ผุดแปลงนำร่องปลูก"ห้อม" อนุรักษ์-สร้างอาชีพคนแพร่ | คมชัดลึก

              นายอุทัย นพคุณวงศ์ ผอ.สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขตที่ 1 (สวพ.1) กรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า จากที่ผ้าหม้อห้อม เป็นชุดพื้นเมืองของหมู่บ้านไทยพวนทุ่งโฮ้งที่สวมใส่มาตั้งแต่โบราณจนถึงปัจจุบัน เป็นวัฒนธรรมการแต่งกายที่สืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่วิถีชีวิตของชาวแพร่และชาวล้านนามาตลอด โดยใช้พืชท้องถิ่นอย่างห้อมเป็นวัตถุดิบในการย้อมสีธรรมชาติ ซึ่งผ้าหม้อห้อมที่ย้อมสีธรรมชาตินี้ ยังมีจุดเด่นสำคัญคือช่วยดูดซับแสงยูวีได้ ทำให้ผู้สวมใส่ไม่ร้อน และไม่เป็นอันตรายต่อผู้ที่เป็นโรคภูมิแพ้ จึงเป็นที่ต้องการของผู้บริโภคทั้งในและต่างประเทศอย่างกว้างขวาง
             ดังนั้น ทางศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรแพร่ จึงได้เห็นถึงความสำคัญของพืชชนิดนี้ ด้วยการอนุรักษ์ฟื้นฟู เพื่อให้เป็นสัญลักษณ์ของชาวแพร่ต่อไป โดยทางศูนย์ฯ ได้ศึกษาวิจัยการผลิตห้อมแบบครบวงจร และขยายผลในกลุ่มเกษตรกรผู้ผลิตห้อม  ผู้ประกอบการผลิตผ้าหม้อห้อมย้อมสีธรรมชาติ โดยจัดทำแปลงต้นแบบการผลิตห้อมในจังหวัดแพร่  4 แห่ง และจังหวัดพะเยา 1 แห่ง พร้อมจัดทำแปลงศูนย์เรียนรู้การผลิตห้อม 1 แห่ง เพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตห้อมอย่างครบวงจร ตั้งแต่เตรียมพื้นที่ ขยายพันธุ์ ปลูก ดูแลรักษา ทำเนื้อห้อม และนำมาย้อมผ้าหม้อห้อม
            ปัจจุบันได้ถ่ายเทคโนโลยีการผลิตห้อมในแปลงต้นแบบและศูนย์เรียนรู้แก่เกษตรกรและอบรมเกษตรกรและผู้ที่ผู้สนใจในจังหวัดแพร่ 1,000 ราย  ทำให้มำเกษตรกรผู้ปลูกห้อมเพิ่มจาก 5 รายเป็น 100 ราย คิดเป็นพื้นที่ประมาณ 100 ไร่ โดยเกษตรกรเหล่านี้ ได้นำเทคโนโลยีการผลิตห้อมอย่างมีประสิทธิภาพไปใช้ จนผลิตห้อมได้เพียงพอตลอดทั้งปี  
            นอกจากนี้ ยังมีการเชื่อมโยงเครือข่ายระหว่างนักวิจัย เกษตรกร ผู้ประกอบการผลิตผ้าหม้อห้อม และเป็นแหล่งเรียนรู้ให้แก่ชุมชนทุกระดับ ตั้งแต่เกษตรกรผู้ผลิตห้อมสดและเนื้อห้อม ผู้ประกอบการที่ผลิตผ้าหม้อห้อม หน่วยงานราชการ กลุ่มเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน กลุ่มทอผ้า นักเรียน นักศึกษา ผู้ที่สนใจ ทำให้เกิดการสร้างรายได้แก่เกษตรกรและสู่ชุมชนที่ผลิตผ้าหม้อห้อม มีการสร้างงานในชุมชุมเพิ่มขึ้น ได้สินค้า OTOP สืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นไม่ให้สูญหาย  ช่วยอนุรักษ์พันธุกรรมห้อมให้คงอยู่ในป่าธรรมชาติ สร้างงาน และเพิ่มรายได้แก่ชุมชนอย่างยั่งยืน