
หมา-เหมียว ไตวาย
31 ม.ค. 2559
พิชิตปัญหาสัตว์เลี้ยง : หมา-เหมียว ไตวาย : โดย ... รศ.นสพ.ปานเทพ รัตนากร
ปัญหาโรคไต ดูจะไม่เข้าใครออกใคร ไม่ว่าจะคนหรือสัตว์ ปัจจุบันสัตว์เลี้ยงที่ใกล้ชิดคนเรา ทั้งหมา และแมว ประสบปัญหาสุขภาพด้วยภาวะ “ไตวาย” มากขึ้น
อาจเป็นไปได้ว่าวิทยาการด้านสัตวแพทย์พัฒนามากขึ้น จนสามารถตรวจพบภาวะไตวาย อีกกรณี ซึ่งเป็นไปได้ว่าปริมาณไตวายในสัตว์ป่วยมากสูงขึ้นกว่าเดิม เนื่องจากมีผลกระทบมาจากคุณภาพอาหารที่พวกมันกินเข้าไป การปนเปื้อนในสภาวะแวดล้อมด้วยสารพิษบางชนิดทำให้มีผลมาถึงไตสัตว์เลี้ยง ฯลฯ หรือแม้แต่การเป็นไปเองตามวัย
ไตวายนั้นพบบ่อยในสัตว์เลี้ยงแก่ๆ และเป็นโรคน่ารำคาญ ที่ว่าน่ารำคาญเพราะมันเป็นแล้วไม่หายขาด จนกว่าสัตว์จะตาย หรือเจ้าของตายไปข้างใดข้างหนึ่ง
ภาวะไตวายในคนมีการรักษาหายอย่าง เช่น เปลี่ยนไตไปเลย แต่ต้องให้ยากดภูมิต้านทานตลอดเวลาเพื่อไม่ให้ร่างกายปฏิเสธไตใหม่ ซึ่งผลข้างเคียงคือติดเชื้อได้ง่าย ฯลฯ การฟอกไตซึ่งต้องทำอาทิตย์ละ 2-4 ครั้ง ทั้งสองวิธีมีการพัฒนามาใช้กับหมาแมวเช่นกัน แต่เป็นขั้นทดลองเบื้องต้น ยังไม่พัฒนาสู่การใช้งาน เนื่องจากซับซ้อนยุ่งยากกว่าในคน ราคาก็ยังแพงมหาศาล ฯลฯ
อาการนำที่ทำให้เจ้าของควรพาหมาแมวไปพบสัตวแพทย์เพื่อตรวจภาวะไตวาย ซึ่งควรรู้ไว้เป็นแนวทางมีดังนี้
- หมา แมว เชื่องช้าลงกว่าเดิม
- เบื่อ ไม่อยากอาหาร ไม่กินหรือปฏิเสธ หรือกินน้อยลงกว่าปกติ โดยเฉพาะของชอบๆ
- ส่วนใหญ่จะน้ำหนักตัวลดลง ผอมเห็นกระดูก
- หิวน้ำมากขึ้น (กินถี่) หรือกินน้ำปริมาณมากขึ้น
- ฉี่บ่อย มีปริมาณฉี่มากกว่าเดิม
- ฉี่สีจางลงกว่าเดิม
- อาเจียน ฯลฯ
การตรวจเพื่อยืนยันว่า หมา แมว มีไตวาย หรือไม่ก็ต้องให้คุณหมอดำเนินการ ซึ่งมักใช้วิธีอื่นประกอบนอกเหนือจากการตรวจร่างกายทั่วไป และซักประวัติ ได้แก่
ตรวจเลือด ; จะมีค่าที่พอช่วยบ่งบอกถึงการทำงานของไตว่าเป็นฉันใด คือ ค่ายูเรียในกระแสโลหิต ค่าของเสียที่ไตขับไม่ได้ในกระแสโลหิต ค่าโปรตีนในกระแสโลหิต และปริมาณเม็ดเลือดแดงอัดแน่น ฯลฯ
ตรวจฉี่ ; ตรวจค่าทั่วๆ ไปและมีค่าสำคัญคือ ความถ่วงจำเพาะของฉี่จะบอกได้ว่าไตสามารถกรองของเสียได้ดีแค่ไหน ฯลฯ
ตรวจด้วยเอกซเรย์ ; อันนี้จะบอกได้ว่ารูปร่างไตเป็นปกติไหม มีขนาดเท่าใด ? ฯลฯ
ฉะนั้น ถ้าคุณพบเห็นอาการข้างต้น ให้พาหมา แมว ไปพบคุณหมอประจำตัวเพื่อการตรวจละเอียดต่อไปจักได้เยียวยาภาวะไตวายได้ทันควันครับ!
---------------------------
(พิชิตปัญหาสัตว์เลี้ยง : หมา-เหมียว ไตวาย : โดย ... รศ.นสพ.ปานเทพ รัตนากร)



