นกขึ้นรา! | คมชัดลึก

        ฟังดูแล้วอย่าเอาไปเปรียบเทียบกับกรณี “ขนมปังขึ้นรา” นะครับ

        กรณีนกขึ้นราที่ผมจั่วหัวนี้ มิได้หมายถึงนกที่มีราขึ้นตามตัวเป็นขุมขุย ขาวๆ ปุยๆ หรือเขียวๆ จนดำ ดังที่เคยเห็นบ่อยครั้งบนขนมปังที่อับชื้น ไม่ใช่ราขนมปังอย่างนั้น แต่เป็นเชื้อราที่พบในลูกนกอายุน้อย ซึ่งมักนำมาเลี้ยงกัน หรือเรียกอีกชื่อว่า “ลูกป้อน” รวมถึงนกที่มีอายุมากก็มีโอกาสขึ้นราได้เช่นกัน

        เชื้อราที่พบบ่อยในนกคือ เชื้อราที่ทำให้เกิด “โรคแคนดิเดียชีส” หรือติดเชื้อราจำพวกยีสต์ โดยเชื้อเหล่านี้ชอบเข้าไปอยู่ในระบบทางเดินอาหาร ตั้งแต่ปาก กระเพาะพัก ลำคอ และลำไส้ 

        ปกติเราอาจพบเชื้อราพวกนี้ได้อยู่แล้วโดยไม่ทำให้เกิดความเจ็บป่วย แต่ถ้าคราใดมันเกิดเพิ่มประชากรเชื้อรามากขึ้นกว่าเดิมก็จะก่อโรคทันที

        อาการที่นกแสดงเมื่อมีความเจ็บป่วยจากเชื้อรานี้ คือ จะพบลักษณะคราบสีขาวหรือเหลืองคล้ายๆ เนยแข็งในปากนก นํ้าหนักตัวลดลง ผนังกระเพาะพักหนาตัวขึ้น ขย้อนขยอกสำรอกอาหารทิ้งบ่อยๆ ท้องร่วง และอาจตายอย่างเฉียบพลัน (พบน้อย)

        ปัจจัยสำคัญต่างๆ ที่โน้มนำให้เกิดการขึ้นรา (ยีสต์) ในนกเลี้ยงคือ

       ๐ ลูกนกที่ยังอ่อนแอ ระบบภูมิคุ้นกันยังไม่เจริญเติบโตขึ้นสูงเพียงพอ

       ๐ นกทุกวัยหลังจากการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะมาเป็นเวลานาน

       ๐ นกที่ขาดวิตามินเอ

       ๐ นกที่เลี้ยงด้วยอาหารซึ่งมีเชื้อราปนเปื้อน

       ๐ การเลี้ยงที่ไม่ถูกสุขลักษณะจะเป็นตัวเร่งให้นกมีโอกาสสัมผัสเชื้อสูงขึ้น

       หากลูกนกหรือนกเลี้ยงของท่านขึ้นราเสียแล้วละก็รีบพาไปพบหมอนก (วิหคแพทย์) มักรักษาให้หายได้ถ้าไม่ทิ้งไว้จนอาการรุนแรงเกินไป

       วิธีป้องกันแบบพื้นบ้าน ซึ่งทุกท่านก็ทำได้ โดยการทำให้นํ้ากินของนกเป็นกรดเพื่อมิให้เชื้อราเจริญเติบโต ซึ่งเจ้าของนกควรใช้นํ้าส้มสายชู 1 ช้อนโต๊ะ ผสมนํ้าสะอาด 1/4 ลิตร หรือ 250 ซีซี ตั้งไว้ให้กิน

       นอกจากนั้น ก็ดูแลรักษาสุขลักษณะให้สะอาดถูกอนามัยอยู่เสมอ โอกาสที่นกขึ้นราก็จะน้อยลงครับ!