สถานการณ์ความมั่นคงยุโรปอเมริกาและแอฟริกาปี2559 | คมชัดลึก

           เป็นปีที่สิบเอ็ดติดต่อกันแล้ว ที่ช่วงปลายปีต่อต้นปีจะมีการนำเสนอบทความสี่ตอน วิเคราะห์คาดการณ์แนวโน้มของโลก แบ่งออกเป็นภูมิภาคอาเซียน เอเชีย ตะวันออกกลาง และยุโรป โดยบทความชิ้นนี้จะเป็นตอนสุดท้าย โดยประเมินสถานการณ์ด้านความมั่นคงของภูมิภาคยุโรป อเมริกา และแอฟริกาในปี 2559

           ยุโรปในปีนี้ตึงเครียดมากที่สุด ไหนจะเศรษฐกิจไม่ฟื้นตัว ปัญหาผู้อพยพที่ทำให้เกิดความวุ่นวายขัดแย้งทั้งภายในประเทศและระหว่างชาติยุโรปด้วยกันเอง พวกผู้ก่อการร้ายหลายสายพันธุ์จ้องทำลาย และความขัดแย้งกับรัสเซียถึงขีดสุด ขณะที่สหรัฐนั้นคึกคักมาก เพราะการแข่งขันเลือกตั้งประธานาธิบดีคนใหม่ของสหรัฐมีขึ้นทั้งปี น่าจะเป็นคิวของชัยชนะจากฝั่งรีพับลิกัน รัสเซียจะขยายบทบาทมากขึ้นครอบงำประเทศในอาณัติอย่างเต็มตัวและพร้อมที่จะชนในทุกสงครามตัวแทน ส่วนแอฟริกาแทบจะแบ่งออกไปเลยว่า ฝั่งตะวันออกนั้นเจริญรุดหน้ามากกว่าฝั่งอื่นที่สงครามไม่ยอมยุตินัก

           สหภาพยุโรปกำลังอยู่ในสภาวะเปราะบางด้านความมั่นคงมากที่สุดนับตั้งแต่ยุค 70 ทีเดียว กระแสความหวาดกลัวจากการก่อการร้ายที่ปารีสจะไม่จางไปง่ายๆ และจะดึงยุโรปให้เครียดกับการหวาดระแวงคนกลุ่มน้อยในประเทศ กระแสขวาจัดจะแรงขึ้นจนรัฐบาลหลายชาติต้องนำมาใช้ในประเทศ ยุโรปที่ไม่เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันนี้ยากจะฟื้นตัวทางเศรษฐกิจได้ ขณะเดียวกันก็จะมีปัญหากับรัสเซียด้วย การซ้อมรบจะเพิ่มมากขึ้น เช่นเดียวกับการตอบโต้ด้านเศรษฐกิจต่อกัน

           รัสเซียจะขยายพันธมิตรแข่งขันกับยุโรปมากขึ้น เขตศุลกากรยูเรเซียจะเติบโตขึ้นทั้งในยุโรปตะวันออกและเอเชียกลาง แต่ไม่พร้อมที่จะก่อสงครามโดยตรงกับชาติใด ยูเครนนั้นแตกออกเป็นสองส่วนโดยพฤตินัยแล้ว และจะมีการหยุดยิงสลับกับการละเมิดหยุดยิงเรื่อยไป เพราะนาโตก็ไม่กล้าเข้าต่อกรอย่างเต็มตัวเช่นกัน รัฐบาลมอสโกจะเพิ่มการเกาะเกี่ยวกับเอเชียแปซิฟิกมากขึ้นด้วย การขยายฐานทัพในอาร์กติกก็จะเป็นรูปเป็นร่าง

           อเมริกาในปีเลือกตั้งจะคึกคักมากในแง่ของความสนใจในปัญหาภายในของตนเอง ส่วนปัญหาระหว่างประเทศจะรักษาสถานะเดิม ปีนี้กองทัพสหรัฐ ที่กำลังปรับตัวและทยอยปรับลดงบประมาณลงคงไม่อยากปฏิบัติการใหญ่ๆ ถ้าไม่จำเป็น ปัญหายากๆ จึงน่าที่จะชะลอการแก้ไขปัญหาที่เด็ดขาดออกไปด้วยการเจรจาและเจรจา อย่างไรก็ตามโอบามาอาจจะทิ้งมรดกบางอย่างให้โลกจดจำก็เป็นได้

           ขณะที่แอฟริกากำลังเป็นสวรรค์ของนักลงทุนโพ้นทะเลในประเทศที่กำลังพัฒนาได้ดีทางฝั่งตะวันออกเช่น เคนยา แทนซาเนีย หรืออูกันดา แต่ในพื้นที่อื่นยังคงมีปัญหาความมั่นคงอย่างต่อเนื่อง กลุ่มก่อการร้ายขนาดใหญ่ อย่าง โบโกฮาราม และอัล ชาบับ ยังเป็นภัยคุกคามที่สำคัญอยู่ ภัยคุกคามร่วมของโลกที่เกิดจากธรรมชาติมากขึ้น การช่วยเหลือบรรเทาทุกข์ภัยพิบัติระหว่างกันนั้นจะยังคงเป็นสิ่งที่เชื่อมประสานโลกที่เต็มไปด้วยความวุ่นวายนี้