หมอกควันภาคใต้ยังอ่วมกรมควบคุมมลพิษเร่งแก้
หมอกควันภาคใต้ยังอ่วม กรมควบคุมมลพิษเร่งแก้
หมอกควันที่ปกคลุมในหลายประเทศตอนนี้ รวมถึงภาคใต้บางส่วนของประเทศไทย บางพื้นที่คุณภาพอากาศเกินค่ามาตรฐานไปแล้ว คำถามคือว่า หมอกควันมีทุกปี แต่ว่าประเทศในแถบนี้ทำอะไรได้บ้าง และประเทศไทยทำอะไรได้บ้าง ปีหน้าภาคใต้ยังต้องเจอกับเหตุการณ์แบบนี้หรือไม่
ดร.วิจารย์ สิมาฉายา อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ กล่าวในรายการชั่วโมงที่ 26 ทางช่อง NOW26 เมื่อคืนวันที่ 8 ตุลาคม ที่ผ่านมา ว่า ปัญหาหมอกควันปีนี้รุนแรงมาก โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคใต้ที่ได้รับผลกระทบจากการเผาบนพื้นที่โล่ง พื้นที่การเกษตรในประเทศเพื่อนบ้านก็คือ อินโดนีเซีย บนเกาะสุมาตรา ซึ่งจากการวัดค่าฝุ่นละอองเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม สูงสุดประมาณ 200 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร เกินจากค่ามาตรฐานของไทยที่กำหนดไว้คือ 120 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ก่อนหน้านี้ก็มีหลายจังหวัดที่เกินค่ามาตรฐาน ได้แก่ สตูล ยะลา นราธิวาส และกระบี่
สามารถควบคุมหรือทำอะไรเพื่อเป็นการบรรเทาได้บ้าง ?
เราไม่สามารถควบคุมได้ เพราะแหล่งกำเนิดไม่ได้อยู่ในไทย แต่เราสามารถที่จะบรรเทา หลีกเลี่ยงได้ ก็คือ อย่าไปสัมผัสกับอากาศ ลดเวลาสัมผัสอากาศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ข้างนอก ในพื้นที่โล่ง ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ โดยเฉพาะอย่างยิ่งพื้นที่ที่มีฝุ่นละอองค่อนข้างเยอะ ตรงนี้เป็นสิ่งที่เราต้องระวังอันตราย
หากค่าฝุ่นละอองต่ำกว่ามาตรฐาน ก็สามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ โดยปกติแล้วในช่วงฤดูกาลนี้ ถ้าไม่มีหมอกควัน คุณภาพอากาศค่อนข้างดี ตรวจวัดค่าฝุ่นละอองแล้วไม่เกิน 40 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร
ตรงนี้สามารถมองว่าปัญหาเกิดอย่างไร สิ่งที่เรามีอยู่เดิม 30-40 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร แล้วมีฝุ่นจากที่อื่นมาบวกเพิ่ม ทำให้ปริมาณสูงขึ้น ทำให้เกิดปัญหาในพื้นที่
บางคนวิตกกังวลว่า จะต้องใส่หน้ากากอนามัยหรือไม่ ?
ยังไม่ต้องใส่ อย่างในกรุงเทพฯ ฝุ่นละอองก็ประมาณ 70-80 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร บางช่วงก็เป็นร้อยไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ต้องเข้าใจด้วยว่า ฝุ่นต่างๆ มาจากยานพาหนะ จากฝุ่นถนน การเก็บกวาด การก่อสร้าง ฯลฯ ที่เราวัดนี่เป็นฝุ่นขนาดเล็กกว่า 10 ไมครอน ซึ่งเล็กมาก เล็กกว่าเส้นผม 1 เส้น ประมาณ 6-7 เท่า หากเข้าสู่ภายในร่างกายจะไม่สามารถขับออกมาได้
หากมีความจำเป็นต้องใส่หน้ากากอนามัย ก็สามารถหาซื้อมาใส่ได้ ถึงแม้ไม่ได้ผล 100% แต่ก็ยังดีกว่าไม่ใช้เลย คุณภาพก็ขึ้นอยู่กับราคา หากหาซื้อไม่ได้ก็ให้นำผ้าเช็ดหน้าชุบน้ำปิดจมูกในช่วงที่อยู่กลางแจ้ง ก็สามารถใช้ทดแทนได้
สถานการณ์ไฟป่าในอินโดนีเซียขณะนี้ยังไม่ดีขึ้น จะยังส่งผลกระทบต่อพื้นที่ภาคใต้ของไทย ?
