สิทธิชุมชน:มอนิเตอร์ร่างรัฐธรรมนูญ | คมชัดลึก

              มีคำยืนยันมาจากกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ว่า ร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นี้ได้เพิ่มสิทธิให้แก่ชุมชนในหลายมาตรา และถือว่ามากกว่ารัฐธรรมนูญในทุกฉบับที่ผ่านมา ดังนั้นไปดูกันว่าประชาชนจะได้ “สิทธิชุมชน” ในด้านไหนกันบ้าง..????
  
              “สิทธิชุมชน” มีการระบุชัดใน 5 มาตรา ดังนี้
  
              มาตรา 62 ของร่างแรกและร่างสุดท้ายก็ยังคงหลักการเดิม  คือ   โครงการพัฒนาโดยรัฐ ต้องรับฟังความเห็นของชุมชน  โดยร่างรัฐธรรมนูญบัญญัติิว่า  พลเมืองย่อมมีสิทธิได้รับข้อมูล คำชี้แจง และเหตุผลจากรัฐ ก่อนการอนุญาตหรือการดำเนินโครงการหรือกิจกรรมใดที่อาจมีผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม  สุขภาพ คุณภาพชีวิต หรือส่วนได้เสียสำคัญอื่นใดที่เกี่ยวกับตนหรือชุมชน และ มีสิทธิแสดงความคิดเห็นของตนต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อนำไปประกอบการพิจารณาในเรื่องดังกล่าว
    
              มาตรา 63 ของร่างแรกและร่างสุดท้าย ก็ยังคงหลักการเดิม คือ  ชุมชนมีสิทธิปกป้อง และมีส่วนร่วมในการจัดการท้องถิ่น โดยร่างรัฐธรรมนูญ บัญญัติว่า ชุมชนย่อมมีสิทธิปกป้อง  ฟื้นฟู อนุรักษ์ สืบสาน และพัฒนาขนบธรรมเนียม  จารีตประเพณี ศิลปวัฒนธรรม และภูมิปัญญาอันดีงามของชุมชน ท้องถิ่นและของชาติ และมีส่วนร่วมในการจัดการ การบำรุงรักษา และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม รวมทั้งความหลากหลายทางวัฒนธรรมและทางชีวภาพอย่างสมดุลและยั่งยืน
    
              มาตรา 64  ของร่างแรกและร่างสุดท้าย ก็ยังคงหลักการเดิม คือ  โครงการพัฒนาโดยรัฐ ต้องศึกษาถึงผลกระทบต่อชุมชน  โดยร่างรัฐธรรมนูญบัญญัติว่า การดำเนินโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรง ทั้งทางด้านคุณภาพ สิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพ จะกระทำมิได้ เว้นแต่จะได้ศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนในชุมชนโดยบุคคลซึ่งมิได้มีส่วนได้เสีย
    
              มาตรา 83  ของร่างแรก และร่างสุดท้ายก็ยังคงหลักการเดิม  คือ  รัฐต้องส่งเสริมความเข้มแข็งของชุมชนท้องถิ่น 
   
              มาตรา 215 ของร่างแรกและร่างสุดท้ายก็ยังคงหลักการเดิม คือ ชุมชนมีสิทธิร่วมบริหารงานกับองค์กรท้องถิ่น  โดยร่างรัฐธรรมนูญบัญญัติว่า  ประชาชนหรือชุมชนย่อมมีสิทธิมีส่วนร่วมในการบริหารงานขององค์กรบริหารท้องถิ่น ในการกำหนดรูปแบบขององค์กรบริหารท้องถิ่น   การบริหารงานท้องถิ่น การตรวจสอบการดำเนินงาน การถอดถอนคณะผู้บริหารท้องถิ่น หรือการเสนอข้อบัญญัติท้องถิ่น
    
              รองประธานกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ  นพ.ชูชัย ศุภวงศ์ ยืนยันว่า รัฐธรรมนูญฉบับนี้ ถือว่ามีพัฒนาการของสิทธิชุมชนที่ก้าวหน้าขึ้น โดยระบุอย่างชัดเจนว่า ประชาชนจะมีสิทธิในการปกป้อง ฟื้นฟู อนุรักษ์ สืบสาน ใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม
   
              นอกจากนี้ ร่างรัฐธรรมนูญยังได้เพิ่มเครื่องมือการประเมินผลกระทบจากโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรง ที่มีความเป็นอิสระ เป็นกลางและตามหลักวิชาการ รวมทั้งให้มีคณะกรรมการอิสระด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ที่ยกระดับให้มีกฎหมายรองรับแทนระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีเหมือนที่แล้วมา
    
              นพ.ชูชัย ยังบอกว่า ร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้บัญญัติให้ชุมชน ที่นับรวมไปถึงชุมชนท้องถิ่น และชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม ที่จะมีสิทธิปกป้อง และอนุรักษ์ฟื้นฟูวัฒนธรรมที่ดีงามของชุมชน และมีส่วนร่วมในการจัดการ การบำรุงรักษาและการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม รวมทั้งความหลากหลายทางวัฒนธรรมและทางชีวภาพอย่างสมดุลและยั่งยืน
 
              นอกจากนี้ประชาชนจะมีสิทธิร่วมกับชุมชนหรือร่วมกับรัฐในการดำเนินการดังกล่าว ตลอดจนพัฒนาด้านต่างๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อชุมชน...!!!