ศูนย์ราชการฯของประชาชน? | คมชัดลึก

 

                      กว่า 7 ปีแล้ว ที่ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 หรือที่รู้จักกันในนาม ศูนย์ราชการฯ แจ้งวัฒนะ ได้ก่อตั้งขึ้นบนที่ดินราชพัสดุ ภายใต้การกำกับดูแลของบริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด (ธพส.) รัฐวิสาหกิจสังกัดกรมธนารักษ์ กระทรวงการคลัง

 

                      บริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด รับหน้าที่เป็นหน่วยงานกลางในการบริหารจัดการอาคารแก่หน่วยงานราชการ ในฐานะผู้ให้เช่า ที่ต้องดูแลพื้นที่ในศูนย์ราชการฯ แจ้งวัฒนะ ทุกตารางเมตร บริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด จึงสามารถเปิดให้เช่าตั้งแต่ห้องประชุม ลานอเนกประสงค์ ไม่เว้นแม้กระทั่งลานจอดรถนั่นเอง

 

                      ศูนย์ราชการฯ แจ้งวัฒนะ มีทั้งหมด 3 อาคารใหญ่ ได้แก่ อาคารสำนักงานศาลปกครอง อาคารราชบุรีดิเรกฤทธิ์ (อาคารเอ) และอาคารรัฐประศาสนภักดี (อาคารบี) นอกจากนี้ยังมีศูนย์ประชุมวายุภักษ์ และโรงแรมเซ็นทราศูนย์ราชการและคอนเวนชันเซ็นเตอร์ ที่ส่วนใหญ่เปิดให้ส่วนราชการ ภาครัฐ ภาคเอกชน องค์กรอิสระ หรือสถาบันต่างๆ เช่าพื้นที่จัดประชุม ทำกิจกรรม ซึ่งถือเป็นรายได้เสริมที่ทำกำไรเป็นกอบเป็นกำของ ธสพ.เลยก็ว่าได้

 

                      ถือได้ว่า ศูนย์ราชการฯ แจ้งวัฒนะ เป็นอาคารสำนักงานที่มีขนาดใหญที่สุดในประเทศ เป็นแหล่งรวมข้าราชการ จากกระทรวง ทบวง กรมต่างๆ ไว้ด้วยกัน เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ประชาชนในการติดต่อราชการ

 

                      ทว่าการรวมตัวของข้าราชการน้อยใหญ่ จนไปถึงแม่บ้าน รปภ. นับหมื่นชีวิต ที่ต้องทำงานภายในศูนย์ราชการ ซึ่งบริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด ได้โฆษณาประชาสัมพันธ์ว่าในแต่ละวันจะมีคนเข้าออกไม่ต่ำกว่า 2 หมื่นคน!!

 

                      เมื่อได้ยินเช่นนี้ พ่อค้าแม่ค้าจากทั่วทุกสารทิศ ต่างพากันสนใจจับจองพื้นที่ค้าขายในศูนย์ราชการฯ แจ้งวัฒนะ ตั้งแต่ยังไม่เปิดทำการ

 

                      พ่อค้าร้านน้ำรายหนึ่งเล่าให้ฟังว่า บริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด ใช้วิธีการประมูลร้านค้า โดยจะแข่งกันเสนอราคาต่อตารางเมตร ซึ่งขณะนั้นพ่อค้าแม่ค้าต่างพากันประมูลสู้ราคากัน พ่อค้าแม่ค้าบางรายประมูลราคาต่อตารางเมตรสูงถึง 1,600 บาทก็มี ถือว่าการแข่งขันเพื่อให้ได้ร้านค้าในศูนย์ราชการฯ นั้นสูงมาก

 

                      “ผมเข้ามาค้าขายตั้งแต่ปี 2551 เข้ามาขายตั้งแต่อาคารยังทาสีไม่เสร็จ ต้องลงทุนเป็นแสน เพื่อจัดร้านตามแบบที่บริษัทกำหนดไว้ แต่เมื่อเปิดขายจริง ไม่ได้ตามเป้าที่วางไว้ ขายของได้น้อยกว่าที่คิด เพราะคนเข้าออกต่อวันไม่ถึงหมื่นคน ซึ่งไม่เป็นไปตามที่เขาโฆษณาไว้ กลายเป็นว่าผมต้องรับภาระจ่ายค่าเช่าที่สูงมาก” พ่อค้าร้านน้ำกล่าว

 

