40 ปี อพอลโล 11 | คมชัดลึก

ทวนเข็มนาฬิกากลับไปในยุคสมัยของสงครามเย็น ที่สหรัฐและโซเวียต กำลังเผชิญหน้ากันและแข่งขันกันเป็นผู้นำของโลก การพิชิตอวกาศก็นับเป็นโครงการหนึ่งที่มหาอำนาจทั้งสองค่ายขับเคี่ยวกันอยู่ ในปี 1960 ประธานาธิบดี จอห์น เอฟ. เคนเนดี้ ได้ประกาศอย่างเป็นทางการว่า สหรัฐจะไปเหยียบดวงจันทร์ให้ได้ก่อนสิ้นปี 1970 ซึ่งเป็นทั้งคำมั่นที่สร้างความหวังและความภาคภูมิใจแก่ชาวอเมริกันไปพร้อมๆ กับการท้าทายและข่มขวัญโซเวียตอยู่ในที

 คำประกาศของเคนเนดี้ทำให้องค์การนาซาเร่งดำเนินโครงการที่มีชื่อว่า อพอลโล อันเป็นโครงการที่ต่อเนื่องมาจากโครงการเจมินีที่ส่งนักบินอวกาศขึ้นไปโคจรรอบโลก แต่โครงการอพอลโลก็เริ่มต้นได้ไม่ดีนัก เพราะเกิดอุบัติเหตุไฟไหม้ห้องบังคับการภาคพื้นดินระหว่างการฝึกซ้อมเพื่อส่งยาน อพอลโล 1 สู่อวกาศในปี 1967 เป็นเหตุให้นักบินอวกาศทั้ง 3 คน เสียชีวิตหมด และนาซาต้องชะลอการส่งยานอวกาศที่ควบคุมโดยมนุษย์ไประยะหนึ่ง จนถึงยานอพอลโล 8 จึงเริ่มใช้มนุษย์อวกาศอีกครั้งเพื่อทดสอบการเดินทางไปยังดวงจันทร์ แต่ยังไม่มีการนำยานลงจอด

 ยาน อพอลโล 11 ซึ่งมีมนุษย์อวกาศ 3 คน คือ นีล อาร์มสตรอง, ไมเคิล คอลลิน และ เอ็ดวิน อัลดริน เป็นผู้ควบคุม ได้ลงสู่พื้นผิวของดวงจันทร์ในวันที่ 20 กรกฎาคม 1969 โดยอาร์มสตรอง เป็นมนุษย์คนแรกที่ประทับรอยเท้าไว้บนดวงจันทร์ ท่ามกลางสายตาของผู้ชมบนโลกที่เฝ้าดูการถ่ายทอดสดอย่างใจจดใจจ่อ ต่อจากนั้นอีก 15 นาที อัลดริน ก็ก้าวตามลงมาปักธงชาติสหรัฐ นักบินอวกาศทั้งสองได้สนทนาทางวิทยุกับ ริชาร์ด นิกสัน ซึ่งดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีอยู่ในขณะนั้น ตามมาด้วยการปฏิบัติภารกิจเก็บตัวอย่างหินและดินบนดวงจันทร์ ติดตั้งอุปกรณ์วัดแผ่นดินไหว อุปกรณ์วัดแรงลมสุริยะ อุปกรณ์วัดระยะห่างระหว่างโลกกับดวงจันทร์ เป็นเวลาร่วม 2 ชั่วโมง ก่อนเดินทางกลับโลกด้วยความปลอดภัย

 แม้ว่าปฏิบัติการอพอลโล 11 จะประสบความสำเร็จตามภารกิจที่ได้รับมอบหมาย และนักบินอวกาศทั้งสามจะได้รับเกียรติและการยกย่องอย่างกว้างขวาง แต่เรื่องการเหยียบดวงจันทร์ก็ยังเป็นเรื่องที่คนจำนวนหนึ่งมีความคลางแคลงใจ ว่าเป็นเรื่องจริงหรือลวงโลก เป็นวิวัฒนาการทางอวกาศหรือเทคนิคการถ่ายทำในสตูดิโอ และมีการ “จับผิด” นาซา ในหลายประเด็นด้วยกัน อาทิ ดวงจันทร์ไม่มีบรรยากาศ ไม่มีเมฆ ทำไมฉากหลังของทุกภาพ (ที่ถ่ายบนดวงจันทร์) จึงมีแต่ฟ้ามืดๆ ไม่มีดาวเลยสักดวง หรือ ทำไมเวลาถ่ายภาพออกมา คนที่สูงเท่ากัน กลับมีเงายาวไม่เท่ากัน ราวกับมีสปอตไลท์ส่อง หรือ วัตถุในเงามืดควรจะดำมืด เพราะไม่มีแสงสว่างอื่นนอกจากดวงอาทิตย์ แต่ภาพที่ถ่ายออกมากลับสว่างจนเห็นรายละเอียดต่างๆ น่าจะต้องมีคนถือแผ่นสะท้อนแสงลบเงา

 ที่น่าสนใจมากคือ รอยเท้ามนุษย์อวกาศไม่น่าจะเป็นไปได้ แม้เขาจะสวมชุดอวกาศที่มีน้ำหนักถึง 82 กิโลกรัม แต่ดวงจันทร์มีแรงโน้มถ่วงเพียง 1 ใน 6 ของโลก ซึ่งน่าจะทำให้คนตัวเบามากจนไม่สามารถเหยียบพื้นเป็นรอยชัดเจนได้ขนาดนั้น ฯลฯ

 ทุกปุจฉาเป็นเรื่องที่น่าสนใจ แต่ผมเองคงไม่สามารถจะวิสัชนาหรือไขข้อข้องใจในเรื่องเหล่านี้ได้หรอกครับ แต่อยากแนะนำให้ท่านที่สนใจเปิดหาคำตอบจาก dek-d.com ซึ่งจะทำให้วาระ 40 ปีของ อพอลโล 11 มีเรื่องให้ขบคิดได้อีกมากทีเดียว