แม่แบบหม่อนไหม“อนงค์ ศรีไชยบาล”
โดย - โต๊ะข่าวเกษตร
นับเป็นความภูมิใจของชาวหม่อนไหม สำหรับแม่นงค์หรืออนงค์ ศรีไชยบาล เจ้าของรางวัลเกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ สาขาหม่อนไหม ประจำปี 2559 แห่งต.โคกสว่าง อ.หนองพอก จ.ร้อยเอ็ด ผู้มีความคิดริเริ่มนำอาชีพการปลูกหม่อนเลี้ยงไหมเข้ามาในชุมชนเป็นครั้งแรกเมื่อปี 2547 ก่อนขยายเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จนสามารถสรา้งอาชีพและรายได้ให้กับคนในชุมชนเป็นอย่างดี โดยเริ่มจากการรวมกลุ่มเลี้ยงไหมพันธุ์ที่ทางราชกาส่งเสริม เริ่มแรกมีสมาชิก 15 รายและเพิ่มเป็น 23 รายในปัจจุบันเพื่อเป็นแบบอย่างให้กับคนในชุมชน
อนงค์ยอมรับว่า อาชีพการปลูกหม่อนเลี้ยงไหม เป็นวิชาชีพที่มีความอดทนมีวินัย และใจเย็น เนื่องจาก ในการปลูกหม่อน ต้องปลอดภัยจากสารเคมี เพราะใบหม่อนเมื่อนำมาเลี้ยง ตัวหนอนไหม หากมีสารเคมีก็จะทำให้ตัวหนอนไหมตายได้ ทั้งนี้ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้มีการสนับสนุนให้เกษตรกร จัดทำพื้นที่การเกษตร เป็นแบบแปลงใหญ่ มีการรวมกลุ่มกันเพื่อให้ความช่วยเหลือ มีการส่งเสริมการให้น้ำแบบร่อง แบบสปริงเกอร์ ระบบน้ำหยด และการตัดแต่งกิ่งหม่อนเพื่อลดการคลายความชื้นในช่วงหน้าแล้ง
ไม่เพียงเท่านั้นเธอยังเป็นครูอาสาสอนเทคนิควิธีการเลี้ยงไหมที่เหมาะสม อย่างเช่นการเลี้ยงไหม 2 เวลาและเทคนิคการใช้จ่อลวดเพื่อให้ไหมขึ้นจ่อเอง ทำให้เกษตรกรมีเวลาในการทำกิจกรรมอื่น ๆ ได้มากขึ้น นอกจากนี้ยังสอนให้มีการบริหารางแผนการผลิต โดยการตัดแต่กิ่มหม่อนและการเลี้ยงไหมที่เป็นระบบทำให้เลี้ยงไหมได้ 6-8 รุ่นต่อปี ทำให้มีรายได้อย่างต่อเนื่อง เป็นการช้วัสดุอุปกรณ์อย่างคุ้มค่า รวมถึงการสอนวิธีการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์จากไหม ด้วยการนำเศษรังไหมมาประดิษฐ์เป็นของชำร่วยเพื่อเป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับเศษรังไหมเช่น พวงกุญแจ ดอกไม้เป็นต้น ทำให้บางครั้งแม้จะเกิดภาวะผลผลิตตกต่ำ ชาวบ้านก็ไม่ละทิ้งอาชีพการปลูกหม่อนเลี้ยงไหมยังคงยืนหยัดสู้ต่อไปอย่างไม่ย่อท้อและยังคมองว่าการปลูกหม่อนเลี้ยงไหมเป็นอาชีพที่ดีที่สุดตลอดมา
ปัจจุบันอนงค์มีพื้นที่ทำการเกษตร 58 ไร่ใช้ปลูกหม่อน 10 ไร่ อ้อย 30 ไร่ มันสำปะหลัง 2 ไร่ ยางพารา 8 ไร่ส่วนที่เหลือเป็นไม้ผล พืชผักอื่น ๆ และที่อยู่อาศัย นับเป็นผู้นำที่เสียสละ ทุ่มเทแรงกายแรงใจ กำลังสมองและความคิดทำงานเพื่อพัฒนาอาชีพการเลี้ยงหม่อนไหมให้กับเกษตรกร จนเป็นที่ยอมรับของสังคม องค์กร หน่อยงานให้เป็นผู้นำทั้งที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ ปัจจุบันเธอนอกจากเป็นประธานกลุ่มปลูกหม่อนเลี้ยงไหมจ.ร้อยเอ็ดแล้วยังเป็นประธานกลุ่มทอผ้าไหมของจังหวัดและวิทยากรอาสาการปลูกหม่อนเลี้ยงไหมให้กับผู้สนใจในอาชีพนี้อีกด้วย