รุ่นใหม่จัดการขยะอย่างยั่งยืน | คมชัดลึก

 

       ปัญหาขยะล้นเมืองเป็นปัญหาสำคัญอันดับต้นๆ ของประเทศและเรื้อรังมานาน สาเหตุหลักมาจากประชากรเพิ่มขึ้น โดยสถิติการทิ้งขยะปี 2558 มีมากถึง 49,680 ตันต่อวัน หรือ 17.8 ล้านตันต่อปี ปัญหาใกล้ตัวที่คนส่วนใหญ่มองข้ามและละเลยส่งผลให้สิ่งแวดล้อมเสียสมดุล เหตุนี้เยาวชนนักคิดจิตอาสาจากโครงการ “เชียงของเรนเจอร์” นักเรียนโรงเรียนเชียงของวิทยาคม และโครงการ “ปัญญาเพื่อความเข้มแข็งของชุมชน ร่วมช่วยชุมชนแก้ไขปัญหาขยะ” นักศึกษามหาวิทยาลัยพะเยา เล็งเห็นถึงความสำคัญพร้อมที่จะแก้ไขปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม

 

       ทั้ง 2 โครงการเป็นส่วนหนึ่งภายใต้โครงการทูตความดีแห่งประเทศไทย Gen A : Active Citizen “รวมพลคนรุ่นใหม่หัวใจอาสา” จากความร่วมมือของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และมูลนิธิธรรมดี เพื่อเฟ้นหาโครงการจิตอาสาต้นแบบเปลี่ยนประเทศ โดยหัวหน้าโครงการเชียงของเรนเจอร์ “น้องฟิวส์” ธนวัฒน์ สุวรรณทา ชั้น ม. 5 โรงเรียนเชียงของวิทยาคม เล่าว่า ปัญหาขยะเกิดขึ้นทุกพื้นที่ ทั้งในบ้าน โรงเรียนไปจนถึงชุมชน โครงการเชียงของเรนเจอร์ ได้ให้ความสำคัญกับการจัดการขยะภายในโรงเรียนเป็นอันดับแรก โดยไม่ใช่วิธีการบังคับให้นักเรียนลงมือทำแล้วจบไป แต่จะเน้นให้ทุกคนเห็นถึงคุณค่าของขยะทุกชนิดโดยการเปลี่ยนขยะเป็นเงินและนำเงินนั้นไปทำประโยชน์เพื่อผู้อื่น ซึ่งเป็นการปลูกฝังจิตสำนึกในการรักสิ่งแวดล้อมและรู้จักการให้อย่างแท้จริง นอกจากนี้ยังส่งต่อความรู้ไปสู่โรงเรียนบริเวณใกล้เคียงเพื่อสร้างพฤติกรรมการทิ้งขยะที่ถูกต้อง เริ่มจากการสะสมแสตมป์ โดยให้นักเรียนในโรงเรียนนำขวดพลาสติกมาแยกแล้วจะได้รับแสตมป์ เมื่อสะสมครบ 50 ดวงก็จะได้รางวัลเป็นกระติกน้ำ กล่องข้าวลายลิขสิทธิ์ต่างๆ โดยมีผลตอบรับเป็นอย่างดี เมื่อประสบความสำเร็จก็ขยายผลเป็นเปเปอร์เรนเจอร์ ทีชเชอร์เรนเจอร์ สติวเดนท์เรนเจอร์ ซึ่งแต่ละเรนเจอร์ก็จะมีกิจกรรมแตกต่างกันไป

 

       ด้าน “น้องเฟิร์น” กัญปมน เชน นักศึกษาปี 3 มหาวิทยาลัยพะเยา หัวหน้าโครงการปัญญาเพื่อความเข้มแข็งของชุมชน ร่วมช่วยชุมชนแก้ไขปัญหาขยะ เผยว่า มหาวิทยาลัยมีปณิธานในการเป็น “ปัญญาเพื่อความเข้มแข็งของชุมชน” ให้นิสิตได้เข้าไปมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชนเพื่อสร้างให้นิสิตมีจิตอาสาพัฒนาชุมชน โดยเลือกพื้นที่ชุมชนบ้านสันจกปก ต.ดอกคำใต้ อ.ดอกคำใต้ จ.พะเยา เป็นพื้นที่สำรวจเชิงกายภาพและเห็นถึงปัญหาในด้านการจัดการขยะมูลฝอยเป็นปัญหาสำคัญของชุมชน ซึ่ง อบต.ดอกคำใต้ยังไม่มีนโยบายเกี่ยวกับเรื่องนี้ ชาวบ้านจึงจัดการขยะ เช่น เผาทำลาย ฝังกลบหรือแม้แต่การนำขยะไปทิ้งบริเวณข้างวัด ทำให้มีขยะจำนวนมากและไม่สามารถย่อยสลายได้ทันซ้ำยังส่งกลิ่นเหม็นอีกด้วย

 

       “เราวางแผนการแก้ปัญหาเป็นขั้นตอน เริ่มตั้งแต่พูดคุยกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้องไปจนถึงการลงพื้นที่พูดคุยกับชาวบ้านให้มีความเข้าใจในการคัดแยกขยะ รวมถึงการจัดการขยะให้ใช้ประโยชน์ได้ในหลายๆ ด้าน เช่น การจัดอบรมการเรียนรู้ร่วมกันและการประชาสัมพันธ์ในพื้นที่ชุมชนเกี่ยวกับการจัดการขยะรีไซเคิลที่สามารถนำไปขายหรือกลับมาใช้ใหม่ได้ อย่างการแยกขวดพลาสติกออกจากฝาซึ่งสามารถแบ่งขายได้ในราคาที่ต่างกับขายทั้งขวด การจัดการขยะอินทรีย์ที่นำเศษอาหารหรือใบไม้ไปหมักเป็นปุ๋ยเพื่อใช้บำรุงต้นไม้ได้ การจัดการขยะอันตราย เช่น แบตเตอรี่โทรศัพท์ควรรวบรวมไว้แล้วส่งให้โรงงานผู้รับบริการกำจัดสิ่งปฏิกูลหรือวัสดุที่ไม่ใช้แล้ว เป็นต้น นอกจากนี้ยังอธิบายให้เห็นโทษของการทำลายขยะผิดวิธีที่จะส่งผลกระทบต่อชุมชนในระยะยาว โดยได้ผลตอบรับจากชาวบ้านเป็นที่น่าพอใจและพร้อมให้ความร่วมมือ เพื่อให้ชุมชนมีโมเดลการจัดการขยะที่ดีและสามารถแก้ไขปัญหาได้จริงอย่างเป็นรูปธรรม” น้องเฟิร์นให้รายละเอียดปิดท้าย