‘ประชามติ’คือสนามซ้อม | คมชัดลึก

            วันอาทิตย์ที่จะถึงนี้ (6 ก.ย.) สภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) จะประชุมเพื่อลงมติใน “ร่างรัฐธรรมนูญ” แต่ความน่าสนใจของการประชุมในวันนั้น ไม่ได้อยู่ที่ว่า สปช.จะให้ความเห็นชอบหรือไม่ เพราะคำตอบน่าจะชัดเจนแล้ว แต่อยู่ที่ “คำถาม” ที่จะนำไปทำประชามติพร้อมกับการทำประชามติร่างรัฐธรรมนูญ

            ตอนนี้มี 2 คำถามให้ สปช.เลือก คือ “ปฏิรูป 2 ปีก่อนเลือกตั้ง” กับ “ให้มีรัฐบาลปรองดองหลังเลือกตั้ง” ซึ่งก็ต้องบอกว่าคำถามที่สองซึ่งมาที่หลังมาแรงกว่า เพราะถือเป็นอีกกลไกที่จะ “ควบคุม” การเมืองหลังการเลือกตั้งให้เป็นไปในทิศทางเดียวกับเป้าหมายการเข้ามายึดอำนาจของ คสช. คือ “ความสงบเรียบร้อย” ขณะที่คำถามแรก จะถูกมองว่าเป็นการ “สืบทอดอำนาจ” มากกว่า
           
            ที่สำคัญ “บวรศักดิ์ อุวรรณโณ” ประธานคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญสนับสนุนคำถามนี้

            นอกจากคำถามของ สปช.ที่จะรู้ผลกันในวันที่ 6 กันยายนแล้ว ยังมีคำถามจากสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ที่จะพิจารณากันในวันที่ 8 กันยายน

            ทั้งนี้รัฐธรรมนูญชั่วคราวเปิดโอกาสให้สปช. และสนช.ตั้งคำถามประชามติได้สภาละ 1 คำถาม ส่งให้ครม.พิจารณาว่าจะเห็นด้วยหรือไม่ โดยในส่วน สปช.ให้ทำในวันเดียวกับวันลงมติร่างรัฐธรรมนูญ ส่วน สนช. ให้ทำภายใน 3 วัน หลังจาก สปช.ให้ความเห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญ

            “สมชาย แสวงการ” เลขานุการคณะกรรมการประสานงาน สนช. (วิป สนช.) เปิดเผยว่า คำถามประชามติของ สนช.จะมาจาก 2 ส่วน คือ คณะกรรมาธิการสามัญของสนช.ส่งมา ซึ่งตอนนี้มี 11 คณะจากทั้งหมด 16 คณะที่ส่งคำถามมา ส่วนอีก 5 คณะไม่ขอตั้งคำถาม และอีกส่วนจะเปิดให้ประชาชนที่สนใจและอยากมีส่วนร่วมส่งคำถามเข้ามา จากนั้นจะนำไปพิจารณาในที่ประชุม สนช.เพื่อให้ได้ข้อยุติในวันที่ 8 กันยายน ว่าจะตั้งคำถามหรือไม่ หากตั้งจะเป็นคำถามใด

            พ้นจากขยักแรกคือการลงมติร่างรัฐธรรมนูญของ สปช. และการตั้งคำถามประชามติจากทั้ง สปช.และสนช. ซึ่งมีแนวโน้มว่าทั้ง 2 สภาคงส่งคำถาม แต่สุดท้ายจะได้เป็น 2 คำถามที่แตกต่างกัน หรือเป็นคำถามเดียวกัน ยังต้องรอดู จะเข้าสู่ช่วงสำคัญที่สุด คือ การทำ “ประชามติ” ที่ตอนนี้เผยเค้าลางให้เห็นแล้วว่าจะเกิดแรงกระเพื่อมทางการเมืองแน่นอน

            ทั้งสมาชิกและแกนนำพรรคเพื่อไทย รวมทั้งอดีตนายกฯ ของพรรคทั้ง “ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร” และ “ทักษิณ ชินวัตร” ดาหน้ากันออกมาแสดงความไม่เห็นด้วยกับสาระสำคัญของร่างรัฐธรรมนูญร่างสุดท้ายที่เผยโฉมออกมา และแสดงท่าทีชัดเจนว่าจะต้องการให้ประชาชนลงมติ “คว่ำ” ร่างรัฐธรรมนูญนี้

            เพียงแต่การ “เคลื่อนไหว” ขณะที่ยังมี “คำสั่งห้าม” ของ คสช.อยู่จะทำได้มากน้อยเพียงใด โดยเฉพาะจากคำพูดของ “นายกฯ ประยุทธ์ จันทร์โอชา” เมื่อสัปดาห์ที่แล้วว่า “นักการเมืองไม่เกี่ยวข้อง ไม่มีสิทธิมาเสนอ ที่ให้พูดนี่ก็เก่งแล้ว ปกติไม่ควรให้พูดด้วยซ้ำ...เมื่อถึงเวลาจะจัดการเอง”

            ช่วงประชามติจึงถือเป็นช่วงท้าทาย คสช.อย่างยิ่งว่าจะผ่อนปรน หรือจะเข้มงวดมากขึ้น

            นี่แค่ “สนามซ้อม” ของ คสช. หากร่างรัฐธรรมนูญนี้ผ่านออกมาได้ ช่วงเลือกตั้ง จะเป็น “สนามจริง”