สู้เพื่อข้าว“สังข์หยด” ชีวิต“นัด อ่อนแก้ว” | คมชัดลึก

             ชั่วโมงนี้ไม่มีใครไม่รู้จัก “ผู้ใหญ่นัด หรือลุงนัด อ่อนแก้ว” วัย 60 เศษ เกษตรกรแกนนำแห่งบ้านเขากลาง อ.ควนขนุน จ.พัทลุง หัวเรี่ยวหัวแรงสำคัญในการรวมกลุ่มชาวบ้านจัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์ก่อนก้าวมาเป็นกลุ่มวิสาหกิจุชมชนผู้ปลูกข้าวสังข์หยด ข้าวพันธุ์แรกของประเทศทีี่ได้รับจดทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (จีไอ) เป็นที่รู้จักของผู้บริโภคทั้งในและต่างประเทศ

           ผู้ใหญ่นัดถือเป็นเกษตรกรต้นแบบที่มุ่งพัฒนา “ข้าวสังข์หยด” ข้าวพื้นเมืองของจ.พัทลุงมาเกือบ 30 ปีที่แล้ว โดยมีแนวคิดมุ่งส่งเสริมชาวบ้านให้เกิดการรวมกลุ่ม เพื่อช่วยกันพัฒนาคุณภาพข้าว และพัฒนาช่องทางการขายข้าวจนเกิดความเข้มแข็งทางการตลาด จนทำให้ “ข้าวสังข์หยด” ได้การ คัดสรรเป็นสินค้าโอท็อประดับ 5 ดาว ของจ.พัทลุง ในเวลาต่อมา ในอดีตการปลูกข้าวสังข์หยดในจ.พัทลุง มีปัญหาเรื่องต้นทุนการผลิตที่สูง แต่ได้ผลผลิตต่ำ ที่สำคัญขายไม่ได้ราคา จึงพยายามแก้ปัญหาโดยจัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์ ขึ้นเมื่อปี 2534 และจดทะเบียนเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนในปี 2548 

            จากนั้นมีการบริหารจัดการและเก็บรวบรวมผลผลิตกันเองเพื่อสร้างอำนาจต่อรองราคากับพ่อค้าคนกลางสร้าง โรงเรือนเก็บข้าวเปลือก สร้างโรงสีข้าวตามมาตรฐานจีเอ็มพี โดยการสนับสนุนของสำนักงานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ (มกอช.) ขนาด 12 ตันต่อวันเพื่อผลิตข้าวที่มีคุณภาพและได้มาตรฐานออกสู่ตลาด พร้อมแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย อาทิ ข้าวกล้องซ้อมมือ ชาจมูกข้าว คุกกี้ ขนมทองพับ ไอศกรีม เส้นหมี่อบแห้ง ฯลฯ

             กลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านเขากลาง ภายใต้การของผู้ใหญ่นัดมีสมาชิกในเครือข่าย 83 ราย ผลิตข้าวสังข์หยดอินทรีย์มากกว่า 4-5 พันตันต่อปีบนเนื้อที่กว่า 900 ไร่ ครอบคลุม 5 หมู่บ้านในต.เขากลาง โดยจะปลูกปีละครั้งช่วงเดือนกันยายน-ตุลาคม และเก็บเกี่ยวในช่วงเดือนมกราคม-กุมภาพันธ์ ในปีถัดไป ทางกลุ่มรับซื้อข้าวเปลือกจากเกษตรกรสมาชิกในราคาตันละ 1.7 หมื่นบาท หากเป็นข้าว คุณภาพดี ราคารับซื้ออาจสูงถึงตันละ 2 หมื่นบาท

             ปัจจุบันผู้ใหญ่นัด นอกจากเป็นประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านเขากลางแล้วยังรั้งตำแหน่งนายกสมาคมผู้ผลิตและค้าข้าวสังข์หยัดเมืองพัทลุง ในฐานะแกนกลางการประสานเครือข่ายเกษตรกรผู้ปลูกข้าวสังข์หยดในพื้นที่จ.พัทลุง ให้มีความเข้มแข็งและมั่นคงสืบไป