                      พ่อค้าร้านน้ำบอกว่า แจ้งไปยังบริษัทขอให้ลดค่าเช่าให้แต่เขาบอกว่าเขาเป็นรัฐวิสาหกิจ ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงสัญญาได้ จนในที่สุดต้องไปร้องเรียนหลายหน่วยงาน ทั้งสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) และสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน (สตง.) เพื่อขอความเป็นธรรม และสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน ก็วินิจฉัยและช่วยเจรจากับบริษัทให้ลดค่าเช่าเหลือเพียง 550 บาทต่อตารางเมตร ในที่สุด

 

                      ดูเหมือนว่าปัญหาจะจบลงได้ แต่ทว่า 3 ปีให้หลัง ศูนย์ราชการฯ แจ้งวัฒนะ ก็เกิดปัญหาใหม่ขึ้นมา หลังมี "ใบปลิว" ปริศนาติดทั่วอาคาร เนื่องจากห้องน้ำสกปรก มีกลิ่นเหม็น น้ำไม่ไหล ทิชชูไม่มี ลิฟต์ก็ผลัดกันเสีย สาธารณูปโภคภายในอาคารเสื่อมโทรมขาดการเหลียวแลจากบริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด ไม่สมกับราคาค่าเช่าหลายล้านบาทต่อปีที่หน่วยงานราชการต้องจ่ายให้

 

                      ข้าราชการรายหนึ่งเล่าย้อนอดีตให้เราฟังว่า เมื่อปลายปี 2554 เกิดการไม่พอใจบริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด ที่ไม่ได้มาดูแลข้าราชการ หรือผู้ที่เช่าอาคารเลย คนที่จะมาติดต่อราชการก็ได้รับความลำบาก ทั้งเรื่องการเดินทาง เรื่องความสกปรกของห้องน้ำที่สุดจะทน ทั้งที่ที่นี่คือศูนย์ราชการ ที่ควรต้องบริการประชาชนโดยทั่วไป

 

                      ทว่าปัญหาเก่าผ่านไป ปัญหาใหม่ก็ผุดขึ้น หลังมีประชาชนร้องเรียนผ่านสายด่วน 1569 ว่าราคาอาหารแพงหูฉี่ ไม่สมกับเป็นศูนย์ราชการของประชาชน เดือดร้อนถึงรองอธิบดีกรมการค้าภายในต้องเดินสายเข้าเจรจา ขอความร่วมมือให้ปรับลดราคาอาหารจานด่วน 10 เมนูให้เหลือจานละ 25-35 บาท

 

                      เมื่อตรวจสอบเรื่องร้องเรียน นับตั้งแต่ศูนย์ราชการฯ แจ้งวัฒนะ เปิดทำการอย่างเป็นทางการ ภายใต้การดูแลรับผิดชอบของบริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด ก็พบหลายปัญหาที่ถูกร้องเรียนผ่านสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน ไม่ว่าจะเป็นปัญหาเรื่องที่จอดรถไม่เพียงพอต่อข้าราชการ ปัญหาอาคารชำรุด ปัญหาสาธารณูปโภคต่างๆ ปัญหาร้านค้าที่เกิดขึ้นซ้ำซ้อน เป็นต้น

 

                      ล่าสุด เกิดปัญหาจากการเปิดเช่าพื้นที่ของบริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด ที่ปล่อยให้ดำเนินการจัดกิจกรรมหาประโยชน์บริเวณลานอเนกประสงค์ของอาคารที่บ่อยเกินไป และปล่อยให้มีการจัดงานไม่ตรงตามวัตถุประสงค์ พ่อค้าแม่ค้าภายนอกสวมสิทธิ์หน่วยงานราชการเข้ามาหาผลประโยชน์ในพื้นที่ ส่งผลทำให้ผู้ค้าได้รับผลกระทบ หลายร้านขาดทุน ใกล้ปิดกิจการ

 

                      แม่ค้าร้านเสื้อผ้าเล่าว่า กลุ่มพ่อค้าแม่ค้าไม่ต้องการที่จะคัดค้านการจัดงาน แต่ขอให้เจ้าของพื้นที่ปรับลดเพื่อความเหมาะสม และเป็นไปตามวัตถุประสงค์ เพราะเท่าที่ผ่านมาแทนที่จะเป็นงานแสดงสินค้า หรือกิจกรรมประชาสัมพันธ์ของหน่วยงานราชการ แต่กลับปล่อยให้มีการขายสินค้าเชิงพาณิชย์ พ่อค้าแม่ค้ารายเดิมๆ เข้ามาขายสินค้ามากกว่า

 