สำหรับพื้นที่ที่ยังมีปัญหาค่าสูงกว่า 200 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร อยู่ที่บริเวณตอนใต้ของเกาะสุมาตรา จะส่งผลกระทบต่อประเทศสิงคโปร์ ในขณะที่ทางตอนเหนือของสุมาตรา สถานการณ์เริ่มดีขึ้น นั่นหมายถึงจะส่งผลต่อมาเลเซีย และไทย ในเร็วๆ นี้
จากปัญหาหมอกควัน จะมีการหยิบยกมาพูดคุยกันในเวทีอาเซียนหรือไม่ ?
ปัญหาหมอกควัน ทางกรมควบคุมมลพิษ ซึ่งเป็นผู้ประสานงานหลักของประเทศไทยในเรื่องปัญหาหมอกควัน ก็ได้แจ้งไปยังประเทศอินโดนีเซียทุกวัน โดยแจ้งผ่านทางสำนักงานเลขาธิการอาเซียน ว่า พื้นที่ตรงไหนของไทยที่เราได้รับผลกระทบอย่างไรบ้าง เพื่อให้เขาควบคุมดูแลพื้นที่ที่มีปัญหา
ขณะเดียวกัน ก็ได้แจ้งไปยังกรมอาเซียน กระทรวงการต่างประเทศ เพื่อจะได้พูดคุยกันในเวทีทางด้านการทูตว่าจะมีแนวทางอย่างไรบ้าง
มีความร่วมมือในกรอบของอาเซียนเรื่องสิ่งแวดล้อม คุณภาพอากาศ หรือไม่ ?
เรามีกรอบความร่วมมือ โดยเฉพาะเรื่องปัญหาหมอกควัน เรามีข้อตกลงอาเซียนว่าด้วยมลพิษหมอกควันข้ามแดน ซึ่งเป็นข้อตกลงที่ 10 ประเทศอาเซียนให้สัตยาบันแล้ว โดยประเทศอินโดนีเซีย เป็นประเทศสุดท้ายที่ให้สัตยาบันเมื่อต้นปีที่ผ่านมา ซึ่งแต่ละประเทศจะต้องทำ โดยมีเป้าหมายเพื่อติดตามและป้องกันแก้ไขปัญหามลพิษหมอกควันที่เกิดขึ้นในประเทศภาคีสมาชิก ซึ่งจะผลต่ออนาคตเป็นอย่างมาก
สำหรับประเทศไทยซึ่งอยู่ตรงกลางที่ได้รับผลกระทบ ทั้งกรณีปัญหาหมอกควันที่เกิดขึ้นในภาคใต้ ปัญหาหมอกควันที่เกิดในประเทศของเราเอง และปัญหาที่เกิดขึ้นในภูมิภาคแม่น้ำโขง ไทยเราได้รับผลกระทบสองช่วง แต่คนละช่วงเวลากัน
ในฐานะที่ไทยเป็นสมาชิกทำงานในเรื่องนี้ทั้งข้างบนและข้างล่าง ซึ่งมีการประชุมทุกปีในเรื่องนี้ ในเร็วๆ นี้ก็จะมีการประชุมรัฐมนตรีสิ่งแวดล้อมอาเซียน ระหว่างวันที่ 28-29 ตุลาคมนี้ ที่กรุงฮานอย ประเทศเวียดนาม โดยประเทศไทยจะเสนอเป็นเจ้าภาพในการจัดทำโรดแม็พเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหามลพิษหมอกควันของอาเซียน ให้อาเซียนปลอดหมอกควัน ซึ่งตั้งเป้าไว้ในปี ค.ศ.2020 หรือ พ.ศ.2563 ตรงนี้ก็จะต้องมาทำร่วมกัน กำหนดเป้าหมาย กำหนดแผนงานที่ชัดเจน
คนไทยจะเห็นอะไรที่เป็นรูปธรรมจากการพูดคุยในอาเซียน เพราะลงสัญญากันแล้ว แต่วันนี้ก็ยังมีเรื่องหมอกควัน ?
