'ศรีไพรสถิต' ถั่วลิสงแปรรูป สแน็กชาวบ้าน อร่อย5ดาว
โดย ธานี กุลแพทย์
จากที่ “ถั่วลิสง” เป็นพืชเศรษฐกิจที่ปลูกกันแทบทุกครัวเรือน ต่อเมื่อผลผลิตล้นตลาด ราคาตกต่ำ ชาวบ้านบ้านศรีสถิต ต.หนองโก อ.กระนวน จ.ขอนแก่น นำโดย นางดาว ชุมพล จึงพลิกวิกฤติเป็นโอกาส ด้วยการรวมกลุ่มแปรรูปเป็นของว่าง ของฝากหลากเมนู การันตีความร่อยระดับ 5 ดาว สร้างชื่อ สร้างรายได้ ให้แก่ท้องถิ่นและสมาชิกกลุ่มได้อย่างยั่งยืน
นางดาว ชุมพล ประธานกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านศรีสถิต เล่าว่า เกษตรกร ต.หนองโก เมื่อก่อนจะปลูกถั่วลิสงหลังฤดูทำนากันแทบทุกบ้าน เพราะนอกจากช่วยบำรุงดินแล้ว ยังเพิ่มรายได้ในช่วงเวลาอันสั้น ทว่า ระยะหลังราคาตกต่ำ ขายได้เพียงปี๊บละ 100 บาท ปี 2543 ชาวบ้านจึงรวมกลุ่มนำถั่วลิสงมาแปรรูปเป็นสินค้า มีสมาชิก 32 คน
ผลิตเมนูง่ายๆ ถั่วลิสงคั่วทราย ส่งขายตามร้านค้าในหมู่บ้านได้รับการตอบรับจากกลุ่มลูกค้าเป็นอย่างดีจึงคิดแปรรูปให้หลากหลาย โดยได้รับการสนับสนุนจากศูนย์ส่งเสริมอุตสาหกรรมขอนแก่น ภาค 5 ที่จัดหาวิทยากรให้ความรู้แก่สมาชิก พัฒนาบรรจุภัณฑ์ จากนั้นกลุ่มจึงแปรรูปอย่างจริงจัง ปี 2549 ปัจจุบันนอกจากถั่วคั่วทรายแล้ว จะมีถั่วตัด ถั่วกรอบแก้ว ถั่วทอดสมุนไพร ฯลฯ ภายใต้แบรนด์ “ศรีไพรสถิต”
ด้วยใช้ถั่วลิสงผลิตผลในพื้นที่ทั้งหมด พี่ดาว ยอมรับว่า เป็นจุดเด่น จุดขาย ที่ทำให้สินค้าได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะถั่วทอดสมุนไพรที่จะทำขายเฉพาะช่วงออกร้านและตามออเดอร์ลูกค้าสั่งเท่านั้น จะไม่ส่งขายให้ร้านค้า เพราะเกรงจะทำให้ถั่วไม่กรอบ ไม่หอม จึงเลือกผลิตพร้อมจำหน่าย อีกทั้งทางกลุ่มได้เพิ่มผลิตภัณฑ์ทั้งงาดำตัด งาขาวตัด ให้เป็นทางเลือกของลูกค้า เพราะงาต้องใช้เป็นส่วนผสมในการทำถั่วตัดอยู่แล้ว
รสชาติความอร่อยที่ลงตัว การใช้วัตถุดิบที่ดี ส่งให้ชื่อถั่วตัดของกลุ่ม และอีกหลายเมนู ได้รับความนิยมจากผู้บริโภคอย่างกว้างขวาง นั่นทำให้ในปีต่อๆ มา ผลิตภัณฑ์ของกลุ่มหลังส่งผลงานเข้ารับการคัดเลือก จึงได้รับรางวัลโอท็อประดับ 5 ดาวของจังหวัด จึงเป็นที่มาของการเดินสายออกร้านกับหน่วยงานต่างๆ ที่ภาครัฐ และเอกชนจัดขึ้น ทั้งในจังหวัดและจังหวัดใกล้เคียง
แม้ว่าสินค้าของกลุ่มจะมีการแข่งขันกันสูง พี่ดาว บอกว่า ไม่ได้ส่งผลกระทบกับกลุ่มแม่บ้าน ตรงข้ามกลับส่งผลดีทำให้เกษตรกรมีแนวคิดในการต่อยอดผลผลิต ที่สำคัญชาวบ้านเห็นคุณค่าและมีแนวคิดในการนำวัตถุดิบที่มีอยู่ในชุมชนมาต่อยอดแปรรูปเพิ่มมูลค่าไม่ปล่อยทิ้งให้เน่าเสีย
“ถั่วลิสงที่แปรรูปแล้วสามารถเพิ่มมูลค่าจากเดิมถึงร้อยละ 70 ทำให้ขณะนี้ไม่เพียงพอกับความต้องการ บางช่วงขาดตลาด ทำให้เราต้องวางแผนเพาะปลูกควบคู่ไปด้วย ที่สำคัญผลิตแล้วขายให้ชาวบ้าน ลูกหลานก็จะได้กินของดีมีประโยชน์ด้วย” พี่ดาว กล่าว ทั้งฝากถึงผู้นิยมถั่วลิสงแปรรูปอร่อยๆ เชิญได้ที่กลุ่ม หรือโทรศัพท์สอบถามที่ 08-3357-8049
พร้อมบอกเคล็ดลับความอร่อยในการทำถั่วตัดว่า มีส่วนผสมคือ ถั่วลิสง งา น้ำตาล แบะแซ วิธีทำ นำถั่วลิสงและงาคั่วให้สุกจนกรอบมีกลิ่นหอม จากนั้นกะเทาะเปลือกถั่วออกทำให้เป็นซีก ใช้กระทะทองเหลืองตั้งไฟใส่น้ำตาลกับน้ำคนให้น้ำตาลละลาย เทแบะแซลงไปกวนต่อจนเหนียว จึงใส่ถั่วและงาลงในกระทะคนให้ส่วนผสมเข้ากันดี เมื่อได้ที่ตักใส่ถาดที่เตรียมไว้ แต่งหน้าให้เรียบร้อย ทิ้งไว้ให้เย็น จึงตัดเป็นชิ้น บรรจุลงถุงเตรียมจำหน่าย