'คนนอก'VS'คนที่ไม่เป็น ส.ส.' | คมชัดลึก

            ขณะที่หลายฝ่ายกำลังโจมตีคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) เรื่องเปิดทางให้ “คนนอก” มาเป็นนายกฯ มองอีกด้านต้องบอกว่า ตอนนี้ กรธ.กำลังแก้โจทย์เพื่อไม่ให้ถูกโจมตีเรื่องนี้อยู่

            “พรรคการเมืองทุกพรรคจะต้องส่งรายชื่อผู้ที่พรรคจะสนับสนุนให้เป็นนายกฯ พรรคละ 1-5 คน โดยจะเป็นหรือไม่เป็น (ผู้สมัคร) ส.ส.ก็ได้ และให้สภาผู้แทนฯ เลือกนายกฯ จากบัญชีรายชื่อนี้เท่านั้น โดยที่แต่ละพรรคอาจจะส่งรายชื่อผู้ที่จะสนับสนุนให้เป็นนายกฯ ซ้ำกันได้” นี่คือสูตรที่มานายกฯ ล่าสุดที่ กรธ.ที่นำโดย “มีชัย ฤชุพันธุ์” กำหนดออกมา

            ถึงแม้ กรธ.จะบอกว่าสูตรนี้ยังไม่เป็นข้อสรุป แต่ต้องบอกว่า “ไม่ใช่ก็ใกล้เคียง” เพราะอะไร เพราะว่าสูตรนี้จะมาสามารถตอบโจทย์ใหญ่ของ คสช.ได้

            นั่นคือ หากต้องมีการทำบัญชีรายชื่อนายกฯ ให้ประชาชนเห็นก่อนเลือกตั้งก็จะทำให้ข้อครหาที่บอกว่า “คนนอก” มาเป็นนายกฯ พูดไม่ได้เต็มปากเต็มคำ จะเรียกได้ก็เพียงแค่ “คนที่ไม่ได้เป็น ส.ส.” แต่อย่างน้อยอย่างที่ “มีชัย” พยายามบอกคือ ประชาชนได้เห็นหน้าตาคนที่จะมาเป็น “แคนดิเดตนายกฯ” ตั้งแต่ต้น ไม่สามารถจะไปเอา “ไอ้โม่ง” ที่ไหนมาสวมได้

            มีชัยบอกว่า การให้พรรคการเมืองส่งบัญชีรายชื่อผู้ที่จะสนับสนุนให้เป็นนายกฯ ได้ด้วย จะยิ่งทำให้การเลือกตั้งของประชาชนมีความหมายมากขึ้น เพราะการกากบาทครั้งเดียวในบัตรเลือกตั้งใบเดียว จะหมายถึงทั้งการเลือก ส.ส.เขต เลือกพรรคการเมือง และเลือกคนที่จะมาเป็นนายกฯ ด้วย

            สิ่งที่นักวิเคราะห์การเมืองมองเห็นตรงกันคือ จากสูตรนี้น่าจะทำให้พรรคการเมืองขนาดกลางและขนาดเล็กเสนอรายชื่อนายกฯ คนเดียวกัน และเมื่อไปคิดรวมกับ “สูตรเลือกตั้ง” แบบ “จัดสรรปันส่วนผสม” ที่คิดออกมาก่อนหน้านี้ก็ยิ่งทำให้ข้อวิเคราะห์นี้มีน้ำหนักมากขึ้น เพราะสูตรเลือกตั้งแบบนี้จะสามารถดึงจำนวน ส.ส.จากพรรคใหญ่ทั้ง 2 พรรค คือ เพื่อไทย และประชาธิปัตย์ มาให้พรรคขนาดกลางได้มากขึ้น

            พรรคขนาดกลางมีขนาดใหญ่ขึ้น มีอำนาจต่อรองมากขึ้น คนที่เป็นนายกฯ อาจจะไม่ใช่คนที่อยู่ในบัญชีรายชื่อที่ “พรรคใหญ่” เสนอก็ได้ ดังที่ “มีชัย” เองก็พูด

            โจทย์ใหญ่ของ คสช.มีอะไรบ้าง? 1.ต้องแก้ปัญหาเสียงข้างมากแบบเบ็ดเสร็จเด็ดขาด หรือที่บางคนเรียกว่า “เผด็จการรัฐสภา” ได้ 2.ต้องรัฐบาลผสมผสาน (บางครั้งอาจเรียกรัฐบาลปรองดองแห่งชาติ) ไม่ใช่รัฐบาลพรรคเดียว 3.ต้องเปิดทางให้ “คนที่ไม่ได้เป็น ส.ส.” เป็นนายกฯได้ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดวิกฤติการเมืองเหมือนครั้งที่ผ่านมา (ความเห็นอีกด้านมองว่าเพื่อสืบทอดอำนาจ) และ 4.กลไกควบคุม “การปฏิรูป” และไม่ให้การเมืองเกิดทางตัน ดังเช่น คปป.ในร่างรัฐธรรมนูญฉบับที่แล้ว ซึ่ง “มีชัย” บอกแล้วว่าจำเป็นต้องมี แต่จะชื่ออะไร หน้าตายังไง ยังไม่รู้

            “ที่มา ส.ว.” เป็นประเด็นต่อไป ดูจากสิ่งที่ “มีชัย” พูดไว้เมื่อสัปดาห์ที่แล้วว่า “ไม่ต้องการให้วุฒิสภาตกอยู่ใต้อาณัติของพรรคการเมือง” และอาจจะตัดอำนาจวุฒิสภาในการถอดถอนบุคคลออกจากตำแหน่ง งานนี้ก็บอกได้เลยว่า แนวโน้มที่มาของวุฒิสภาตามร่างรัฐธรรมนูญของ กรธ.คงจะมาจาก “การสรรหาทั้งหมด”!!