
โมเดิร์น ศรัทธา
09 ก.พ. 2559
ขมน้ำตาล หวานบอระเพ็ด : โมเดิร์น ศรัทธา : โดย...พัฒนเดช อาสาสรรพกิจ
“ซินเจีย ยู่อี่ ซินนี้ ฮวดไช้” วันนี้ตรงกับวันไหว้ในเทศกาลตรุษจีน เทศกาลที่คนเชื้อสายจีนทั่วโลกถือว่าเป็นเทศกาลที่ยิ่งใหญ่ที่สุด เป็นเทศกาลที่มีเงินหมุนเวียนสะพัดมากที่สุด เพราะนอกจากจะต้องใช้เงินจำนวนไม่น้อยเพื่อซื้อเครื่องเซ่นไหว้ต่างๆ แล้ว คนจีนที่ยึดมั่นในขนบธรรมเนียมประเพณีดั้งเดิม ยังต้องเจียดเงินส่วนหนึ่งเพื่อหาซื้อเสื้อผ้าใหม่ไว้สวมใส่ต้อนรับปีใหม่ และสำหรับออกเดินทางท่องเที่ยวพักผ่อนกันอีกหลายวันกว่าจะกลับมาทำงานกันอีกครั้งหนึ่ง
เทศกาลตรุษจีนในประเทศไทยครั้งอดีตย้อนหลังไปเพียงแค่ 30 ปี เงินทองที่สะพัดหมุนเวียนในเทศกาลนี้จะอยู่ในชุมชนที่ไม่กว้างมากนัก จึงถือว่าเป็นเทศกาลที่ส่งผลให้ผู้คนในแต่ละชุมชนร่าเริงจากรายได้ในช่วงนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเงินที่หมุนเวียนจากการซื้ออาหาร และของสดต่างๆ เพื่อนำมาปรุงเป็นอาหารสำหรับเซ่นไหว้
เป็ด, ไก่, หมู ที่นำมาเป็นของสดหลักสำหรับการไหว้เจ้าและบรรพบุรุษ ส่วนใหญ่จะเป็นสัตว์ที่เลี้ยงและฆ่าหรือเชือดขายกันเองภายในท้องถิ่น ท้องถิ่นใดที่มีการเลี้ยงสัตว์จำพวกเป็ดและไก่เตรียมการเอาไว้ล่วงหน้าเป็นจำนวนมาก เมื่อถึงเวลา “วันจ่าย” ในเทศกาลตรุษจีนก็จะนำเอาเป็ดและไก่เป็นๆ เข้าไปจำหน่ายในตลาดใหญ่ๆ ในพื้นที่ใกล้เคียงด้วย
แต่ปัจจุบันนี้เมื่อมีเกษตรกรผู้เลี้ยงเป็ดไก่รายย่อยน้อยลง ส่วนใหญ่หันไปเป็นเกษตรกรภายใต้ภาระผูกพันที่เรียกกันว่าเกษตรพันธสัญญา ประกอบกับความเข้มงวดจากทางราชการภายใต้ข้ออ้างเรื่องความสะอาดและโรคระบาด การนำไก่และเป็ดที่ยังมีชีวิตหรือเชือดสำเร็จแล้ว ไปจำหน่ายในตลาดขนาดใหญ่จึงหมดไป
ผู้ที่ต้องการซื้อเป็ดและไก่ไปเป็นเครื่องเซ่นไหว้ไม่มีทางเลือกอื่น นอกจากต้องเดินหน้าเข้าไปหาผู้ค้ารายใหญ่เช่นห้างแบบทันสมัยหรือโมเดิร์นเทรดทั้งหลาย แล้วเลือกซื้อเป็ดและไก่ที่วางจำหน่ายอยู่ โดยสามารถเลือกได้ว่าจะเอาแบบที่เชือดแล้วแช่เย็นมาในสภาพ “ของสด” หรือจะเอาแบบสำเร็จรูปซึ่งมีทั้งแบบต้มสุกและแบบปรุงสำเร็จเช่นแบบพะโล้ก็มีให้เลือก
ปัจจุบันนี้นอกจากจะสามารถไปเลือกซื้อจากห้างทั้งหลายได้แล้ว ยังสามารถสั่งทางอินเทอร์เน็ตและรอรับสินค้าอยู่ที่บ้านได้อีกด้วย ทางด้านตัวสินค้าเองก็เพิ่มชนิดที่ปรุงสำเร็จ แล้วบรรจุอยู่ในบรรจุภัณฑ์ด้วยระบบสุญญากาศ ซึ่งสามารถเก็บเอาไว้ได้นานมาให้เป็นทางเลือกอีกทางหนึ่ง
ความเร่งรีบและความจำเป็นในการประกอบอาชีพของผู้คนในปัจจุบัน ทำให้วิถีการดำรงชีวิตของผู้คนต้องปรับเปลี่ยนตามไปด้วย คนรุ่นใหม่จำนวนมากมีครัวและเครื่องใช้ในครัวขนาดไม่ใหญ่โตนักอยู่ในตัวบ้าน การที่จะปรุงเครื่องเซ่นไหว้ทั้งเป็ดและไก่ซึ่งต้องทำกันทั้งตัวตามความเชื่อจึงยุ่งยากมากขึ้น วิธีการซื้อมาแบบสำเร็จรูปหรือกึ่งสำเร็จรูปจึงได้รับความนิยมแพร่หลายอย่างรวดเร็ว
เงินที่จับจ่ายใช้สอยสำหรับซื้อเครื่องเซ่นไหว้ในเทศกาลตรุษจีนปัจจุบันนี้ จึงสะพัดแบบข้ามขั้นตอนเดินหน้าเข้าไปสู่ธุรกิจขนาดใหญ่โดยผ่านมือคนทั่วไปและชุมชนน้อยลง เพียงแค่เหตุผลของคำว่า “สะดวก และง่ายต่อการทำงาน” เท่านั้นเอง ความเชื่อและศรัทธาของคนในทุกวันนี้ จึงมีนัยสำคัญต่อการเติบโตของธุรกิจขนาดใหญ่ มากกว่าที่จะส่งผลด้านบวกต่อธุรกิจขนาดเล็กในชุมชนครับ
------------------------
(ขมน้ำตาล หวานบอระเพ็ด : โมเดิร์น ศรัทธา : โดย...พัฒนเดช อาสาสรรพกิจ)



