เปิดโลกฟาร์มแซลมอนในนอร์เวย์ | คมชัดลึก

 

                      ปลาเป็นอาหารโปรตีนที่สำคัญของมนุษยชาติ ข้อมูลจากสหประชาชาติระบุว่าทุกวันนี้มนุษย์ 1 ใน 5 คน อาศัยปลาเป็นแหล่งอาหารสำคัญ และปลาก็เป็นอาหารยอดนิยมสำหรับผู้ที่ชื่นชอบรสชาติเฉพาะตัว โดยเฉพาะอย่างยิ่ง  ปลาแซลมอน ปลาที่ได้ชื่อว่าเป็นนักเดินทางที่ทรหดอดทนที่สุดในโลกชนิดหนึ่ง 

 

                      ในประเทศไทยแซลมอนเป็นอาหารชัั้นดีที่นิยมบริโภคกันมากในหลากหลายรูปแบบทั้งในเมนูซาชิมิ ในอาหารญี่ปุ่น จนถึงนำมาย่างทั้งตัวแบบชาวตะวันตก

 

                      เนื้อปลาสีส้ม มีไขมันแทรก และรสชาติของไขมันที่ทะลักล้นออกมาเมื่อฟันกัดลงไปทำให้แซลมอนเป็นปลาที่มีผู้ต้องการบริโภคมากมายในโลก 

 

                      แต่ความต้องการดังกล่าวทำให้เกิดการจับปลาแซลมอนจำนวนมากที่มีอยู่ในธรรมชาติ และทำให้จำนวนปลาที่ใช้ชีวิตอิสระนั้นลดลงอย่างมาก ดังนั้นประเทศที่เป็นแหล่งผลิตปลาชนิดนี้จึงต้องหันมาเปิดฟาร์มเลี้ยงแซลมอนกันแทน โดยอาศัยสภาพแวดล้อม “คล้าย” ธรรมชาติของแซลมอนมากที่สุด

 

                      ทั้งนี้แซลมอนเป็นปลา 2 น้ำ  นั่นคือตั้งแต่อยู่ในไข่แซลมอนจะมีถิ่นอาศัยอยู่ในน้ำจืดเช่นลำธารที่มีน้ำเย็นไหลรินลงมาตลอดเวลา จนโตขึ้นมาได้พอมีแรงก็จะว่ายตามน้ำลงมาตามลำธารเข้าสู่แม่น้ำและใช้ชีวิตในทะเลในช่วงที่เติบโตเข้าสู่วัยผู้ใหญ่

 

                      ถิ่นกำเนิดของแซลมอนอยู่ในเขตหนาวของโลก ไม่วาจะเป็นทางตอนเหนือหรือทางตอนใต้  เช่น สหรัฐอเมริกา ยุโรปตอนเหนือ และนิวซีแลนด์   ออสเตรเลีย ชิลี เป็นต้น

 

                      สำหรับนักกินแซลมอนแล้วจะคุ้นเคยกับคำว่าแซลมอน นอร์เวย์ ที่แสดงถึงว่าเป็นปลาแซลมอนที่นำเข้ามาจากประเทศนอร์เวย์ ซึ่งในประเทศนี้เป็นแหล่งส่งออกปลาแซลมอนชั้นดีไปยังทั่วโลก แถมยังมีความต้องการการบริโภคปลาแซลมอนจากนอร์เวย์เพิ่มขึ้นราว 13% ต่อปี (ตัวเลขสถิติจากสภาอาหารทะเลนอร์เวย์) 

 

                      ทุกวันนี้แซลมอนจากนอร์เวย์แทบจะไม่ได้มาจากธรรมชาติแล้ว เพราะมีการเลี้ยงปลาเนื้อดีชนิดนี้ในฟาร์ม ซึ่งต้องอาศัยทักษะและความเข้าใจของเกษตรกรค่อนข้างมาก เพราะอย่างที่บอก แซลมอนเป็นปลา 2 น้ำ ทำให้เกษตรกรมีขั้นตอนการเลี้ยงดูที่ซับซ้อนกว่าปลาน้ำจืดหรือปลาน้ำเค็ม 

 

 

 

 

                      เกษตรกรที่ฟาร์มเซอร์แมค ในเมืองแฮมเมอร์เฟสท์ นอร์เวย์ เพิ่งต้อนรับกลุ่มผู้สื่อข่าวที่เดินทางไปเยือนแหล่งเลี้ยงปลาแซลมอนในประเทศทางตอนเหนือของทวีปยุโรปแห่งนี้ พวกเขายืนยันว่าในปัจจุบันปลาแซลมอนต้องอาศัยการเลี้ยงในฟาร์มเป็นหลักเท่านั้น 

 

