ขมน้ำตาล หวานบอระเพ็ด : สงครามขวด | คมชัดลึก

 

                      จุดหักเหของธุรกิจใหญ่ๆ หลายครั้งเกิดขึ้นจากเรื่องเล็กๆ ที่คิดไม่ถึงมาก่อน บางครั้งธุรกิจที่ดูว่าไม่เกี่ยวข้องหรือไม่ใกล้เคียงกันเลย กลับกลายเป็นตัวแปรที่ทำให้ธุรกิจอื่นๆ ที่มีวงเงินสะพัดมากกว่าหลายร้อยหลายพันเท่า ต้องสะดุดชะงักงันหรืออย่างน้อยก็เป็นปัญหาใหญ่มาก ทำให้ต้องหาวิธีการแก้กันโกลาหลไปเลยก็มี

 

                      การผลิตและจำหน่ายเหล้า เบียร์ และโซดา หรือเครื่องดื่มประเภทน้ำอัดลมทุกชนิดในยุคก่อน ล้วนแต่ต้องบรรจุอยู่ในขวดแก้วด้วยกันทั้งสิ้น ขวดเบียร์ซึ่งเกือบทั้งตลาดเป็นของยี่ห้อสิงห์ใช้ขวดแก้วสีน้ำตาลเข้มเป็นภาชนะบรรจุเช่นเดียวกับขวดเหล้าขาว ในขณะที่ขวดเหล้าสีทุกยี่ห้อใช้ขวดแก้วสีขาวใสขนาดบรรจุ 750 ซีซี เป็นภาชนะบรรจุ

 

                      วงจรชีวิตของขวดแก้วบรรจุน้ำอัดลมและขวดแก้วบรรจุโซดาไม่มีอะไรสลับซับซ้อน เพราะผู้ผลิตและจำหน่ายส่งต่างเรียกเก็บเงิน “ค่ามัดจำขวด” จากผู้จำหน่ายปลีกเอาไว้ตั้งแต่เริ่มต้น เมื่อถึงเวลาไม่มีขวดกลับมาส่งคืนในจำนวนเท่ากันกับที่ต้องซื้อสินค้าใหม่ ค่ามัดจำขวดก็จะถูกเก็บหรือยึดเอาไว้ทดแทนจำนวนขวดที่หายไป

 

                      แต่ขวดเบียร์ ขวดเหล้าขาว และขวดเหล้าสีมีวงจรชีวิตที่ต่างออกไป เพราะเป็นการขายผลิตภัณฑ์หรือขายน้ำที่บรรจุไปพร้อมกับตัวภาชนะคือขวดแบบรวมราคาเอาไว้เบ็ดเสร็จเรียบร้อยแล้ว ดังนั้น เมื่อผู้บริโภคซื้อเบียร์หรือเหล้าไปบริโภคหมดแล้ว ขวดเปล่าจึงเป็นสิทธิของผู้บริโภคที่สามารถนำไปขายให้แก่ผู้ประกอบธุรกิจรับซื้อของเก่าได้

 

                      ผู้รับซื้อของเก่าเมื่อได้ขวดเบียร์หรือขวดเหล้ามาแล้ว ก็จะนำขวดเหล้าซึ่งเป็นแก้วสีขาวใสไปจำหน่ายให้แก่ผู้ผลิตน้ำปลา เพื่อนำไปบรรจุน้ำปลาออกมาจำหน่ายในท้องตลาด ส่วนขวดเบียร์ซึ่งเกือบทั้งหมดเป็นเบียร์สิงห์และเป็นขวดแก้วสีน้ำตาลเข้ม ก็จะถูกนำไปจำหน่ายต่อยังผู้ผลิตซีอิ๊วและเหล้าขาว ซึ่งใช้ขวดสีเดียวกันบรรจุเหล้าขาวและซีอิ๊วที่ผลิตได้ เวียนออกมาจำหน่ายในตลาดอีกทอดหนึ่งต่อไป

 

                      เมื่อตลาดเบียร์ในประเทศไทยเติบโตและมีการแข่งขันรุนแรงมากขึ้น เจ้าตลาดอย่างเบียร์สิงห์จึงต้องรับภาระในการผลิตขวดเปล่ามากขึ้น และขวดเบียร์เก่าที่เคยมีพ่อค้ารับซื้อของเก่านำกลับมาจำหน่ายคืนเพื่อทำการล้างและบรรจุเบียร์วนกลับไปสู่ตลาดใหม่ ก็ถูกคู่แข่งกว้านซื้อเอาไปเก็บทำให้มีต้นทุนในการผลิตขวดเปล่าใหม่ๆเพิ่มมากขึ้น หรือบางช่วงเวลาก็ถึงขั้นที่ขาดขวดมาบรรจุเบียร์ที่ผลิตได้ก็ยังเคยเกิดขึ้น และในเวลานั้นการดื่มเบียร์ชนิดบรรจุในกระป๋องอะลูมิเนียมยังไม่ได้รับความนิยมมากนัก ทำให้ผู้ผลิตเบียร์สิงห์ขาดโอกาสในการจำหน่ายสินค้าอยู่บ่อยๆ

 

                      ในขณะที่คู่แข่งเบียร์รายใหม่ที่เข้ามาในตลาดประเทศไทยครั้งนั้น หันไปใช้ขวดแก้วสีเขียวเป็นภาชนะ ซึ่งทำให้ไม่มีปัญหาการถูกนำขวดเปล่าใช้แล้วไปเวียนใช้กับสินค้าชนิดอื่นๆ เพราะตลาดหลักคือเหล้าขาว น้ำปลา และซีอิ๊ว ต่างไม่นิยมการใช้ขวดแก้วสีเขียวเป็นภาชนะ เบียร์รายใหม่จึงมีขวดเก่าใช้แล้วซึ่งมีต้นทุนต่ำหมุนเวียนกลับเข้ามาบรรจุเบียร์ออกไปได้เรื่อยๆ

 

                      กว่าที่ผู้บริโภคชาวไทยจะหันมาเริ่มนิยมการดื่มเบียร์จากกระป๋องอะลูมิเนียม และผู้ผลิตเบียร์สิงห์หันไปปรับปรุงรูปทรงและขนาดบรรจุของขวดแก้ว เพื่อป้องกันขวดเปล่าใช้แล้วของตนเองไหลไปอยู่ในตลาดอื่นๆ เบียร์คู่แข่งก็สามารถทำยอดจำหน่ายขยับไล่เข้ามาใกล้กันกับสิงห์ได้มากขึ้น บวกกับนักดื่มหน้าใหม่ที่ไม่เคยลิ้มลองเบียร์สิงห์มาก่อน จึงไม่ก่อให้เกิดผลในการ “ยึดติดรสชาติ”

 

                      ทำให้เบียร์ยี่ห้อใหม่ๆ มีโอกาสถูกนักดื่มหน้าใหม่ซื้อไปทดลองกันมากขึ้น สงครามการแย่งชิงขวดหรือการกักเก็บขวดเบียร์ของเจ้าตลาด จึงหมดไปจากประเทศไทยมาจนทุกวันนี้ครับ

 

 

 

 

-----------------------