                      “ทุกวันนี้ร้านค้าภายในอาคารเหมือนป่าช้า แทบจะไม่มีใครเดินซื้อ แม่ค้าบางร้านแทบจะปิดกิจการแล้ว ยิ่งขายยิ่งขาดทุน ค่าเช่าก็ต้องจ่ายทุกเดือน อย่าลืมว่าที่นี่คือศูนย์ราชการ เปิดขายตามเวลาราชการ เสาร์-อาทิตย์ก็ไม่ได้ขาย เพราะไม่มีคนเดิน ไม่เหมือนห้างสรรพสินค้าที่จะเปิดจนดึกดื่น แต่ทางผู้บริหารของบริษัทยังปล่อยให้ร้านค้าภายนอกมาเปิดขายเกือบทั้งเดือนอีก การกระทำเช่นนี้เป็นการกระทำที่ไร้จรรยาบรรณและไม่เป็นธรรมแก่กลุ่มผู้ประกอบการจึงขอให้ยุติการกระทำดังกล่าว” แม่ค้ารายนี้กล่าว

 

                      ด้านบริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด ได้ทำหนังสือชี้แจง ยืนยันว่า ธพส.ในฐานะรัฐวิสาหกิจภายใต้กำกับกรมธนารักษ์ มีความจำเป็นต้องจัดหารายได้ แต่ก็คำนึงถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้นต่อผู้ค้ารายเดิมด้วยการลดจำนวนการจัดงานจำหน่ายสินค้าประเภทที่ซ้ำซ้อน หลีกเลี่ยงการจัดการจำหน่ายสินค้าช่วงต้นเดือนและปลายเดือน สนับสนุนให้ผู้ประกอบการร่วมกิจกรรมส่งเสริมการขายในพื้นที่ลานอเนกประสงค์และพื้นที่อื่นๆ

 

                      “ที่ผ่านมาบริษัทพยายามช่วยเหลือผู้ประกอบการ เช่น ปรับลดค่าเช่า ค่าบริการส่วนกลาง อนุโลมให้มีการวางจำหน่ายสินค้าในพื้นที่หน้าร้าน โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายเพิ่ม และยืดหยุ่นในเรื่องระยะเวลาการชำระค่าเช่า ค่าบริการมาโดยตลอด” หนังสือชี้แจงระบุ

 

                      ขณะที่ "รักษเกชา แฉ่ฉาย" เลขาธิการสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน ระบุว่า ทางผู้ประกอบการร้านค้า และตัวแทนบริษัทได้ติดต่อขอเข้าชี้แจงข้อมูลเพิ่มเติม ยืนยันว่าผู้ตรวจการต้องพิจารณาอย่างรอบคอบเพื่อหาทางออกให้ทุกฝ่าย และพร้อมให้ความเป็นธรรมแก่ทั้งสองฝ่ายด้วย

 

                      เมื่อเราลงพื้นที่สำรวจบรรยากาศร้านค้าบริเวณชั้น 1 ภายในอาคารบี ศูนย์ราชการฯ แจ้งวัฒนะ เป็นไปด้วยความเงียบเหงา ร้านค้าประจำหลายร้านถูกปิดตัวลง ในโซน “ตลาดร้อยร้าน” ที่เคยคึกคักตลอดทั้งวัน กลับเหลือร้านเพียงไม่กี่ร้าน พื้นที่ที่เคยเป็นร้านขายอาหารถูกปิดคลุมด้วยผ้าใบสีขาว พร้อมป้ายติดให้รู้ว่า “พื้นที่นี้่กำลังปรับปรุง”

 

                      เมื่อสอบถามพ่อค้าแม่ค้าก็ได้คำตอบว่า ทางบริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด ได้ขอคืนพื้นที่จากผู้เช่ารายเดือน โดยอ้างว่าจะนำไปปรับปรุงเป็นสถานเลี้ยงเด็ก หรือเนิร์สเซอรี่ ของข้าราชการในหน่วยงานภายในศูนย์ราชการ ซึ่งก็ไม่รู้ว่าจะดำเนินการเมื่อไหร่

 

                      อย่างไรก็ตามคงต้องติดตามต่อไปว่าการแก้ไขปัญหาภายในศูนย์ราชการของประชาชน ระหว่าง บริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด ในฐานะผู้ปล่อยให้เช่าพื้นที่ และผู้ประกอบการร้านค้า ในฐานะผู้เช่า จะจบลงแบบแฮปปี้เอ็นดิ้งหรือไม่?

 

 

 

-------------------