อเมริกาฟื้นสัมพันธ์คิวบา | คมชัดลึก

                โลกนี้ไม่มีมิตรแท้และศัตรูถาวรอย่างที่เขาว่าไว้ แม้จะยาวนานเพียงไรหากสถานการณ์เปลี่ยน การตัดสินใจของผู้กำหนดนโยบายก็อาจจะเปลี่ยนได้ ตัวอย่างล่าสุดของการผวาเข้ามากอดกันของอดีตศัตรูคู่แค้นที่จ่อคอหอยกันและกันอย่างคิวบากับสหรัฐ จึงเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ กระนั้นก็ตาม ว่าจะเปิดปุ๊บดีกันปั๊บเลยเมื่อไหร่ อุปสรรคที่ต้องแก้ไขเพียบ โดยเฉพาะบาดแผลความแตกแยกในกลุ่มชนของสหรัฐเอง

                คิวบาในยุคสงครามเย็น ในสายตาอเมริกันนั้นน่าเกลียดน่ากลัวยิ่งกว่าเวียดนามเหนือในยุคเดียวกันหรืออิหร่านในเวลาต่อมาเสียอีก ด้วยความที่ใกล้กับปลายติ่งแผ่นดินใหญ่แยงกี้แค่ 150 กม. คิวบาที่จู่ ๆ ก็กลายเป็นคอมมิวนิสต์เพียงแค่ข้ามคืนของปีใหม่ปี 2502 กลายเป็นศัตรูตัวสำคัญของรัฐบาลอเมริกันขึ้นมาทันที และด้วยความที่คิวบาเป็นคอมมิวนิสต์แบบแรงกล้าสุดเสียงสังข์ ประธานาธิบดีฟิเดล คาสโตร เจ้าพ่อขบวนการปลดแอกยึดแผ่นดินก็พยายามทำทุกท่าเพื่อขยายอิทธิพลของคอมมิวนิสต์ให้ครอบคลุมทั้งอเมริกาใต้และจารกรรมบ่อนทำลายอเมริกา ขณะที่อเมริกาก็ไม่นิ่งนอนใจอะไรที่เล่นงานคิวบาได้ก็อัดเต็มที่ รวมทั้งการพยายามลอบสังหารคาสโตรเป็นร้อยครั้งแต่พลาดทุกที และการยับยั้งไม่ให้เรือบรรทุกขีปนาวุธของรัสเซียเข้าเทียบท่าฮาวานาถึงขนาดจะถล่มด้วยนิวเคลียร์ก็ยอม สงครามสายฟ้าแลบในเกรนาดาหรือการต่อยมวยโอลิมปิกนั้นล้วนแต่เป็นการปะทะกับคิวบาโดยอ้อม

                ห้าสิบปีผ่านไป คิวบาที่โดนโอบล้อมนั้นอ่อนแรงลงทุกที เหลือเพื่อนที่อ้างว่าเป็นคอมมิวนิสต์กันไม่กี่ชาติ ไม่มีน้ำยาทำอะไรสหรัฐได้มานานแล้ว ขณะที่รัฐบาลวอชิงตันยุคโอบามามีนโยบายที่จะเป็นมิตรกับชาติศัตรูที่ไร้พิษสงก็มีการแอบเจรจากันมาระยะเวลาหนึ่ง ตอนที่เคยทำกับพม่าหรือเวียดนามก็แบบนี้ หรือยุคนี้การเจรจาทางข้างกับอิหร่านก็ว่ากันไป จนในที่สุดข้อตกลงขั้นต้นกับคิวบาก็ลงตัวถึงขั้นสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตขั้นปกติกันได้ เปิดสถานทูตที่เมืองหลวงของกันและกันอย่างชื่นมื่น คาดว่าการเรื่องอื่น ๆ เช่นคว่ำบาตรการค้าหรือชวนเข้าทีพีพี คงดำเนินการได้ในเร็ววันเหมือนกับการถอดคิวบาออกจากบัญชีสนับสนุนการก่อการร้าย

                แต่อย่าลืมว่าความสัมพันธ์จะคืบหน้าไปกว่านี้แค่ไหน ต้องดูฝ่ายที่คัดค้านอีกมาก กลุ่มใหญ่นั้นก็คือชาวคิวบาลี้ภัยที่ฟลอริดา ฐานเสียงของเจ็บ บุช ตัวเต็งประธานาธิบดีคนต่อไปซึ่งเป็นคนละพรรคกับโอบามา คนเหล่านี้ได้รับทรมานทรกรรมจากระบอบคาสโตรจนอยู่ไม่ได้ จึงต่อต้านการญาติดีกับคิวบาที่ยังเป็นคอมมิวนิสต์อยู่ อันนี้ก็เหมือนชุมชนม้งหรือเวียดนามใต้ในสหรัฐ ที่ยังขมขื่นกับอดีตของสงครามลาวและเวียดนามเหนือ คนที่เกรงความใกล้ชิดของคิวบากับรัสเซียก็ยังมีเยอะ ยิ่งรัสเซียช่วงนี้เพิ่มความขัดแย้งกับชาติตะวันตก ยิ่งวิตกว่าจะเส้นสายคิวบันในภาคราชการจะสอดแนมหาข่าวให้รัสเซียอีกไหม