สิ่งสูญเปล่าทางเศรษฐกิจ | คมชัดลึก

 

                      ย้อนเวลากลับไปเพียงแค่ประมาณ 10 ปีที่ผ่านมา พอเดือนธันวาคมย่างกรายมา ธุรกิจการจำหน่ายบัตรส่งความสุข หรือการ์ด ส.ค.ส. ก็จะเริ่มคึกคัก มีการออกแบบ ส.ค.ส. ให้มีรูปแบบต่างๆ กันออกไป ลวดลายหรือรูปภาพที่พิมพ์ลงก็จะขึ้นอยู่กับแนวคิดของผู้ออกแบบ บางฉบับก็รวมเอาไว้ทั้งเทศกาลคริสต์มาสของชาวคริสต์ และเทศกาลปีใหม่ของสากลไว้ในบัตรใบเดียวกัน มีการคิดประดิษฐ์คำอวยพรสำหรับตีพิมพ์ต่างลักษณะ 

 

                      สนนราคาก็ขึ้นอยู่กับความสวยงามหรือชนิดของวัสดุที่นำมาผลิต มีตั้งแต่ราคาใบละเพียงแค่สิบบาทไปจนถึงหลายร้อยบาท พอเริ่มต้นเดือนธันวาคมก็จะเริ่มมีการส่งบัตร ส.ค.ส. ทางไปรษณีย์ให้แก่ผู้ที่รู้จักรักนับถือกันและกัน นอกจาก ส.ค.ส.แล้วธุรกิจสิ่งพิมพ์ในช่วงเวลาส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ที่ทำเงินสะพัดอีกชนิดหนึ่ง ได้แก่ สมุดจดบันทึกหรือที่เรียกกันว่าไดอารี่ บริษัทห้างร้านขนาดใหญ่จะทำแจกให้แก่คู่ค้ากันปีละจำนวนมากๆ ส่วนคนที่ไม่ได้รับแจกสมุดบันทึกหรือไดอารี่ก็ต้องขวนขวายไปหาซื้อมาไว้ใช้งาน จึงมีราคาค่างวดแพงในหลักหลายร้อยบาทต่อเล่ม

 

                      เมื่อเทคโนโลยีของโทรศัพท์เคลื่อนที่พัฒนาขึ้นมาจนถึงระดับที่เรียกกันว่าสมาร์ทโฟน แม้จะยังมีการส่งบัตร ส.ค.ส. ให้กันบ้างแต่ก็ลดน้อยลงหลายร้อยเท่าตัว เพราะคนหันมานิยมส่งข้อความอวยพรปีใหม่ถึงกันผ่านเครื่องโทรศัพท์ แรกทีเดียวก็ใช้ระบบการส่งข้อความสั้นหรือ เอสเอ็มเอส ซึ่งต้องเสียค่าใช้จ่ายในทุกครั้งที่ส่ง ต่อมาจึงหันมาใช้แอพพลิเคชั่นต่างๆ ที่ไม่มีค่าบริการ เช่น ไลน์ เป็นต้น เพราะสะดวกที่สามารถส่งได้ทุกเวลาและส่งได้ทั้งตัวอักษร, ภาพ และ เสียง ส่วนสมุดบันทึกหรือไดอารี่ก็ถูกเครื่องโทรศัพท์สมัยใหม่เข้ามาทำงานแทนที่ด้วยเหมือนกัน

 

                      แต่สิ่งพิมพ์ที่ปัจจุบันนี้ยังนิยมแจกจ่ายกันในช่วงเทศกาลปีใหม่ และแม้จะมีจำนวนการแจกจ่ายลดลงไปบ้าง แต่ก็ยังไม่ถึงขั้นที่ลดฮวบฮาบเช่น ส.ค.ส. และสมุดบันทึกไดอารี่ ได้แก่ ปฏิทิน ทั้งชนิดตั้งโต๊ะ และแบบแขวนผนัง

 

                      ปฏิทินทั้งแบบตั้งโต๊ะและแขวนผนังที่บริษัทห้างร้านขนาดใหญ่ทำแจกกันนั้น ราคาค่าผลิตต่อชิ้นอยู่ที่ระดับหลายร้อยบาททั้งสิ้น ยิ่งใช้นางแบบที่มีชื่อเสียงโด่งดังก็จะยิ่งมีต้นทุนการผลิตแพงขึ้นเรื่อยๆ และแม้จะมีงานวิจัยออกมาว่าปฏิทินทั้งแบบตั้งโต๊ะและแขวนผนังที่แจกจ่ายกันไปในแต่ละปี จะถูกนำไปใช้งานจริงเพียงแค่ไม่ถึงครึ่งหนึ่งของจำนวนที่พิมพ์ออกมาแจกจ่ายกัน

 

                      แต่บริษัทห้างร้านและผู้ประกอบการธุรกิจจำนวนมาก ก็ยังมีนโยบายที่จะแจกปฏิทินในช่วงเทศกาลปีใหม่ต่อไปอีก เพราะเห็นว่าเป็นการโฆษณาตอกย้ำสินค้าและบริการ ที่ลงทุนน้อยแต่ได้ผลในระยะยาว เนื่องจากหากปฏิทินของตนเองถูกนำไปแขวนติดผนังหรือตั้งบนโต๊ะของคู่ค้าและผู้บริโภคแล้ว ทุกๆ วันก็จะมีสายตาอย่างน้อยหนึ่งคู่มองไปที่สัญลักษณ์, ชื่อองค์กรหรือห้างร้าน, สถานที่และหมายเลขโทรศัพท์สำหรับติดต่อ

 

                      ปฏิทินบางชุดก็มีแบบและชนิดของสินค้า หรือถึงขั้นประกาศสรรพคุณโฆษณาสินค้าพิมพ์แปะติดเอาไว้ด้วย ปฏิทินจึงยังคงเป็นสิ่งพิมพ์ที่แม้จะมีต้นทุนการผลิตต่อชิ้นสูง และมีโอกาสที่จะถูกผู้รับมองข้ามความสำคัญไม่นำไปใช้งานตามวัตถุประสงค์ เท่ากับว่าเป็นสิ่งที่ลงทุนไปแล้วสูญเปล่าทางเศรษฐกิจ แต่ผู้ประกอบการก็ยังตัดใจเลิกแจกปฏิทินไม่ได้ และเชื่อว่าจะยังคงมีการผลิตปฏิทินออกมาแจกกันไปอีกนาน ขึ้นอยู่กับว่าใครจะทำปฏิทินให้โดนใจผู้รับจนเห็นประโยชน์ และนำไปใช้งานมากกว่ากันเท่านั้นเองครับ

 

 

 

----------------------