'พลเมือง'...สำคัญไฉน | คมชัดลึก

 

                       ในคำขอแก้ไขร่างรัฐธรรมนูญของคณะรัฐมนตรี (ครม.) ต่อคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ (กมธ.ยกร่างฯ) ได้มีการตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับคำว่า “พลเมือง” ที่ร่างรัฐธรรมนูญใช้ในหมวด 2 ส่วนที่ 1 ความเป็นพลเมืองและหน้าที่ของพลเมือง โดยในมาตรา 26 บัญญัติว่า ประชาชนชาวไทยย่อมมีฐานะเป็น “พลเมือง” โดยเห็นว่ายากต่อความเข้าใจ เป็นของใหม่และขัดกับความเคยชินที่มีมาแต่เดิม

 

                       ขณะที่ “ดิเรก ถึงฝั่ง” รองประธานกรรมาธิการปฏิรูปการเมือง สภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) ระบุว่า กรรมาธิการปฏิรูปการเมือง และกรรมาธิการปฏิรูปกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม จะขอแก้ไขร่างรัฐธรรมนูญร่างแรก ให้ตัดคำว่า “พลเมือง” ออกทั้งหมด และให้ใช้คำว่า “ประชาชน” แทน เพราะไม่ต้องการให้เกิดการแบ่งแยกชนชั้นในสังคมไทยว่าใครคือพลเมือง ใครคือประชาชน จะไปยกระดับให้ใครสูงกว่าใครได้อย่างไร เพราะหลักประชาธิปไตยคือประชาชนทุกคนเท่าเทียมกัน 

 

                       ขณะเดียวกัน สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ก็ได้ทำข้อเสนอต่อ กมธ.ยกร่างฯ ว่าอยากให้ตัดคำว่า “พลเมือง” ออก เพราะอาจนำไปสู่ปัญหาในการบังคับใช้และการตีความ ทำให้มีความสงสัยว่าคำว่า  “ราษฎร” “ ประชาชน” “บุคคล” และ “ พลเมือง” มีความแตกต่างกันอย่างไร  

 

                       ตอนนี้จึงมีแรงสวิงกลับให้มาใช้คำว่า “ประชาชน” หรือ “บุคคล” เหมือนเดิม 

 

                       ร้อนถึง... "บวรศักดิ์ อุวรรณโณ" ประธาน กมธ.ยกร่างฯ ต้องออกมาอธิบายว่า การใช้คำว่า “พลเมือง” ไว้ในร่างรัฐธรรมนูญ ไม่ใช่แค่เรื่องการเขียนถ้อยคำหรือการสร้าง "วาทกรรม" แต่มีความสำคัญเพราะต้องการให้คนตื่นตัวรู้ถึงสิทธิและหน้าที่ของตน มีส่วนร่วมในบ้านเมือง และดูแลบ้านเมืองไม่ให้เกิดความเสียหาย มีสำนึกรับผิดชอบต่อสังคมและไม่ถูกชักจูงได้ง่าย

 

                       ส่วน พล.ท.นาวิน ดำริกาญจน์ กมธ.ยกร่างฯ อีกคน ก็ชี้แจงว่า การใช้คำว่า “พลเมือง” เพราะเรามักจะได้ยินคำว่า “ประชาชนตาดำๆ ไม่รู้อีโหน่อีเหน่” แต่ "พลเมือง" เรากำลังบอกว่า คือผู้มีสิทธิ หน้าที่ และเป็นคนที่เข้าถึงการเมือง ตรวจสอบการเมือง มีส่วนร่วมในการตรวจสอบทั้งระดับชาติและระดับท้องถิ่น

 

                       เพราะฉะนั้น คำว่า “พลเมือง” เป็นความหมายของความที่มีสิทธิหน้าที่และความรับผิดชอบ ความหมายแฝงมันสูงกว่าเยอะ เราถึงให้เป็น “พลเมือง” ยกระดับขึ้นมา ความหมายในดิกชันนารีอาจไม่ต่างกัน แต่ความหมายแฝงมันไม่เหมือนกัน

 

                       “ดังนั้น ความหมายแฝงตัวนี้ เราต้องการให้คนตระหนักว่าคุณไม่ใช่ประชาชนตาดำๆ ที่ไม่มีเสียง ไม่รู้อีโหน่อีเหน่อีกต่อไปแล้ว แต่คุณจะเป็นพลเมืองเต็มขั้น เป็นพลเมืองที่เป็นใหญ่ตามเจตนารมณ์ของร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้” 

 

                       สรุปว่า ตามแนวคิดของ กมธ.ยกร่างฯ ก็คือ ถ้าพูดถึงคำว่า “ประชาชน” จะหมายความเพียงคนทั่วๆ ไปที่อยู่ในสังคม แต่จะไม่ได้ระบุในแง่อัตลักษณ์ สิทธิ เสรีภาพ และไม่อธิบายถึงการแสดงออกอะไรต่างๆ ในขณะที่คำว่า “พลเมือง” จะมีความหมายในเชิงแนวคิด คือ “พลเมือง” ก็จะมาพร้อมกับสิทธิและการมีส่วนร่วมทางการเมืองรวมทั้งสิทธิในด้านต่างๆ   

 

                       แต่ก็นั่นแหละ...ที่ยังมีผู้คนจำนวนมากไม่ยอมรับอยู่ดี โดยเห็นว่าเป็นการแบ่งแยก “สถานะ” ถ้าเป็นคนที่ตื่นตัว รู้ถึงสิทธิหน้าที่ของตน ก็จะถูกยกฐานะว่าเป็น “พลเมือง” ส่วนคนที่ไม่ค่อยรู้ถึงสิทธิหน้าที่ของตนก็เป็นเพียง “ประชาชน” ไม่ได้รับการเหลียวแลจากรัฐ และยังเห็นว่า ใช้คำว่า “ประชาชน” ก็สามารถเขียนรัฐธรรมนูญให้สิทธิต่างๆ ได้ ไม่เห็นจำเป็นต้องใช้คำว่า “พลเมือง” เลย

 

 

 

 

---------------------

 

(มอนิเตอร์ร่างรัฐธรรมนูญ : 'พลเมือง'...สำคัญไฉน : โดย...สำนักข่าวเนชั่น)