บรรจุภัณฑ์ | คมชัดลึก

 

      เวลาที่เจอใครสักคนหนึ่งซึ่งไม่เคยรู้จักมาก่อนเพื่อเจรจาค้าขายกัน แล้วคนผู้นั้นแต่งกายด้วยเสื้อผ้ามอซอขาดวิ่น แต่มาเจรจาค้าขายสินค้าหรือบริการในวงเงินเป็นล้านบาท หรือเจอคนที่แต่งกายเชยๆ ซอมซ่อ แต่เป็นผู้ให้คำแนะนำลูกค้าเกี่ยวกับสินค้าแฟชั่น หรือสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ที่ทันสมัย แน่นอนว่าบุคคลเหล่านั้นยากที่จะสร้างความรู้สึกเชื่อมั่นให้แก่คู่ค้าหรือคู่เจรจาได้ ด้วยเหตุผลสำคัญคือการแต่งกายและบุคลิกไม่เข้ากับสถานการณ์

 

      ในทางธุรกิจการค้าเคยมีการกล่าวถึงความสำคัญของ 4P ไว้นานมาแล้ว คือ ตัวสินค้าหรือคุณภาพของสินค้า, ตำแหน่งของสินค้า, ราคาของสินค้า และ บรรจุภัณฑ์หรือหีบห่อของตัวสินค้านั้นๆ โดยบรรจุภัณฑ์หรือหีบห่อเปรียบได้กับการแต่งกายของคนเรา ซึ่งสามารถสร้างความประทับใจหรือความรู้สึกที่ดีเมื่อแรกพบได้

 

      แต่โดยความหมายที่ลึกลงไปมากกว่านั้นของบรรจุภัณฑ์ นอกเหนือจากการสร้างความรู้สึกที่ดีแล้วก็คือ ยังช่วยเสริมบุคลิกหรือทำให้คนที่พบเห็นรู้สึกว่าเป็นสินค้าที่มีราคา หรือควรค่าแก่ราคาที่ตั้งเอาไว้ได้อีกส่วนหนึ่งด้วย หรือแปลกันง่ายๆ ก็คือบรรจุภัณฑ์ที่ดีสามารถช่วยให้สินค้านั้นจำหน่ายในราคาที่สูงเกินมูลค่าจริงได้นั่นเอง

 

      ปัจจุบันนี้มีคนไทยจำนวนมากเดินทางไปพักผ่อนและท่องเที่ยวที่ประเทศญี่ปุ่น หากสังเกตให้ดีจะพบว่าผู้ขายสินค้าในประเทศญี่ปุ่น ให้ความสำคัญกับบรรจุภัณฑ์หรือหีบห่อมาก แม้เป็นเพียงแค่สินค้าชิ้นเล็กชิ้นน้อยตามปกติของสินค้าที่ระลึกตามสถานที่ท่องเที่ยว แต่พ่อค้าแม่ค้าชาวญี่ปุ่นจะบรรจงห่อสินค้าเหล่านั้นทุกชิ้นอย่างทะนุถนอม จนทำให้ผู้ซื้อเกิดความรู้สึกซาบซึ้งและเต็มใจที่จะจ่ายเงินเพื่อสินค้าชิ้นนั้นๆ

 

      รัฐบาลไทยในอดีตเคยลอกเลียนแบบสินค้าชุมชนของญี่ปุ่นมา แล้วตั้งชื่อว่า “โอท็อป” หรือหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ แต่ก็ไม่ประสบความสำเร็จอย่างยั่งยืน ส่วนใหญ่ล้มหายตายจากหรือขาดทุนเลิกราไปอย่างน่าเสียดาย เหตุผลเพราะเป็นการนำเอาแบบอย่างมาในลักษณะหัวมังกุท้ายมังกร สินค้าชุมชนของไทยจึงกลายเป็นเพียงแค่แหล่งผลิตหรือแหล่งประกอบของสินค้าที่เอาวัตถุดิบหลักมาจากต่างท้องถิ่นต่างชุมชน และผลิตสินค้าซ้ำๆ เหมือนๆ ลอกเลียนแบบกันไปหมดทั่วทั้งประเทศ จนหาเอกลักษณ์หรือจุดขายของตนเองไม่ได้

 

      เหตุผลสำคัญอีกประการหนึ่งก็คือขาดการให้ความรู้แก่ผู้ผลิต ในเรื่องของการออกแบบบรรจุภัณฑ์ที่ดีว่าจะสามารถช่วยดึงดูดใจลูกค้า ซึ่งแน่นอนว่าส่วนใหญ่ต้องมุ่งเป้าไปที่คนต่างถิ่นหรือนักท่องเที่ยว ให้รับรู้ได้ถึงความพิเศษและมีเอกลักษณ์ของตนเองในสินค้าท้องถิ่นนั้นๆ และยังต้องเป็นบรรจุภัณฑ์ที่ทำให้ลูกค้า ซึ่งเป็นคนต่างถิ่นนอกชุมชนหรือนักท่องเที่ยวต่างแดน สามารถนำสินค้ากลับไปยังถิ่นฐานบ้านเกิดของเขาได้ง่ายและปราศจากความเสียหายขณะเดินทางด้วย

 

      ผู้ผลิตสินค้ารายย่อยและผู้ผลิตสินค้าท้องถิ่นของไทยส่วนใหญ่ ยังเห็นว่าหีบห่อหรือบรรจุภัณฑ์มีความสำคัญต่อการจำหน่ายสินค้าน้อย แต่ต้องเสียค่าใช้จ่ายกับการออกแบบและการผลิตหีบห่อหรือบรรจุภัณฑ์มากเกินไป จนกลัวว่าจะทำให้ราคาสินค้าของตนเองต้องขายในราคาที่แพงขึ้น โดยไม่ยอมคิดในมุมกลับว่าถ้าบรรจุภัณฑ์มีสีสันและรูปร่างดึงดูดสายตา ก็จะช่วยให้ลูกค้าเดินเข้าหยิบจับได้ง่ายขึ้น และหากออกแบบบรรจุภัณฑ์ให้ดี ก็จะช่วยทำให้สินค้ากลายเป็นของดูดีมีราคามากขึ้นได้ด้วยเช่นกันครับ