‘วิษณุ’ชี้ไทยร่างก.ม.ไม่เคยทำวิจัยรองรับ | คมชัดลึก

            ที่โรงแรมรอยัลริเวอร์ วันที่ 18 ก.ย.2558 นายวิษณุ  เครืองาม  รองนายกรัฐมนตรีฝ่ายกฎหมาย ได้กล่าวบรรยายในงานสัมมนาทางวิชาการในหัวข้อเรื่อง“งานวิจัยของรัฐสภากับการเตรียมความพร้อมเข้าสู่ประชาคมอาเซียน” ที่โรแรมรอยัลริเวอร์ โดยตอนหนึ่งกล่าวว่า ประเทศไทยในช่วงที่ผ่านมาไม่ได้ร่างกฎหมายด้วยกระบวนการทางการวิจัย ซึ่งเคยมีคนต่างชาติมาถามคนไทยว่าร่างกฎหมายแต่ละอย่างมีการวิจัยก่อนหรือไม่และคนไทยเองก็ตอบว่าไม่

            ส่วนมากคนไทยร่างกฎหมายขึ้นมาจากประสบการณ์ทำให้คนต่างชาติตกใจมาก และสิ่งนี้เองที่แตกต่างจากต่างประเทศ ที่เขาร่างกฎหมายจากประสบการณ์ 30 เปอร์เซ็นต์ วิจัยอีก 70 เปอร์เซ็นต์ และบางครั้งก็ต้องมีการทดลองนำร่องก่อนเพื่อให้ให้แน่ใจว่าสิ่งนี้ดี จนกระทั่งสามารถนำใช้ไปเป็นกฎหมายได้  ซึ่งการร่างรัฐธรรมนูญทั้งหมดรวมไปถึงฉบับที่ถูกคว่ำไปนั้น กรรมาธิการ(กมธ.) ยกร่างรัฐธรรมนูญแต่ละคนก็ร่างจากประสบการณ์ส่วนตัวของตนเองเท่านั้นไม่เคยมีความวิจัยเลย
 
            “คราวที่แล้วร่างกัน 36 คนอาจารย์บวรศักดิ์ก็ (อุวรรณโณ) เอาประสบการณ์จากที่เคยเขียนมาแล้ว 2 ฉบับ นพ.กระแส ชนะวงศ์ ก็เอาประสบการณ์จากที่เคยเป็นสมาชิกผู้แทนราษฎร (ส.ส.) ส่วนอาจารย์เจษฎ์ โทณะวณิก ก็เอาประสบการณ์จากที่เคยสอนหนังสือ ด้านคุณคำนูณ สิทธิสมาน ก็เอาประสบการณ์จากที่เคยไปต่อสู้กับเสื้อเหลืองเสื้อแดงมาเยอะแยะ ทุกคนเอาประสบการณ์มาร่าง ซึ่งก็ไม่ผิด แต่มันไม่เป็นวิทยาศาสตร์ ถ้าจะให้เป็นวิทยาศาสตร์จริงจะต้องเอามาวิจัยและเอามาพัฒนา เอามาแปรรูปเป็นรัฐธรรมนูญ” นายวิษณุกล่าว

            ที่ผ่านมานั้นมีการวิจารณ์ว่าถ้าหากร่างรัฐธรรมนูญแล้วมีการวิจัยแบบที่ตนบอกก็คงต้องใช้เวลากันราวๆ 5 ปี แต่ว่าเวลาร่างรัฐธรรมนูญขณะนี้นั้นมีแค่ไม่กี่เดือน เรื่องนี้ตนคิดว่าความจริงการวิจัยสามารถทำได้ในเวลาที่จำกัดอาทิ จะทำอย่างไรจะได้การเลือกตั้งแบบที่ดีที่สุด ก็ไปแบ่งทีมวิจัยมา ทำอย่างไรจะทำให้ประเทศชาติสงบและมั่นคง ไม่ทะเลาะกันเหมือนก่อนวันที่ 22 พ.ค.ปี 2557  ก็ไปแบ่งทีมมาวิจัยกันมา แบ่งหัวเรื่องกันวิจัยแล้วนำเอามาผลของการวิจัยในแต่ละเล่มนำมาแปรผลเป็นมาตราแล้วจัดทำเป็นรัฐธรรมนูญ แบบนี้ตนคิดว่าก็สามารถทำได้
  
