต้องการกดดันจีนในเรื่องนี้ต่อไป

               แต่ด้วยการยึดธรรมเนียมฉันทามติ หากมีประเทศใดประเทศหนึ่งไม่เห็นด้วยก็สามารถยับยั้งแถลงการณ์ได้โดยปริยาย

               การแสดงจุดยืนโดยอาศัยฉันทามติ ทำให้อาเซียนถูกวิจารณ์มาโดยตลอดว่ากลายเป็นเวทีที่ไม่ได้มีอะไรมากไปกว่าการพบปะพูดคุยของผู้นำ