ตรงนี้ก็เป็นส่วนที่จะต้องแอ็กชั่นบ้าง ลงมือปฏิบัติ สิ่งนี้คือสิ่งที่อาเซียนให้ความสำคัญว่า จะปฏิบัติอย่างไรให้เกิดผล เพราะฉะนั้นสิ่งที่ประเทศไทยคาดหวังก็คือ บทเรียนจากประเทศหนึ่งจะสามารถนำไปสู่ประเทศหนึ่ง แก้ไขปัญหาอย่างไรบ้าง หรือเป็นพันธมิตรในการแก้ไขปัญหาร่วมกัน อย่างกรณีอินโดนีเซียมีปัญหาจะให้ประเทศอื่นที่มีศักยภาพเข้าไปร่วมแก้ไขปัญหาได้อย่างไร
ประเทศไทยเองในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของลุ่มน้ำโขงข้างบน ก็ได้ให้ความช่วยเหลือประเทศเพื่อนบ้าน อย่างกรณีประเทศลาว ไทยเราก็ไปติดตั้งสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศให้ ขณะนี้ทางพม่าก็ขอให้ไทยช่วงส่งรถตรวจสอบคุณภาพอากาศไปตรวจ เพราะทั้งสองประเทศนี้ไม่มีเครื่องตรวจวัด เขาต้องการรู้ว่า คุณภาพอากาศของเขาเป็นอย่างไร และเขาจะได้นำไปวางแผนบริหารจัดการในพื้นที่
ปัญหาหมอกควันมีทุกปี มีวิธีหรือแนวทางป้องกันอย่างไร ?
การป้องกันก็คือทำอย่างไรไม่ให้เกิดไฟ ทำอย่างไรไม่ให้เผา ก็คือ ต้องไปแก้ที่ต้นเหตุ เป็นเรื่องสำคัญที่สุด ถ้ามันเกิดมาแล้ว การที่จะไปทำฝนเทียม โปรยน้ำ ก็ช่วยได้นิดเดียว เป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ เพราะฉะนั้นทำอย่างไรไม่ให้เผา ลดที่ต้นเหตุ
แล้วถ้าไม่ให้เผา จะให้เขาทำอย่างไร ซึ่งกรณีนี้ก็เกิดขึ้นที่ภาคเหนือของไทยว่า เศษวัสดุทางการเกษตรจะให้เขาทำอย่างไร เอาไปอัดเป็นแท่ง เป็นพลังงานได้ไหม คือ ต้องมองให้ครบวงจร เรื่องนี้ต้องทำกับชุมชน ต้องเข้าไปถึงรากแก่นของปัญหาจริงๆ ทำไมจะต้องเผา ถ้าไม่เผาได้ไหม ถ้าไม่เผาแล้วสิ่งที่มีอยู่จะทำอย่างไร
ขณะนี้ ประเทศสิงคโปร์เพิ่งจะออกกฎหมายเมื่อปีที่แล้ว ว่าด้วยเรื่องหมอกควันข้ามแดน มีค่าปรับวันละ 1 แสนเหรียญสิงคโปร์ ถ้าสามารถสืบได้ถึงคนที่ทำให้เกิดปัญหา อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยกำลังศึกษากฎหมายของสิงคโปร์ในเรื่องนี้ว่าจะนำมาประยุกต์ใช้กับไทยได้อย่างไร หรือมีกฎหมายระหว่างประเทศอะไรบ้างที่นำมาใช้กับเรื่องนี้ได้บ้าง ซึ่งต้องใช้เวลาในการศึกษาและแก้ไข