สี่ขาแสนรู้แนวรบใหม่สงครามงาช้างเถื่อน | คมชัดลึก

 

     สุนัขดมกลิ่นถูกขอแรงมาช่วยดมหายาเสพติดและวัตถุระเบิดมานานแล้ว มาวันนี้ เคนยาได้นำสุนัขตำรวจที่ผ่านการฝึกเป็นพิเศษมาช่วยภารกิจสำคัญในงานอนุรักษ์ระดับโลก นั่นคือดมกลิ่นงาช้างและนอแรด ซึ่งบรรดานักอนุรักษ์เชื่อว่า จะเป็นการเปิดแนวรบใหม่ในสงครามลอบขนค้าสัตว์ป่า เพิ่มความเสี่ยงให้พวกอาชญากรทั้งหลายมากขึ้น

 

     มาร์ค คินยัว หัวหน้าหน่วยสุนัขของสำนักงานสัตว์ป่าเคนยา กล่าวว่า มีอยู่สัปดาห์หนึ่งในปีนี้ ที่ทีมสุนัขดมกลิ่นเจอกระเป๋า 4 ใบต่างกรรมต่างวาระของนักเดินทางจากจีน ประเทศไทย และเวียดนาม กำลังขนงาช้ากลับบ้าน ซึ่งหากจับผู้ต้องสงสัยแบบนั้นได้ติดต่อกันเรื่อยๆ เชื่อว่าจะมีผลป้องปรามอย่างมหาศาลเลยทีเดียว

 

     คินยัว กล่าวว่า ประสาทสัมผัสที่จมูกสุนัขสามารถรับกลิ่นได้แม้แต่งาช้างแกะสลักชิ้นเล็กชิ้นน้อย อย่างเช่น ต่างหู กำไลหรือแหวน

 

 

 

     ซึ่งบางครั้ง เล็ดรอดผ่านสนามบินอันพลุกพล่านไปได้อย่างไม่ผิดสังเกต ทีมสี่ขาแสนรู้ช่วยจับกุมได้หมด ไม่ว่าจะเป็นสร้อยคอที่มิจฉาชีพใช้ฟอยล์อะลูมิเนียมห่อไว้โดยคิดว่าจะช่วยหลบกลิ่นและซ่อนรูปทรงจากเครื่องเอกซเรย์ได้ เครื่องประดับงาช้างที่ซ่อนในซองบุหรี่ หรือกระเป๋าเดินทาง

 

     ด้าน ฟิลิป มูรูที จากมูลนิธิสัตว์ป่าแอฟริกัน กลุ่มอนุรักษ์ที่ฝึกสุนัขซึ่งขณะนี้ประจำการอยู่ตามท่าเรือและจุดผ่านแดนกล่าวว่า เครื่องประดับงาช้างชิ้นเดียว อาจดูเหมือนเล็กน้อยมากเมื่อเทียบกับงาดิบหนักเป็นตันๆ แต่ก็มีผลและจะสร้างความเปลี่ยนแปลงอย่างมาก เพราะเมื่อสุนัขจับกุมได้เป็นประจำสม่ำเสมอ คือการปิดเส้นทางลักลอบที่เหล่าอาชญากรใช้ในแต่ละวัน

 

     ดังที่รู้กันว่า การค้าสินค้าทำลายชีวิตสัตว์ป่าเป็นเบือนั้น เบื้องหลังเป็นแก๊งอาชญากรรมที่มีเส้นสายและเงิน

 

     นอกจากมีความสามารถพิเศษอย่างคนเราเทียบไม่ติดแล้ว สี่ขาแสนรู้ไม่รับส่วย “คุณติดสินบนสุนัขไม่ได้ ทันทีที่มันหาเจอ คุณไม่สามารถบอกให้มันพูดว่านี่ไม่ใช่งาช้าง หรือต่อให้นอแรดถูกบดเป็นผงแล้ว ก็ปฏิเสธไม่ได้อยู่ดี เพราะสิ่งที่สุนัขตรวจจับได้ คือกลิ่น”

