
ชิงโชค โชคของใคร?
17 พ.ค. 2559
ขมน้ำตาล หวานบอระเพ็ด : ชิงโชค โชคของใคร? : โดย...พัฒนเดช อาสาสรรพกิจ
กลยุทธ์ทางการตลาดอย่างหนึ่งที่ใช้ได้ผลเสมอมาในประเทศไทย ก็คือการชิงโชคทั้งทางตรงและทางอ้อม แม้ว่าในทางกฎหมายการชิงโชคเสี่ยงดวงที่กระทำกันในทางการค้า จะถูกกำหนดให้เป็นการพนันที่ต้องขออนุญาตตามกฎหมาย แต่ก็ยังมีผู้ประกอบการจำนวนมากยื่นขออนุญาตกันตลอดเวลา เพราะรู้ดีว่าเป็นกลยุทธ์ที่สามารถดึงดูดใจผู้บริโภคได้แน่นอน
กลยุทธ์ทางการตลาดที่ใช้การเสี่ยงโชคเป็นเครื่องมือหลักครั้งใหญ่ของประเทศ เกิดขึ้นราวปี พ.ศ.2505 เมื่อผู้ผลิตและจำหน่ายผงซักฟอกยี่ห้อแฟ้บ นำเอาภาพเครื่องใช้ไฟฟ้า, ทองคำ, รถจักรยานยนต์ และรถยนต์ ไปบรรจุไว้ในบรรจุภัณฑ์ของผงซักฟอก โดยภาพสิ่งของเหล่านั้นจะมีอย่างละสี่สี เมื่อผู้บริโภคสามารถสะสมภาพของสิ่งของชนิดใดได้ครบสี่สี ก็สามารถนำมาแลกรางวัลที่ตรงกับภาพได้เลย
ปัจจุบันนี้กลยุทธ์ทางการตลาดนี้ก็ยังใช้งานได้ดีมากอยู่เหมือนเดิม เพียงแต่มีวิธีการที่ผิดแผกแตกต่างไปจากเดิม ตามเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงไป และยังส่งผลให้เจ้าของสินค้าสามารถทำกำไรได้มากขึ้นกว่าเดิม ทั้งจากการจำหน่ายตัวสินค้าโดยตรงและกำไรจากการเสี่ยงโชคเสี่ยงดวง หรืออาจจะพูดได้ว่าการขายสินค้าเป็นเพียงของแถม โดยมีกำไรจากการพนันชิงโชคคือรายได้หลักก็ว่าได้
ยุคก่อนผู้ที่เสี่ยงโชคชิงรางวัลต้องซื้อสินค้าแล้วตัดสลากหรือชิ้นส่วน จากนั้นจึงส่งไปยังผู้ผลิตหรือผู้จำหน่ายโดยทางไปรษณีย์ ส่วนผู้ผลิตหรือผู้จำหน่ายก็ต้องเจียดเงินส่วนหนึ่งจากการจำหน่ายสินค้ามาซื้อของรางวัลรอไว้มอบให้แก่ “ผู้โชคดี” หรือเท่ากับว่าเป็นการคืนกำไรให้แก่ลูกค้าที่เสี่ยงโชคชิงรางวัลนั่นเอง
แต่ปัจจุบันนี้การเสี่ยงโชคชิงรางวัลพัฒนามาใช้ช่องทางการสื่อสารสมัยใหม่ ผู้ซื้อสินค้าจะได้รับรหัสในรูปแบบต่างๆ จากนั้นจึงใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่เป็นเครื่องมือส่งรหัสลับผ่านผู้ให้บริการโทรศัพท์ไปยังผู้จำหน่ายสินค้า ซึ่งผู้บริโภคนอกจากจะต้องจ่ายเงินซื้อสินค้าเพื่อได้รับรหัสแล้ว ยังมีภาระในการที่จะต้องเสียค่าใช้จ่ายจากการส่งรหัสนั้นผ่านผู้ให้บริการโทรศัพท์ด้วย
ผู้ให้บริการโทรศัพท์เมื่อได้รับค่าบริการจากผู้บริโภคที่ส่งรหัสหรือข้อความไปชิงโชค ก็จะแบ่งรายรับส่วนค่าบริการนั้นให้แก่เจ้าของสินค้าตามสัดส่วนที่ได้ตกลงกันเอาไว้ เท่ากับว่าเจ้าของสินค้าเองก็นำเอาเงินของผู้บริโภคที่จ่ายเป็นค่าบริการสำหรับส่งรหัสหรือข้อความ ไปซื้อของขวัญของรางวัลที่จะต้องนำมาแจก โดยไม่ต้องเจียดเอาเงินกำไรจากการจำหน่ายสินค้ามาซื้อเช่นแต่ก่อนอีกต่อไป ซึ่งหากมีผู้ส่งรหัสหรือข้อความมาชิงโชคเป็นจำนวนมาก ก็สามารถทำกำไรจากส่วนแบ่งของค่าส่งได้อีกทางหนึ่งด้วย
เมื่อเทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงก้าวหน้ามามาก จนการชิงโชคเสี่ยงดวงซึ่งเคยเป็นเพียงแค่กลยุทธ์ทางการค้า กลายมาเป็นช่องทางการสร้างกำไรที่ไม่ต่างไปจากการเล่นพนัน ทางราชการหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็ควรที่จะปรับปรุงระเบียบการปฏิบัติเสียใหม่ อย่างน้อยก็ควรที่จะต้องตั้งกฎเอาไว้ว่า ผู้ที่ขอจัดให้มีการเสี่ยงดวงชิงโชคจากการซื้อสินค้า ต้องแสดงรายรับแฝงที่ได้มาจากการจัดการชิงโชคของสินค้านั้นๆ ด้วย จึงจะเป็นการช่วยให้ผู้บริโภคได้รับรู้ว่า โชคที่หวังว่าจะชิงกันได้นั้นเป็นโชคที่มาจากผู้จำหน่ายสินค้า หรือเป็นโชคที่มาจากผู้บริโภคด้วยกันเองครับ
-------------------
(ขมน้ำตาล หวานบอระเพ็ด : ชิงโชค โชคของใคร? : โดย...พัฒนเดช อาสาสรรพกิจ)



