เชื่อมโยงอนุภูมิภาคกันดีกว่า | คมชัดลึก

             ในยามที่การค้าการติดต่อลำบากยากเย็น เพราะไทยพึ่งพิงการส่งออกไปยังชาติตะวันตกมาเป็นเวลาหลายทศวรรษ จนคิดเปลี่ยนเป็นการพึ่งตนเองในเวลาไม่กี่ปีนั้น เป็นเรื่องเหลือวิสัย ทางออกก็ยังคงเป็นต้องเดินหน้าส่งออกมันเรื่อยไป แต่การแสวงหาตลาดเพื่อการค้า การลงทุนนั้น ต้องมีจินตนาการใหม่ๆ บางทีสิ่งที่กำลังเป็นความอยู่รอดของเศรษฐกิจชายแดนนั้นก็จะเป็นความอยู่รอดของชาติด้วย

             การส่งออกในปีนี้ของไทย ที่ไม่ว่าจะเป็นศูนย์เปอร์เซ็นต์ หรือติดลบสามเปอร์เซ็นต์ ล้วนแต่ทำให้เศรษฐกิจของไทยโคม่าหนัก แต่อาศัยที่ไทยมีภูมิศาสตร์ที่ได้เปรียบ อยู่ตรงกลางอาเซียน ซึ่งกำลังก้าวขึ้นมาเป็นศูนย์กลางอำนาจสามเส้าขั้วอินโดฯ-แปซิฟิก (อีกสองขั้วคือเอเชียตะวันออกกับอินเดีย) ทำให้ไทยเหมาะกับการเป็นศูนย์กลางการเชื่อมโยงการติดต่อ คมนาคม พลังงานและอื่นๆ ทั้งทางบกและทางน้ำ โครงข่ายที่ใหญ่โตกว้างขวางนี้ถูกทำให้กระชับโดยการแบ่งสันเป็นกลุ่มย่อยตามภูมิศาสตร์ไปยุดโยงกับจังหวัด เขต รัฐ ย่อยๆ ของเพื่อนบ้านที่กำลังมองหาการพัฒนาให้แก่พื้นที่ชายขอบของเขาเหมือนกัน การสมประโยชน์นี้จะทำให้พื้นที่ย่อยของไทยและเพื่อนบ้านเจริญไปด้วยกัน ไม่ต้องรอพื้นที่อื่น ที่ถึงแม้เป็นประเทศเดียวกันแต่อาจไม่มีปัจจัยพื้นฐานคล้ายกันให้เทอะทะเกินไป

             จับกลุ่มกันด้วยดีที่สุดน่าจะเป็นการร่วมมือของอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขงที่มีพม่า ลาว เวียดนาม และสองจังหวัดทางใต้ของจีนที่มุ่งหาทางออกทะเลอย่างยูนนานกับกวางสี ทำให้พื้นที่แถบนี้ค้าขายกันครึกครื้น สินค้าและนักท่องเที่ยวจีนทะลักลงมา เติบโตไปด้วยกันกับเมืองชายแดนที่คึกคัก การพยายามทำให้การผ่านแดนเป็นวันสต็อปเซอร์วิสในเวลาอันใกล้เป็นหลักประกันความรุ่งเรืองของเมืองทางเหนือและอีสานตอนบนของไทย สำหรับกลุ่มความร่วมมือระดับภูมิภาคอื่นที่น่าสนใจคือ ความร่วมมือสามเหลี่ยมทางใต้ไทย มาเลเซีย และอินโดนีเซีย ที่เอื้อประโยชน์ต่อจังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทย 8 รัฐคาบสมุทรมลายูและเกาะสุมาตราเป็นอย่างดี อนุภูมิภาคตรงนี้มีชัยภูมิเด่นในด้านการค้าขายผ่านทะเลอันดามัน ทั้งยังร่วมกันส่งของออกไปทางอ่าวไทย อนาคตของหัวเมืองทางทะเลของไทยจึงดูสดใส นอกจากนี้เขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนที่ตั้งขึ้นมาย่อยๆ หลายจุดยิ่งเพิ่มโอกาสของการพัฒนาพื้นที่คู่ เช่น จังหวัดอีสานใต้กับเกาะกงของกัมพูชา หรือทวายของพม่ากับชายแดนด้านตะวันตกของไทย

             เมื่อกรอบอนุภูมิภาคประสบความสำเร็จก็ย่อมมีการขยาย ยังมีเขตของต่างประเทศอีกหลายแห่งต้องการร่วมมือกับเรา แบบเดียวกับเนปาลและภูฏาน อดไม่ได้ต้องละอ้อมกอดหิมาลัยมาเข้าร่วมกับบิมสเทค ในอนาคตผมอยากจะเห็นเกาะอันดามันแอนด์นิโคบาร์ของอินเดียที่อยู่ห่างภูเก็ตแค่ 25 นาทีบิน เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของกรอบความร่วมมือที่ใกล้ที่สุด ซึ่งอาจจะเป็นกรอบสามเหลี่ยมไทย-มาเลเซีย-อินโดฯ ขณะเดียวกันสามเหลี่ยมศรีลังกา-อาเจะห์-ไทย ซึ่งเคยเป็นเส้นทางที่กบฏพยัคฆ์ทมิฬอีแลมใช้ในการขนส่งอาวุธและพาสปอร์ตปลอม จะกลายเป็นเขตการค้าแห่งใหม่ที่สร้างความเจริญแก่ทั้งสามประเทศไปด้วยกัน