สถานการณ์ความมั่นคงเอเชียปี2559 | คมชัดลึก

           เป็นปีที่สิบเอ็ดติดต่อกันแล้วที่ช่วงปลายปีต่อต้นปี จะมีการนำเสนอบทความสี่ตอน วิเคราะห์คาดการณ์แนวโน้มของโลกในปีหน้า แบ่งออกเป็นภูมิภาคอาเซียน เอเชีย ตะวันออกกลาง และยุโรป  โดยบทความชิ้นนี้จะเป็นตอนที่สองโดยประเมินสถานการณ์ด้านความมั่นคงของเอเชียในปี 2559

           การปรับตัวเพื่อทะยานขึ้นสู่สถานะที่สูงส่งกว่าเดิมบนความชะลอตัวของจีนกับการขยายอิทธิพลของอินเดียให้สมค่ากับความเป็นยักษ์ตื่นนั้นเป็นภาพสรุปของภูมิภาคอินโด-แปซิฟิกในปี 2559  การดิ้นรนของญี่ปุ่นในการสร้างสมดุลต่อรองใหม่ในภูมิภาคก็เป็นภาพต่อขยายที่มีผลต่อพลวัติของภูมิภาค  การปรากฏกายของรัสเซียและเกมที่แรงขึ้นของอเมริกาก็มีส่วนที่ทำให้ภูมิภาคนี้ร้อนฉ่า  ขณะที่การคาดเดาไม่ได้ของคิม จองอึนก็อาจนำมาซึ่งความตึงเครียดเป็นปกติ

           สี่ จิ้นผิงกลายเป็นผู้นำรัฐบาลปักกิ่งที่ทรงอิทธิพลมากที่สุดนับตั้งแต่ยุคเติ้ง เสี่ยวผิงเป็นต้นมา เพราะเขากล้าที่จะใช้อิทธิพลเพื่อผลักดันการเปลี่ยนแปลงที่ตนต้องการ  จีนมีทุกอย่างเพียงพอแล้ว แม้ว่าเศรษฐกิจจะไม่แรงเท่าสมัยก่อนก็จะไม่กระทบต่อจีนเท่าใดนัก  ทุกวันนี้มีแต่ความฝันเท่านั้นที่จีนยังไม่บรรลุ  เราจึงได้เห็นการพยายามขยายอิทธิพลล่าฝันจนกระทบกับชาติอื่น  ๆมากขึ้น  เช่น ทะเลจีนใต้นั้นจีนจะไม่ยอมหยุดยั้งและอาจกระทบต่อชาติอื่น เช่นอาจจะเป็นอินโดนีเซียเพิ่มขึ้นในปีนี้  ปัญหาช่องแคบไต้หวันน่าจะแรงขึ้นอีก เพราะรัฐบาลใหม่ไทเปไม่ชอบกันอย่างแรงกับปักกิ่ง  ความรุนแรงในซินเจียงก็น่าจะหนักขึ้น เพราะจีนไม่เปลี่ยนแนวทางกำปั้นเหล็ก ขณะที่เส้นทางสายไหมทั้งทางบกและทะเลของจีนจะเริ่มถูกทดสอบในปีนี้   

           ในปีที่ผ่านมารัฐบาลญี่ปุ่นแสวงประโยชน์จากความขัดแย้งในทะเลจีนตะวันออกไปในทางสร้างกรอบความมั่นคงใหม่ของตนอย่างได้ผล ปีนี้ชินโซ อาเบะจะสุขุมมากขึ้น เปิดหมากการทูตล้อมจีนได้ไม่เลว  กองกำลังป้องกันของเองของพวกเขาแข็งแกร่งและขยายบทบาทได้โดยเสียงต่อต้านจากฝ่ายรักสันติในญี่ปุ่นไม่ดังมากเกินไป  ด้วยปัญหาด้านเศรษฐกิจ ทำให้ญี่ปุ่นกับจีนและเกาหลีใต้พยายามฟื้นฟูความสัมพันธ์ขึ้นในระดับหนึ่ง 

           ปัญหาคาบสมุทรเกาหลีอันเกิดจากความไม่แน่นอนของคิม จองอึนจะยังคงมีต่อไป  ถ้าเขาไม่พลาดท่าถูกสังหารไปเสียก่อน เราจะได้เห็นการเล่นเกมข่มขู่ของเขาแบบแปลก ๆ อีก แต่ขณะเดียวกันเขาก็มีกึ๋นเพียงพอและปรับสถานการณ์เป็น  การเจรจาหกฝ่ายอาจจะยังไม่เกิด แต่สงครามใหญ่ก็เช่นกัน 

           อาศัยโอกาสเรื่องการแข่งขันกับสหรัฐ ฯ  และการต่อต้านก่อการร้าย รัสเซียจะเข้ามามีอิทธิพลมากขึ้นในเอเชียแปซิฟิก โดยเฉพาะกับมิตรเก่าเช่นเวียดนาม  สหรัฐ ฯ ยังเป็นตัวเล่นที่ทรงอิทธิพลที่สุดในเอเชีย แม้ว่าความสนใจของรัฐบาลวอชิงตันอาจลดลงไปหน่อย ด้วยให้ความสำคัญกับการเมืองภายในมากกว่าในปีเลือกตั้งประธานาธิบดี  เกมของทีพีพีและเสรีเดินเรือทะเลจีนใต้จะเป็นหนามยอกจีนต่อไป

           รัฐบาลอินเดียของนเรนทรา โมดี ขยายอิทธิพลนอกภูมิภาคมากขึ้น เริ่มเห็นผลของการเกาะเกี่ยวความร่วมมือกับทุกภูมิภาค ไม่ต่างจากจีนซึ่งเป็น “รอยเท้าช้าง”ที่อินเดียกำลังวัด  เราจะเห็นทหารอินเดียและอาวุธอินเดียมากขึ้นในเอเชียแปซิฟิก  อินเดียจะเพิ่มการแสวงหาความร่วมมือด้านต่อต้านการก่อการร้ายกับอาเซียนและศัตรูระยะยาวคือปากีสถานด้วย  บังกลาเทศที่เป็นแหล่งบ่มเพาะผู้มีแนวคิดหัวรุนแรงกลายเป็นประเทศที่น่าเป็นห่วงที่สุดในปี 2559