ผลิตเมล็ดข้าว"พันธุ์ดี" อาชีพใหม่ชาวนาไทย | คมชัดลึก

              นายอนันต์ สุวรรณรัตน์ อธิบดีกรมการข้าว กล่าวว่า เมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดี เป็นปัจจัยที่มีความสำคัญในการเพิ่มผลผลิตข้าว การใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวที่ได้มาตรฐาน ในอัตราที่เหมาะสม จะช่วยลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต และคุณภาพข้าว ทำให้ชาวนามีรายได้สูงขึ้น
             โดยกรมการข้าว หน่วยงานหลักที่ทำหน้าที่ผลิตเมล็ดพันธุ์ชั้นหลักและชั้นพันธุ์ขยาย ถ่ายทอดความรู้เทคโนโลยีการผลิตเมล็ดพันธุ์ให้แก่ ผู้ประกอบการเอกชน ชุมชน เกษตรกร สถาบันเกษตรกร เพื่อให้ผลิตเมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพกระจายสู่เกษตรกรได้อย่างเพียงพอทั่วถึง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จึงมีนโยบายให้จัดตั้งศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวเพิ่มในพื้นที่ขาดแคลนเมล็ดพันธุ์ข้าว อีก 15 แห่ง (ในปี 2561) และวางแนวทางเพิ่มปริมาณการผลิตเมล็ดพันธุ์ในชุมชน โดยจัดทำโครงการหมู่บ้านส่งเสริมและผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวขึ้น ซึ่งปัจจุบันมีแล้ว 20 แห่ง เกือบทุกภาคของประเทศ
             "ปี 2558-2559 สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ได้เข้ามาสนับสนุนโครงการ และจัดตั้งหมู่บ้านส่งเสริมและผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว ต.ชัยบุรี อ.เมือง จ.พัทลุง ซึ่งถือเป็นหมู่บ้านส่งเสริมและผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวแห่งที่ 21 และเป็นแห่งแรกในพื้นที่ภาคใต้"
              ด้าน ดร.ทวีศักดิ์ กออนันตกูล ผู้อำนวยการ สวทช.กล่าวว่า สวทช.ให้ความสำคัญกับการพัฒนาศักยภาพของอุตสาหกรรมข้าว โดยเน้นการวิจัยและพัฒนาตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ อย่างต่อเนื่อง ที่ผ่านมามีความร่วมมือกับกรมการข้าว และมหาวิทยาลัยต่างๆ ในการใช้เทคโนโลยีด้านจีโนมในการพัฒนาพันธุ์ข้าวนาน้ำฝนและนาชลประทาน ให้มีเสถียรภาพในการให้ผลผลิต โดยเพิ่มความต้านทานโรคและแมลงที่สำคัญ และให้ความสำคัญกับการพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุนในการผลิต
              อาทิ การใช้เทคโนโลยีไอทีเพิ่มประสิทธิภาพของภาคเกษตร เช่น พัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อการเกษตรไทย แบบพกพาหรือ TAMIS ช่วยขึ้นทะเบียนเกษตรกร ตรวจประเมินคุณภาพข้าว ติดตามผลการปลูก ประมาณการช่วงได้ผลผลิต,บูรณาการข้อมูลและสร้างแบบจำลองการใช้ประโยชน์ที่ดินด้านเกษตรช่วยทำโซนนิ่ง โดยนำข้อมูลที่ดินในการเพาะปลูก ข้อมูลทางเศรษฐศาสตร์ ราคา แหล่งรับซื้อ รวมทั้ง พัฒนาเครื่องมืออุปกรณ์ เครื่องจักรกลการเกษตรเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุนผลิต เช่น เครื่องสีข้าวชุมชน การพัฒนาสารชีวภัณฑ์ควบคุมโรคและแมลงศัตรู เป็นต้น    

              สำหรับปัญหาการขาดแคลนเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดี ดร.ทวีศักดิ์ กล่าวว่า เพราะขาดความเชื่อมโยงระหว่างผู้ผลิตและผู้จำหน่าย รวมถึงความนิยมในการเลือกใช้พันธุ์ข้าวของเกษตรกรที่เปลี่ยนแปลงแทบทุกปี ตลอดจนระบบการควบคุมคุณภาพเมล็ดพันธุ์ข้าวในแปลง และการตรวจสอบวิเคราะห์คุณภาพเมล็ดพันธุ์เบื้องต้น ยังขาดผู้เชี่ยวชาญ จำเป็นต้องสร้างผู้ตรวจแปลงและผู้ตรวจวิเคราะห์คุณภาพเมล็ดพันธุ์ให้เพียงพอต่อความต้องการ สวทช.เห็นความสำคัญของปัญหาดังกล่าว จึงได้สนับสนุนงบประมาณให้กรมการข้าวดำเนิน 4 กิจกรรม
             ได้แก่ 1.การเพิ่มศักยภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ของศูนย์ข้าวชุมชน จำนวน 60 แห่ง 2.การอบรมผู้ตรวจประเมินคุณภาพแปลงผลิตเมล็ดพันธุ์จำนวน 130 คน 3.การอบรมการตรวจวิเคราะห์คุณภาพเมล็ดพันธุ์ข้าวเบื้องต้น จำนวน 70 คน และ 4 การจัดตั้งหมู่บ้านส่งเสริมและผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว 1 แห่ง
             "การดำเนินการข้างต้น จะเพิ่มปริมาณเมล็ดพันธุ์คุณภาพสูงที่ผ่านการรับรองให้เพียงพอกับความต้องการให้ลดปริมาณเมล็ดพันธุ์ที่ไม่มีคุณภาพ เกิดอาชีพเกษตรกรผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อข้าวไทยทุกเมล็ดมีคุณภาพสูงและก่อเกิดธุรกิจเมล็ดพันธุ์ข้าวที่ยั่งยืนซึ่งดำเนินการโดยกลุ่มเครือข่ายเกษตรกร ทั้งนี้ การใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดี จะช่วยเพิ่มผลผลิตต่อไร่ให้เกษตรกร ข้าวมีคุณภาพมากขึ้น ซึ่งทำให้ขายได้ในราคาที่ดี สามารถเพิ่มรายได้ให้แก่เกษตรกร"
             ทั้งนี้ หมู่บ้านส่งเสริมและผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว จ.พัทลุง มีเกษตรกร จำนวน 50 ราย พื้นที่การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว 500 ไร่ มีแผนการผลิตเมล็ดพันธุ์ พันธุ์ กข49 ชัยนาท 1 และพันธุ์ปทุมธานี 1 จำนวน 250 ตัน เพื่อกระจายให้กับเกษตรกรในพื้นที่ จ.พัทลุงและพื้นที่ใกล้เคียงต่อไป