บททดสอบความน่าเชื่อถือ | คมชัดลึก

              กรณีสหรัฐอเมริกาเผยแพร่รายงานการค้ามนุษย์ประจำปี 2558 หรือทีไอพี รีพอร์ต โดยยังคงอันดับให้ประเทศไทยอยู่ในกลุ่ม 3 หรือเทียร์ 3 ซึ่งเป็นกลุ่มอันดับแย่สุดเป็นประเทศที่ดำเนินการไม่สอดคล้องกับมาตรฐานขั้นต่ำตามกฎหมายด้านการค้ามนุษย์ของสหรัฐ โดยคงอันดับเทียร์ 3 เป็นปีที่สอง ซึ่งการจัดอันดับดังกล่าวมีผลต่อการใช้อำนาจของประธานาธิบดีสหรัฐภายใน 90 วัน ที่อาจสั่งการคว่ำบาตรประเทศที่อยู่ในกลุ่มเทียร์ 3 ได้ โดยรายงานการค้ามนุษย์นี้สหรัฐได้ใช้เป็นเครื่องมือในการออกมาตรการรวมทั้งกดดันประเทศต่างๆ โดยยกปัญหาค้ามนุษย์และเรื่องสิทธิมนุษยชน ซึ่งสหประชาชาติและกลุ่มสหภาพยุโรป หรืออียู ก็โน้มเอียงและมีมาตรการไปในทิศทางเดียวกับสหรัฐด้วย

              รายงานฉบับปีนี้มีการตั้งข้อสังเกตถึงมาตรฐานหลักเกณฑ์ในหลายประการ เช่น ในส่วนประเทศไทยมีคำถามว่าทำไมถึงไม่มีการปรับยกระดับขึ้นกลุ่มเทียร์ 2 ทั้งที่ตั้งแต่ปีที่แล้วที่ไทยถูกจัดในกลุ่มเทียร์ 3 ทางรัฐบาลประยุทธ์ได้เร่งแก้ไขในทุกมิติและจัดให้ปัญหาค้ามนุษย์เป็นวาระระดับชาติ โดยได้ปฏิรูประบบแรงงานต่างด้าวให้ถูกกฎหมายรวมถึงแรงงานประมง เร่งปราบปรามขบวบการค้ามนุษย์ จับกุมเจ้าหน้าที่รัฐที่มีส่วนเกี่ยวข้องจำนวนมาก ยังรื้อระบบเรือประมงอีกมากมาย แต่ปฏิบัติการเหล่านี้ทางสหรัฐกลับไม่นำไปพิจารณา เพียงบอกว่าสิ่งที่ไทยทำเป็นสัญญาณบวกและให้ความหวังว่าในปีหน้าการจัดอันดับอาจดีขึ้น จนกระทั่งมีเสียงวิจารณ์ว่าสหรัฐเล่นเกมการเมืองหวังผลล้มรัฐบาลไทยที่มาจากการยึดอำนาจ

              ขณะเดียวกันไม่เพียงแต่ความคาใจของคนไทยเท่านั้น แม้แต่สมาชิกสภาสหรัฐและวุฒิสภาของสหรัฐก็ข้องใจถึงหลักเกณฑ์การพิจารณาของรัฐบาลสหรัฐเช่นกัน โดยเฉพาะในส่วนของประเทศมาเลเซียและคิวบา เพราะไม่ว่าจะพิจารณาในแง่มุมไหนก็เห็นได้ชัดว่าการยกระดับให้สองประเทศดังกล่าวหลุดจากกลุ่มเทียร์ 3 ขึ้นไปอยู่กลุ่มเทียร์ 2 เป็นเรื่องการเมืองและผลประโยชน์ของสหรัฐอย่างหลีกไม่พ้น ยังไม่นับรวมกลุ่มองค์กรสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศที่ออกมาวิพากษ์วิจารณ์รายงานการค้ามนุษย์ฉบับปีนี้กันอย่างครึกโครม ถึงขนาดเอ่ยปากว่าเป็นพัฒนาการที่เลวร้ายที่สุดในเรื่องสิทธิมนุษยชน และดูท่ารัฐบาลสหรัฐก็คงต้องตอบคำถามในรัฐสภาเพราะสมาชิกสภาเตรียมยื่นคำถามให้เคลียร์ปมสงสัยกันแล้ว

              สหรัฐเป็นประเทศมหาอำนาจ และชัดเจนว่าจะไม่ให้การสนับสนุนประเทศที่ไม่เป็นประชาธิปไตย แม้ประเทศไทยได้ชี้แจงโรดแม็พไปสู่การเลือกตั้งและเร่งแก้ไขปัญหาค้ามนุษย์ ซึ่งบทสรุปที่คงไทยไว้ที่เทียร์ 3 สะท้อนถึงความชัดเจนของสหรัฐ แต่ในมุมกลับกันได้ส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือของสหรัฐเองด้วยในเรื่องมาตรฐานของรายงานการค้ามนุษย์ ได้ถูกลากพาไปเชื่อมกับเกมการเมืองระหว่างประเทศไปแล้ว เพราะมาเลเซียได้รับขยับเทียร์ 2 ทั้งที่มาตรการไม่ได้เข้มงวดหรือทำดีไปกว่าประเทศไทย แต่เป็นเพื่อปูทางเจรจาเขตการค้าเสรีในกรอบความตกลงหุ้นส่วนยุทธศาสตร์เศรษฐกิจภาคพื้นแปซิฟิก (ทีพีพี) จึงยิ่งตอกย้ำว่า ทีไอพี รีพอร์ต ไม่ศักดิ์สิทธิ์อีกต่อไป และไม่ใช่เรื่องแก้ปัญหาค้ามนุษย์ให้ดีขึ้น