สมบัติดิจิทัล ทำพินัยกรรมอย่างไรดี | คมชัดลึก

 

          เมื่อคนเราใกล้ถึงเวลาที่ปราณธาตุทั้งสี่จะสลายคืนกลับสู่ธรรมชาติ หรือที่เรียกว่า "ตาย" ก็จะนึกถึงการทำพินัยกรรมส่งต่อสมบัติพัสถานให้แก่บรรดาลูกหลาน คนใกล้ชิด หรือมอบให้องค์กรการกุศล วัด หรือให้ผู้ใดตามเจตนารมณ์ ก่อนที่ตนเองจะวายชีวาตม์ไปเสียก่อน ซึ่งเป็นปกติของคนเรา

 

          แต่เรื่องที่ไม่ปกติที่เกิดขึ้นมาในปัจจุบันนี้ก็คือ มนุษย์อาศัยอยู่ในโลกกายภาพกับโลกออนไลน์ที่มี "อินเทอร์เน็ต" เป็นเครื่องหล่อเลี้ยงและขับเคลื่อน ในเวลาพอๆ กัน ทั้งยังให้ความสำคัญในระดับใกล้เคียงกันมาก

 

          ที่สำคัญในโลกออนไลน์ทุกวันนี้มีการจำลองสภาพของโลกกายภาพเข้าไปเป็นจำนวนมาก จนทำให้มนุษย์รู้สึกราวกับว่าได้อยู่ในโลกแห่งความเป็นจริง เช่น ระบบธนาคารที่เพิ่มความสะดวกในการทำธุรกรรมต่างๆ ด้วยการจำลองระบบการรับ จ่าย โอนเงินในรูปแบบดิจิทัล เข้าไปในโลกออนไลน์ และบรรดาเว็บไซต์สังคมออนไลน์ ทั้ง เฟซบุ๊ก กูเกิลพลัส อินสตาแกรม ไลน์ หรือวอทส์แอพ ที่เป็นเครื่องมือในการเชื่อมต่อตอบสนองความต้องการพื้นฐานของคนที่ต้องการสื่อสาร รับรู้ เรื่องราวของตนเองและผู้อื่น

 

          จึงไม่น่าแปลกใจที่มนุษย์เราจะมีบัญชีบนโลกออนไลน์หลากหลายบัญชี ทั้งบัญชีธนาคาร บัญชีสมาชิกเว็บไซต์ซื้อขายสินค้า และที่สำคัญบัญชีในสื่อออนไลน์เป็นเครื่องระบุตัวตน เพื่อใช้ในการสื่อสาร ทำธุรกรรมต่างๆ นานา ซึ่งบัญชีเหล่านี้จะมี "ข้อมูล" ที่ถือเป็นสมบัติของเจ้าของบัญชีอยู่ไม่มากก็น้อย

 

          ครั้นเมื่อเจ้าของบัญชีในโลกออนไลน์ใกล้ถึงวันวายชีวาตม์ ก็สมควรที่จะทำพินัยกรรมส่งมอบสมบัติในโลกออนไลน์ให้แก่ผู้ที่ตนต้องการมอบให้ หรือเป็นผู้จัดการสมบัติเหล่านั้นต่อไป

 

          ปัญหาจึงเกิดขึ้น เพราะทุกวันนี้เจ้าของบัญชีที่มีข้อมูลอันเป็นสมบัติสำคัญไม่ทราบว่าจะทำพินัยกรรมส่งมอบสมบัติในโลกออนไลน์ให้ทายาทได้อย่างไร

 

          ไม่เว้นแม้แต่บ้านเรา แต่ในประเทศพัฒนาแล้วอย่างเยอรมนี ก็มีปัญหาเช่นนี้ โดยผลการศึกษาของ บิทคอม สมาคมอุตสาหกรรมเทคโนโลยีเยอรมัน ชี้ว่า ผู้ใช้อินเทอร์เน็ต 93% ไม่มีความรู้ถึงแนวทางการดำเนินการใดๆ ต่อข้อมูลในโลกโซเชียลเน็ตเวิร์ก หรือ บัญชีอีเมลของตนเองในกรณีที่ตนเองสิ้นลมหายใจ

 

          ในจำนวนนี้ 78% ระบุว่าไม่รู้ว่าจะตนเองต้องวางแผนเกี่ยวกับบัญชีหรือข้อมูลต่างๆ ในระบบออนไลน์เช่นใด

 

          ดังนั้น บิทคอม จึงเสนอแนวทางการทำพินัยกรรมสำหรับสมบัติในโลกออนไลน์ไว้เป็นแนวทางดังนี้ ให้เจ้าของข้อมูลในโลกออนไลน์ระบุการส่งมอบสมบัติที่ประกอบไปด้วยข้อมูลส่วนตัว ข้อความ รูปภาพ และเนื้อหาต่างๆ ให้แก่ทายาท รวมทั้งฮาร์ดแวร์ที่ใช้ในการเข้าถึงสมบัติในโลกออนไลน์ เช่น สมาร์ทโฟน แท็บเล็ต หรือ คอมพิวเตอร์

 

          ถ้าเห็นว่าไม่สมควรส่งมอบให้ทายาท ก็ควรหาผู้ที่ไว้วางใจได้ ให้ทำลายอุปกรณ์ในการเข้าถึงข้อมูลอันเป็นสมบัติส่วนตัวโดยไม่มีการเข้าถึงข้อมูลนั้นอีก หรือระบุให้มีผู้หนึ่งผู้ใดสามารถเข้าถึงข้อมูลและลบออกจากระบบ โดยระบุว่าให้สิทธิในการเข้าถึงข้อมูลแก่ผู้ที่ได้รับมอบหมายเท่านั้น

 

          สำหรับผู้ที่ต้องการส่งต่อข้อมูลหรือเอกสารบนโลกออนไลน์ให้แก่ลูกหลานในอนาคต ก็ควรระบุไว้ในพินัยกรรมเพื่อป้องกันไม่ให้ข้อมูล รูปภาพ เอกสารเหล่านั้นถูกทำลายโดยเจ้าของเว็บไซต์หรือผู้ให้บริการ

 

          ทั้งยังควรส่งมอบรหัสผ่านแก่ทนายและแต่งตั้งทนายให้เป็นผู้ที่รับผิดชอบในการดำเนินการเกี่ยวกับบัญชีในโลกออนไลน์

 

          ขณะที่ผู้ใช้เฟซบุ๊กนั้น สามารถระบุให้ลูกหลานหรือคนใกล้ชิดลบบัญชีเฟซบุ๊กได้ในภายหลัง ส่วนบัญชีของกูเกิล ผู้ใช้เองสามารถเลือกได้ว่า หากตนเองเสียชีวิตแล้วให้ผู้ให้บริการลบบัญชีของตนออกไปได้

 

          ทำเช่นนี้แล้วข้อมูลที่ถือเป็นสมบัติส่วนตัวของผู้ใช้ที่ลงทะเบียนบัญชีไว้ในโลกออนไลน์ก็ปลอดภัย และไม่ทำให้ผู้ใดที่ไม่เกี่ยวข้องนำไปใช้ประโยชน์ได้ในภายหลัง