            นายวิษณุกล่าวว่าเช่นเดียวกับการออกกฎหมาย พ.ร.บ. ทั้งหลาย ถ้ามีการวิจัยมาก่อน ตนคิดว่าจะทำให้กฎหมายนั้นศักดิ์สิทธิ์ แน่นหนาและมั่นคง ซึ่งไม่ต้องกลัวว่าจะมีการคัดค้าน  แต่ที่ผ่านมานั้นไม่เคยมีการวิจัยมา ก็เลยทำให้กฎหมายรวน ที่ผ่านมาเคยมี พ.ร.บ. เข้ามาที่สภา พอออกมาจากสภา ส่งไปทูลเกล้าฯ หลังจากประกาศใช้เพียงแค่วันเดียว วันต่อมารัฐบาลก็เสนอแก้กฎหมายนั้นเข้าสภาเลย เพราะพบว่ามันผิด ไม่สามารถนำไปใช้ได้ ซึ่งรัฐบาลก็โดนโจมตีมากว่าทำงานไม่ละเอียดรอบคอบ ซึ่งอย่าว่าแต่ พ.ร.บ.เลยที่ประกาศวันนี้พรุ่งนี้แก้ แม้แต่รัฐธรรมนูญปี พ.ศ. 2517 มีการประกาศใช้ไปแล้ว แต่ 7 วันต่อมาก็ถูกเสนอแก้ เพราะว่าไม่เคยมีการวิจัยมาก่อน ร่างจากประสบการณ์ส่วนตัวของผู้ร่าง ทำให้ถูกคัดค้านจากผู้อื่นที่มีประสบการณ์แตกต่างกันออกไป 
   
            ที่ผ่านมามีผลการวิจัยฉบับหนึ่งได้บ่งบอกชัดเจนว่าเหตุผลของการทุจริตในประเทศไทยมาจากการที่หน่วยงานราชการไม่ได้ดำเนินการบริการให้สะดวกกับประชาชนผู้มาติดต่อ ซึ่งผู้ต้องการจะได้รับความสะดวกนั้น ก็จะต้องจ่ายเงินใต้โต๊ะ ดังนั้นการจะลดปัญหาทุจริตก็ต้องอำนวยความสะดวกให้กับประชาชนมากขึ้น ในที่สุดแล้วผลการวิจัยฉบับนี้นั้นก็ทำให้เกิด พ.ร.บ. ฉบับใหม่ขึ้นมาคือ พ.ร.บ. การอำนวยความสะดวกในการอนุญาตของทางราชการ พ.ศ.2558 ขึ้นมา
   
            ในอีก 3 เดือนประเทศไทยจะเข้าสู่ประชาคมอาเซียนแล้ว แต่ขณะนี้เรายังมีกฎหมายที่เป็นปัญหาอยู่นั้นขัดกับข้อตกลงอาเซียนเป็นจำนวนมาก ซึ่งควรที่จะมีการแก้ไข อาทิเรื่องการประมง การท่องเที่ยว ตอนนี้กฎหมายอะไรก็ตามที่ระบุว่าผู้ที่ขอใบอนุญาตทำธุรกิจต้องเป็นผู้มีสัญชาติไทย กฎหมายแบบนี้ถือว่าขัดต่อข้อตกลงอาเซียนโดยชัดเจน เพราะเป็นการเลือกปฏิบัติ ต้องแก้ไขเพื่อลดการเลือกปฏิบัติไม่ให้เกิดขึ้น เพราะว่าประชาคมอาเซียนเป็นประชาคมเดียวกัน และการแก้ไขก็ต้องแก้ผ่านการวิจัย เพื่อไม่ให้ขัดกับข้อตกลงอาเซียน