 

 

     สุนัขสามารถแยกแยะได้ระหว่างงาช้างกับกระดูกวัว เพราะประสาทสัมผัสที่ไวมาก อาจมองได้ว่า สุนัขเป็นเทคโนโลยีอย่างหนึ่งที่เคนยากำลังนำมาประยุกต์ใช้ตรวจจับการขนค้าสินค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมาย

 

     แม้ว่าการฝึกและดูแลสุนัขตำรวจดมกลิ่นเฉพาะอย่างเหล่านี้ มีค่าใช้จ่ายสูงพอดู ตกตัวละประมาณ 6 พันดอลลาร์ (2.1 แสนบาท) แต่อาจกล่าวได้ว่ามันออกค่าใช้จ่ายกันเอง เพราะการจับกุมแต่ละครั้ง อาจหมายถึงค่าปรับสูงถึง 1 หมื่นดอลลาร์ (3.5 แสนบาท) นอกจากจำคุก

 

     นอกจากงาช้างและนอแรดแล้ว พวกมันยังเคยดมเจอและจับหนังอิมพาลา หรือละมั่งแอฟริกา ตัวลิ่น และเต่าอีกด้วย

 

 

 

 

     มูรูที กล่าวว่า พวกมันจึงไม่ใช่แค่สุนัข แต่เป็นกำลังหนึ่งในแผนใหญ่ปกป้องสัตว์ป่า และเคนยาไม่สามารถพัฒนาอย่างยั่งยืนได้หากไม่เห็นคุณค่าของการอนุรักษ์

 

     ปัจจุบัน เคนยามีสุนัข 6 ตัวปฏิบัติงานอยู่ในสนามบินนานาชาติจัมโม เคยยัตตา ในกรุงไนโรบี ทำงานเป็นกะเพื่อให้มั่นใจว่ากระเป๋าสัมภาระผู้โดยสารจะผ่านจมูกอัจฉริยะตัวใดตัวหนึ่งตลอด 24 ชม. นอกจากนี้ ยังมีการใช้สุนัขดมกลิ่นงาช้าง ที่ท่าเรือมอมบาซาของเคนยา และในประเทศเพื่อนบ้านแทนซาเนีย ซึ่งเป็นเส้นทางลอบขนค้าสัตว์ป่าสำคัญในแอฟริกาตะวันออก ขณะมีแผนจะขยายโครงการไปยังอูกันดา โมซัมบิก และเอธิโอเปีย

 

 

 

 

     เจ้าหน้าที่สนามบินกล่าวว่า เที่ยวบินที่มาจากสาธารณรัฐคองโก และโมซัมบิก กับบุคคลที่มุ่งหน้าไปยังเมืองกวางโจว ประเทศจีน จะได้รับความสนใจเป็นพิเศษ เพราะที่นี่คือศูนย์กลางการเดินทาง จึงไม่ได้หวังแค่จับกุมงาช้างจากช้างที่ถูกฆ่าตายไปแล้วในเคนยาเท่านั้น

 

     ช้างแอฟริกาถูกฆ่าเอางากว่า 3 หมื่นตัวในแต่ละปี เพื่อตอบสนองความพึงพอใจของลูกค้าในเอเชีย ภูมิภาคที่งาดิบจะขายได้ถึงกิโลกรัมละ 1,100 ดอลลาร์ (ประมาณ 3.85 หมื่นบาท) ในส่วนของเคนยา ยึดงาช้างไว้จำนวนมากและมีแผนจะเผาทำลายสต็อกที่มีอยู่ถึง 120 ตัน มากกว่าสต็อกงาช้างที่เคยถูกทำลายครั้งก่อนๆ ถึง 8 เท่า

 

     อัตราการล่าช้างในปัจจุบันหากไม่ลดลง หลายฝ่ายเกรงว่าสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมใหญ่สุดในโลก จะสูญหายไปจากโลกภายในไม่กี่ทศวรรษข้างหน้า