                      ที่นี่จะเพาะเลี้ยงแซลมอนสายพันธุ์แอตแลนติกตั้งแต่ยังอยู่ในไข่ โดยจะเพาะในน้ำจืด จนเมื่อตัวอ่อนกลายเป็นปลาขนาด 2-6 ออนซ์ ที่เรียกว่า สโมลท์ จึงจะย้ายลงไปในฟาร์มในทะเล ที่ทำเป็นกระชังลอยอยู่ในทะเลนอกชายฝั่ง ในฟาร์มแห่งนี้จะเลี้ยงปลาครั้งละราว 8 ล้านตัว 

 

                      ส่วนอาหารปลาที่ฟาร์มแห่งนี้ให้จะประกอบไปด้วยอาหารปลาสำเร็จรูป ผสมกับน้ำมันปลาและหรือน้ำมันพืช (น้ำมันพืชทำให้สารโอเมก้า-3 ในเนื้อปลาลดลง) ที่สำคัญกระชังปลาแห่งนี้จะมีกล้องใต้น้ำติดไว้เพื่อตรวจสอบสภาพการกินอาหารและสุขภาพปลา รวมทั้งสิ่งรบกวนอยู่ตลอด 24 ชั่วโมง

 

                      คนงานที่นี่เลี้ยงดูเอาใจใส่ปลาแซลมอนอย่างดี และใช้พื้นที่เลี้ยงแบบกึ่งอิสระ  โดยในตาข่ายขนาดใหญ่จะมีพื้นที่น้ำทะเล 97.5% ส่วนที่เหลืออีก 2.5% นั้นเป็นปลาแซลมอน ทำให้ปลาไม่เครียด และเนื้ออร่อย 

 

                      เมื่อปลามีขนาดได้ที่น้ำหนักราว 5-7 กิโลกรัมต่อตัว ก็ถึงเวลาจับส่งโรงงานแปรรูปปลา ที่อยู่ไม่ห่างจากกระชังมากนัก ที่โรงงานแห่งนี้สามารถจัดการกับปลาได้วันละ 5.5 หมื่นตัว หรือราว 170 ตันต่อวัน ขบวนการจะเริ่มต้นตั้งแต่การชำแหละ ผ่าท้อง และทำความสะอาด ก่อนที่จะตัดแต่งเป็นชิ้นหรือนำเข้าแช่ช่องเยือกแข็งเพื่อส่งขายในรูปปลาแช่แข็ง หรือส่วนที่จะขายเป็นปลาสดก็จะแยกไว้อีกส่วนหนึ่ง 

 

                      นอร์เวย์มีสัดส่วนการตลาดปลาแซลมอนสำหรับการบริโภคราว 1 ใน 3 ของขนาดตลาด  คิดเป็นปีละ 5 หมื่นตัน ขณะที่ตลาดการบริโภคปลาแซลมอนอยู่ที่ปีละ 1.7 แสนตัน โดยผู้ผลิตปลาแซลมอนรายใหญ่ได้แก่ แคนาดา นอร์เวย์ และชิลี 

 

                      สำหรับอนาคตนั้นผู้บริหารฟาร์มเซอร์แมค เชื่อว่าจะต้องย้ายฟาร์มปลาแซลมอนจากทะเลขึ้นไปยังบนฝั่ง โดยทำการเลี้ยงในระบบปิด ที่จะส่งผลดีต่อสิ่งแวดล้อมและมีต้นทุนการบริหารจัดการที่ต่ำกว่า การเลี้ยงในระบบปิดจะทำให้การควบคุมโรค และการปล่อยมลภาวะจากฟาร์มปลา ลดน้อยลง สอดคล้องกับทิศทางการรักษาสิ่งแวดล้อมของรัฐบาลในยุโรปที่เน้นหนักเรื่องการรักษาสิ่งแวดล้อมมากเป็นพิเศษ

 

                      ซึ่งเซอร์แมคก็ทำการทดลองการเลี้ยงแซลมอนในระบบปิดบนฟาร์มในพื้นดินแล้ว แต่ต้องเผชิญกับอุปสรรคเมื่อพายุอาร์ติกที่รุนแรงพังทำลายฟาร์มเลี้ยงปลาในกระชังบนบนกของฟาร์มไป ทำให้ผู้บริหารต้องเพิ่มเอาภัยจากพายุเข้าไปอยู่ในรายการสิ่งที่ต้องพิจารณาในการออกแบบฟาร์มด้วย

 

                      อย่างไรก็ดีปลาแซลมอนจะเลี้ยงหรือจะจับจากธรรมชาติก็ดูน่ากินสำหรับคนไทยอยู่แล้ว จริงไหมครับ

 

 

 

------------------------