  
ติงทำวิจัยขึ้นหิ้งสนองความอยากต่อยอดไม่ได้

            นายพีรเดช ทองอำไพ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (สวก.)   ได้กล่าวบรรยายหัวข้อ “งานวิจัยที่ดีเพื่อการนำไปใช้ประโยชน์ ได้จริง” ที่โรงแรมรอยัลริเวอร์ว่า ในปัจจุบันงานวิจัยส่วนใหญ่จะถูกนำไปขึ้นหิ้ง หลังจากที่มีการเผยแพร่แล้ว ส่วนหนึ่งมาจากแนวคิดของนักวิจัย ที่คิดเองทำเอง ลืมคำนึงถึงความต้องการของสังคมว่าในตอนนั้นมีความจำเป็นต้องพัฒนาเรื่องอะไร อย่างการวิจัยเพื่อสนองความรู้ เช่นหัวข้อทำไมดอกไม้มีสีเหลือง ซึ่งเมื่อศึกษาวิจัยหาข้อมูลเสร็จแล้ว งานวิจัยดังกล่าวก็จะถูกตีพิมพ์ แต่ไม่สามารถนำไปต่อยอดอะไรได้ หรือบางคนวิจัยเพียงเพื่อต้องการความก้าวหน้าทางวิชาการเป็นต้น
                       
            งานวิจัยที่ดีจะต้องมีกระบวนการผลักดันนำไปใช้ต่อยอดเพื่อให้เกิดการพัฒนา ซึ่งอาจจะผลักดันด้วยการย่อ ให้เข้าใจง่ายขึ้นเป็นต้น ไม่ใช่เพียงแต่ประกาศผ่านสื่อว่าพบเรื่องนี้แล้วก็จบไป อีกทั้งที่ผ่านมาจะพบว่ามีหลายนโยบายที่ก่อให้เกิดความเสียหาย เนื่องจากผู้ออกนโยบายใช้เพียงความคิดที่จะทำ ไม่ได้อ้างอิงจากงานวิจัย แม้บางครั้งจะมีเสียงคัดค้านจากนักวิชาการแล้ว แต่ก็ยังดำเนินนโยบาย จนก่อให้เกิดความเสียหาย ดังนั้นผู้กำหนดนโยบายจึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีส่วนร่วมกำหนดทิศทางให้กับผู้วิจัยว่าต้องการอะไร เพื่อให้เกิดการนำงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ต่อยอดในการพัฒนา
     
            “ยกตัวอย่างในเรื่องของยางพารา ที่ประเทศเรามีเทคโนโลยีในการแปรรูปยาง ใช้กับถนน เป็นหมอนรองคอสะพาน ทำแผ่นยางรองคอกวัว เอาไปเคลือบบ่อน้ำแทนพลาสติกได้ แต่ติดที่ว่านโยบายไม่เอื้ออำนวยต่อเรื่องดังกล่าว จึงทำให้เราไม่เห็นผลิตภัณฑ์เหล่านี้ในท้องตลาด”
         
             งานวิจัยที่ดีจะต้องมีการบริหารงานที่ดีด้วย ตั้งโจทย์ให้ชัดเจน ว่าใครเป็นผู้ใช้งาน มีความต้องการอย่างไร อย่าปล่อยให้นักวิจัยคิดเองทำเองเพียงอย่างเดียว จากนั้นเมื่อได้ขอบเขตการวิจัยแล้วก็ส่งมอบให้กับผู้เชี่ยวชาญแต่ละด้านไปศึกษาวิจัย ปลายทางก็ต้องมีกระบวนการผลักดันนำไปใช้อย่างเป็นรูปธรรมเพื่อก่อให้เกิดการพัฒนาต่อไป